II SO/Ke 6/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Pędziwilk – Moskal (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Beata Ziomek Sędzia WSA Dorota Chobian po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.D. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w sprawie ze skargi J.L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lutego 2010r. znak: WOA.BREJ.520-789-09 p o s t a n a w i a: I. wyłączyć sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Piotra Lechowskiego, Tadeusza Wołka, Renatę Czeluśniak oraz Beatę Cieloch od orzekania w sprawie ze skargi J.L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...], sygn. akt. II SA/Kr 673/10; II. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 15 kwietnia 2010r. J.L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] (sprawa o sygn. akt: II SA/Kr 673/10). Pismem z dnia 22 czerwca 2010r. uczestniczka niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego – A.D. wniosła o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – na podstawie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a. W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca jest żoną M.L., wieloletniego prezesa Sądu Wojewódzkiego w Krakowie, byłego sędziego Sądu Apelacyjnego w Krakowie oraz matką J.L. – notariusza w Krakowie. Zdaniem wnioskodawczyni, J.L. posiada rozliczne kontakty towarzyskie w środowisku prawniczym. Zaistniała sytuacja może zatem budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów orzekających w niniejszej sprawie. Sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Piotr Lechowski, Tadeusz Wołek, Renata Czeluśniak oraz Beata Cieloch wnieśli o ich wyłączenie w niniejszej sprawie, składając stosowne pisma, w których wskazali na swoją znajomość ze skarżącą, jej mężem – M.L., bądź córką – J.L.. Natomiast pozostali sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w złożonych oświadczeniach wyjaśnili, że w niniejszej sprawie nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przedstawił sprawę o wyznaczenie innego sądu do rozpoznania wniosku A.D. Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu – z powodu braku sędziów, którzy mogliby podjąć postanowienie w przedmiocie wyłączenia. Postanowieniem z dnia 25 lutego 2011r., sygn. akt: II OW 25/11 Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach do rozpoznania wniosku A.D. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w sprawie o sygn. akt: II SA/Kr 673/10. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., sąd – niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 tej ustawy – wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Natomiast zgodnie z przepisem art. 21 ustawy p.p.s.a. sędzia powinien zawiadomić sąd o zachodzącej podstawie swojego wyłączenia i wstrzymać się od udziału w sprawie. Oceniając zasadność złożonego w niniejszej sprawie wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie nie sposób nie odnieść się do uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005r., SK 53/04, wydanego na gruncie przepisu art. 19 ustawy p.p.s.a., który w uprzednio obowiązującym brzmieniu ograniczał możliwość wyłączenia sędziego jedynie do sytuacji, kiedy między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodził stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Mianowicie, zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, instytucja wyłączenia sędziego powinna być tak ukształtowana przez ustawodawcę, aby umożliwiała objęcie wszelkich sytuacji, które mogłyby prowadzić do powstania, o ile nie u samej strony (na co wskazuje orzecznictwo), to co najmniej u obiektywnego, zewnętrznego obserwatora uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego. Jednocześnie gwarancje bezstronności sędziowskiej nie mogą być ograniczone jedynie do stworzenia możliwości wyłączenia sędziego ze względu na istnienie bezpośrednich relacji o charakterze osobistym. Środki te muszą być bowiem pojmowane szerzej – jako umożliwiające wyłączenie w wypadku okoliczności (zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych), które w przypadku konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia w oparciu o w pełni zobiektywizowane przesłanki. Biorąc pod uwagę powyższe nie ulega wątpliwości, w ocenie Sądu, że w rozpatrywanej sprawie – w stosunku do sędziów Piotra Lechowskiego, Tadeusza Wołka, Renaty Czeluśniak oraz Beaty Cieloch – zachodzi okoliczność, o jakiej mowa w art. 19 ustawy p.p.s.a. Z pism wyżej wymienionych sędziów wynika bowiem, że znają oni osobiście skarżącą, jej męża M. L., bądź córkę – J.L. W świetle powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz obecnego brzmienia art. 19 ustawy p.p.s.a., rozszerzającego przyczyny wyłączenia, stanowi to przesłankę uzasadniającą wyłączenie tych sędziów od rozpoznawania niniejszej sprawy. W obecnym stanie prawnym do wyłączenia sędziego nie jest już bowiem konieczne wymaganie zaistnienia pomiędzy nim a stroną lub jej przedstawicielem konkretnego stosunku osobistego - przyjaźni, bądź niechęci. Wystarczy natomiast znajomość ze stroną skarżącą, bądź najbliższymi członkami rodziny – zwłaszcza jeżeli pełnią oni (bądź pełnili) funkcje w wymiarze sprawiedliwości, albo wykonują inny zawód prawniczy. Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że zaistniała okoliczność stanowi przesłankę wyłączenia sędziego o jakiej mowa w art. 19 p.p.s.a. w stosunku do sędziów: Piotra Lechowskiego, Tadeusza Wołka, Renaty Czeluśniak oraz Beaty Cieloch. Nie ma natomiast usprawiedliwionych podstaw do wyłączenia pozostałych sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaznaczyć wypada, że dla wyjaśnienia charakteru stosunków łączących sędziego ze stroną, w myśl art. 22 § 2 p.p.s.a., ustawodawca nałożył na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia w tym zakresie stosownych wyjaśnień. Jak stwierdził w jednym z orzeczeń Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienie SN z dnia 25 sierpnia 1971 r., sygn. akt I CZ 212/71, OSNC z 1972 r., nr 3, poz. 55). W ocenie Sądu, w stosunku do pozostałych sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie nie występują jakiekolwiek okoliczności mogące stanowić podstawę ich wyłączenia. Okoliczności powołane we wniosku nie wskazują w żaden sposób na prawdopodobieństwo zaistnienia takich okoliczności. Wnioskodawczyni nie wskazała także na żadne okoliczności, czy też dowody, mogące uprawdopodobnić formułowane zarzuty, a tym samym uzasadnić wątpliwości co do bezstronności tych sędziów. Ponadto z wyjaśnień zawartych w oświadczeniach złożonych przez sędziów wynika, że nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 p.p.s.a., ani inne tego rodzaju, które mogłyby wywoływać wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 w/w ustawy). Wnioskodawczyni natomiast nie wykazała we wniosku okoliczności, które podważałyby wiarygodność złożonych oświadczeń. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 22 § 1 i 2 w związku z art. 19 ustawy p.p.s.a.