II SO/Ke 6/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal Sędzia WSA Beata Ziomek po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w sprawie sygn. akt II SA/Rz 1685/15 ze skargi M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 października 2015 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie: Małgorzaty Niedobylskiej, Grzegorza Panka, Piotra Popka, Tomasza Smolenia, Jacka Surmacza, Jarosława Szaro, Kazimierza Włocha, Krystyny Józefczyk, Elżbiety Mazur-Selwy, Ewy Partyki, Jerzego Solarskiego, Stanisława Śliwy, Małgorzaty Wolskiej, Pawła Zaborniaka i Joanny Zdrzałki od orzekania w sprawie sygn. akt II SA/Rz 1685/15. M. W. w treści sprzeciwu z dnia 17 lutego 2016 r. od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 1 lutego 2016 r. zawarła wniosek o wyłączenie od rozpoznawania sprawy z jej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 października 2015 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania wszystkich referendarzy i sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W dalszej części pisma wnioskodawczyni sprecyzowała, iż wyłączeniu podlegają sędziowie: Małgorzata Niedobylska, Grzegorz Panek, Piotr Popek, Tomasz Smoleń, Jacek Surmacz, Jarosław Szaro, Kazimierz Włoch, Krystyna Józefczyk, Elżbieta Mazur-Selwa, Ewa Partyka, Jerzy Solarski, Stanisław Śliwa, Małgorzata Wolska, Paweł Zaborniak i Joanna Zdrzałka. W uzasadnieniu wniosku M. W. wskazała na lokalne i koleżeńskie powiązania sędziów WSA w Rzeszowie z "sędziami" SKO, którzy mają zaprzyjaźnionych sędziów w WSA w Rzeszowie oraz NSA w Warszawie. Sędziowie Ci – zdaniem wnioskodawczyni – wcześniej orzekając w SKO, mają obecnie możliwość wpływania na podejmowane czynności i wydawane rozstrzygnięcia w sprawach dotyczących skarg na decyzje tego organu. Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OW 62/16 Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach do rozpoznania przedmiotowego wniosku. Sędziowie WSA w Rzeszowie, z wyjątkiem przebywającego na długotrwałym zwolnieniu lekarskim sędziego Kazimierza Włocha, złożyli pisemne oświadczenia, z których wynika, że M. W. od 2010 roku wniosła do sądu skargi w 11 sprawach. W sprawach tych (niekiedy wielokrotnie) występowała o wyłączenie sędziów od orzekania formułując zarzut braku obiektywizmu. W związku z powyższym sędziowie, dla dobra wymiaru sprawiedliwości, wnieśli o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy na podstawie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 18 § 1 Ppsa sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 2 Ppsa). Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (art. 18 § 3 Ppsa). W myśl art. 19 Ppsa – niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. O zasadności wyłączenia sędziego w myśl powyżej cytowanego art. 19 Ppsa, decyduje ustalenie okoliczności charakteryzujących się przede wszystkim istnieniem więzi emocjonalnej (pozytywnej lub negatywnej), której podstawą jest stosunek pokrewieństwa, przyjaźni, dłuższej znajomości, zależności służbowej, gospodarczej, społecznej itp., oraz wszelkich obiektywnych okoliczności, dających podstawę do sformułowania uzasadnionych zastrzeżeń co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu danej sprawy. Strona składająca wniosek winna uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 Ppsa). Jak wynika z uzasadnienia wniosku o wyłączenie sędziów WSA w Rzeszowie zarzuty wnioskodawczyni oparte są na braku bezstronności sędziów WSA w Rzeszowie ze względu na lokalne i koleżeńskie ich powiązania z "sędziami" SKO. Sędziowie – wcześniej orzekając w SKO– mają obecnie możliwość wpływania na podejmowane czynności i wydawane rozstrzygnięcia w sprawach dotyczących skarg na decyzje tego organu. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdza, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające wątpliwości co do bezstronności sędziów. Okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata wiarygodności w bezstronność sędziego wynikająca z obaw, w szczególności niesprecyzowanych, co do jego osoby. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania jej sprawy, jak też orzekającego w danej jednostce organizacyjnej, lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania co do bezstronności sędziego. Wobec powyższego wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji we wniosku (por. postanowienie NSA z 15 września 2008 r., sygn. II FZ 397/08, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z dnia 21 października 2014 r., sygn. I OZ 767/14, wniosek o wyłączenie sędziego musi określać osobę (tożsamość) sędziego, którego dotyczy, oraz wskazywać zindywidualizowane przyczyny wyłączenia. Jeżeli wniosek odnosi się do większej liczby sędziów, wszyscy oni muszą być oznaczeni przez wskazanie imion i nazwisk, a przyczyny wyłączenia powinny odnosić się do każdego z nich. Skarżąca w swoim wniosku wprawdzie wymieniła imiona i nazwiska sędziów, których wniosek dotyczy, jednak przyczyny wyłączenia określiła już ogólnie, nie odnosząc się personalnie do żadnego z sędziów. Dlatego jedynie na marginesie stwierdzić należy, że przyjęcie okoliczności orzekania w przeszłości w SKO przez sędziów WSA w Rzeszowie jako mającej wpływ na bezstronność tych sędziów, powodowałaby konieczność ich wyłączania w każdej sprawie, której stroną jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Zgodnie z art. 22 Ppsa wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Sędziowie objęci wnioskiem stanowiącym przedmiot niniejszej sprawy złożyli stosowne oświadczenia (z wyjątkiem pozostającego na długotrwałym zwolnieniu lekarskim sędziego Kazimierza Włocha), w których wnieśli o wyłączenie ich od rozpoznania niniejszej sprawy. Treść powyższych oświadczeń nie wskazuje jednak, aby pomiędzy sędziami WSA w Rzeszowie, a wnioskodawczynią zachodziły okoliczności, które mogłyby wywoływać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności, a tylko takie mogą być podstawą uwzględnienia wniosku na podstawie art. 19 Ppsa. Również wnioskodawczyni nie wskazała na żadne dowody mogące uprawdopodobnić formułowane zarzuty, a tym samym uzasadnić wątpliwości co do bezstronności sędziów. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił wniosek o wyłączenie sędziów WSA w Rzeszowie na podstawie art. 22 § 2 i 3 w zw. z art. 19 Ppsa.