II SO/Ke 5/23

Sygn. [...] II SO/Ke 5/23 POSTANOWIENIE Dnia 20 października 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal po rozpoznaniu w dniu 20 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. P. o wymierzenie Prezydentowi Miasta grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. za nieprzekazanie w terminie skargi postanawia: wymierzyć Prezydentowi Miasta grzywnę w kwocie [...](sto) złotych. Wnioskiem z 28 sierpnia 2023 r. R. P. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach o wymierzenie Prezydentowi Miasta grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a." W uzasadnieniu wniosku jego autor podał, że 5 listopada 2021 r. za pośrednictwem organu wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na zarządzenie nr [...] Prezydenta Miasta z 21 kwietnia 2021 r. w sprawie ustalenia zasad i warunków czasowego udostępniania w 2021 r. gruntu stanowiącego własność Miasta K. położonego na terenie Rynku w K.. Wnioskodawca wskazał, że skarga ta została nadana za pośrednictwem Poczty [...] 5 listopada 2021 r., a odebrana przez organ 8 listopada 2021 r. Jak wyjaśnił, w rozmowie telefonicznej 28 sierpnia 2023 r. z pracownikiem WSA w Kielcach ustalił, że sprawa z jego skargi nie wpłynęła do Sądu. Dodał, że na podstawie rozmowy telefonicznej z pracownikiem organu ustalił, że niniejsza skarga nie została przekazana do Sądu. W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta wyjaśnił, że po niezwłocznym podjęciu działań i przeszukaniu akt sprawy związanych z zaskarżonym zarządzeniem oraz akt innych spraw ustalono, iż skarga R. P. z 8 listopada 2021 r. została przekazana w tym samym dniu do odpowiedzialnego merytorycznie Wydziału. W wyniku nieświadomego błędu została ona wpięta w akta innej zakończonej sprawy. W związku z odnalezieniem skargi i stwierdzeniem, że nie została ona przekazana do Sądu 14 września 2023 r., na podstawie art. 54 § 2 p.p.s.a. wraz z odpowiedzią została ona doręczona na biuro podawcze WSA w Kielcach z wnioskiem o jej odrzucenie lub oddalenie. Prezydent wskazał, że bezspornym jest, iż skarga wraz z aktami i odpowiedzią na skargę nie została przekazana do Sądu w ustawowym terminie. Działanie to nie miało jednak żadnych znamion celowości, było wynikiem przeoczenia i nieszczęśliwego zbiegu okoliczności. Skarga nie została przekazana do Sądu w terminie w związku z nieświadomością pracownika odpowiedzialnego za sprawę o zaistniałej sytuacji. Dodał, że od daty wpływu skargi skarżący ani raz nie kontaktował się w tej sprawie z organem, pozostawał nieświadom zaistniałego niedopatrzenia. Ujawnienie zaistniałej pomyłki nastąpiło dopiero po otrzymaniu 11 września 2023 r. wezwania sądowego oraz wniosku strony o nałożenie grzywny. Po odnalezieniu skargi organ niezwłocznie podjął działania mające na celu przedłożenie do Sądu skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę. Nadto organ podkreślił, że skarga R. P. wpłynęła w trudnym dla wszystkich okresie pandemii, bowiem od 14 marca 2020 r. na obszarze Rzeczypospolitej [...] ogłoszony był stan zagrożenia epidemicznego związany z zakażeniami wirusem [...] Wobec tego wystąpiły dodatkowe utrudnienia w działaniu Urzędu Miasta K. związane głównie z zachowaniem reżimów sanitarnych, pracą zdalną, absencją części pracowników. Skutki z tego wynikające dotknęły również jednostki samorządu terytorialnego, gdzie miały miejsce utrudnienia w prawidłowym funkcjonowaniu. Zaistniała sytuacja była przypadkiem incydentalnym i w ostatnich latach nie stwierdzono analogicznych zdarzeń oraz nie zostały nałożone na Prezydenta Miasta grzywny z tego tytułu w oparciu o art. 54 § 2 p.p.s.a. Zdaniem organu, w tej sprawie nie występują przesłanki wskazujące na konieczność zastosowania środków o charakterze dyscyplinująco-restrykcyjno-prewencyjnym. Do omawianej sytuacji doszło wyłącznie w wyniku omylności człowieka, a powzięcie informacji o wystąpieniu uchybienia spowodowało natychmiastową reakcję ze strony organu. Mając na uwadze, że tego rodzaju sytuacja wystąpiła po raz pierwszy, biorąc pod uwagę szczególne okoliczności niewywiązania się z obowiązku, o jakim mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. (epidemia [...]) oraz fakt, że skarga przekazana została natychmiast po stwierdzeniu niedopatrzenia pracownika, organ wniósł o odstąpienie od wymierzenia kary grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Wniosek o ukaranie organu grzywną jest zasadny. Stosownie do treści art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Z kolei art. 55 § 1 p.p.s.a. stanowi, że w razie niezastosowania się do powyższego obowiązku, Sąd może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Na wstępie wskazać należy, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego, ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Nadto grzywna pełni również funkcję prewencyjną, bowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS [...], postanowienie NSA z 11 maja 2012 r. sygn. akt I OZ [...] orzeczenia powołane w uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: [...]). Należy również zaznaczyć, że powołany przepis pozostawia po stronie Sądu pewną dozę uznania, bowiem użyty w treści przytoczonego przepisu zwrot "może" nie wskazuje na obligatoryjny charakter grzywny w tym przypadku, a jedynie wprowadza fakultatywnie możliwość jej orzeczenia. Jednocześnie, przepis ten przewiduje wyłącznie dwa warunki, których spełnienie pozwala Sądowi na wymierzenie grzywny, tj. stwierdzenie uchybienia przez organ terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenie przez stronę wniosku o wymierzenie grzywny. Oznacza to, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania sądowi administracyjnemu skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę, bez względu na powody takiego stanu rzeczy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt I OZ [...]). Wymierzając natomiast grzywnę, Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2018 r. sygn. akt I OZ [...]). Podkreślić jednak trzeba, że to, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, a może mieć jedynie wpływ na jej wysokość (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2014 r. sygn. akt I OZ [...], 23 września 2014 r. sygn. akt I OZ [...], 12 stycznia 2016 r. sygn. akt I OZ [...], 12 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OZ [...], 13 lutego 2018 r. sygn. akt I OZ [...], 20 listopada 2018 r. sygn. akt II GZ [...]). W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarga R. P. z 5 listopada 2021 r. na zarządzenie Prezydenta Miasta nr [...] z 21 kwietnia 2021 r. w sprawie ustalenia zasad i warunków czasowego udostępniania w 2021 r. gruntu stanowiącego własność Miasta K. położonego na terenie Rynku w K., wpłynęła do organu 8 listopada 2021 r. Świadczy o tym dowód nadania przesyłki załączony do wniosku oraz wydruk ze strony Poczty [...] "Śledzenie przesyłek". Na obu tych dowodach tożsamy jest numer przesyłki poleconej, tj. 00859007730826648779 i potwierdzenie poczty, że przesyłka została doręczona adresatowi. Zatem 30-dniowy termin do przekazania akt sprawy wraz z odpowiedzią na skargę upłynął z dniem 8 grudnia 2021 r. Tymczasem organ odpowiedź na skargę oraz akta, przekazał 14 września 2023 r. Tak więc niewątpliwie doszło do opóźnienia w wykonaniu przez organ obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. Należy zaznaczyć, że sam fakt nieprzekazania sądowi administracyjnemu skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę, bez względu na powody takiego stanu rzeczy jest przesłanką do wymierzenia organowi grzywny. Wymierzając grzywnę w wysokości [...] zł, Sąd miał na uwadze, że powyższe opóźnienie nie było efektem złej woli i chęci uchylenia się organu od kontroli sądu administracyjnego, skoro, jak wynika z odpowiedzi na wniosek, organ niezwłocznie po powzięciu informacji o zaistniałej sytuacji, co nastąpiło dopiero po otrzymaniu 11 września 2023 r. wezwania sądowego oraz wniosku strony o nałożenie grzywny, podjął czynności dotyczące odnalezienia powyższej skargi i przekazania jej do Sądu wraz z aktami i odpowiedzią na skargę. Przede wszystkim jednak Sąd miał na uwadze okoliczność, że opóźnienie było spowodowane błędem pracowników organu, a z uwagi na fakt, że od 14 marca 2020 r. na obszarze Rzeczypospolitej [...] ogłoszony został stan zagrożenia epidemicznego związany z zakażeniami wirusem [...] wystąpiły utrudnienia w prawidłowym funkcjonowaniu organów administracji związane z zachowaniem reżimów sanitarnych, pracą zdalną oraz absencją pracowników. Sąd zważył również, że niniejsza sytuacja miała charakter incydentalny. Z tych wszystkich względów Sąd stwierdził, że celowym i zasadnym jest nałożenie na organ grzywny w wysokości orzeczonej w sentencji postanowienia na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. uznając, że wysokość grzywny osiągnie cel przewidziany w przywołanej normie prawnej.