I SA/Kr 100/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2025r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wójta Gminy L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 28 listopada 2024r. nr SKO-OL-4141-17/24 w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: I. odrzucić skargę, II. zwrócić stronie skarżącej Wójtowi Gminy L. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Sygn. akt I SA/Kr 100/25 Sygn. akt I SA/Kr 100/25 Pismem z dnia 3 stycznia 2025r. Wójt Gminy L. (dalej: "strona skarżąca") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 28 listopada 2024r., nr SKO-OL-4141-17/24 w przedmiocie umorzenia postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wniosło o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jeżeli z innych przyczyn niż określone w pkt 1-5a wniesienie skargi jest niedopuszczalne, sąd odrzuca skargę. Zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie ugruntowany jest pogląd jednoznacznie wykluczający przyznanie jednostce samorządu terytorialnego statusu strony postępowania w sprawie, w której jej organowi powierzono kompetencje do wydania decyzji w sprawie. Orzecznictwo jednoznacznie wyklucza również w takich wypadkach legitymację skargową w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zarówno jednostki samorządu terytorialnego, jak i jej organu, który wydawał decyzję w sprawie (por. uchwały NSA: z 9 października 2000 r., sygn. akt OPK 14/00, ONSA 2001/1/17; z 16 lutego 2016 r., sygn. akt I OPS 2/15, ONSAiWSA 2016/4/54). Szczególnie doniosła dla rozpoznawanej sprawy jest argumentacja wyrażona w uzasadnieniu uchwały z 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03 (ONSA 2003/4/115) w której wskazano: "Należy przyjąć, iż rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona - jako osoba prawna - stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy K.p.a. przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 K.p.a. Wtedy będzie on "bronił" interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Powierzenie zatem organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma legitymacji procesowej strony w tym postępowaniu, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do NSA, ani też legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego". Powyższe stanowisko znalazło potwierdzenie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 29 października 2009 r., sygn. akt K 32/08 (OTK-A 2009/9/139), w którym uznano za zgodny z art. 165 ust. 1 i 2 Konstytucji RP przepis art. 33 § 1 i 2 p.p.s.a., w zakresie, w jakim pozbawia prawa do udziału na prawach strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym gminę, której wójt (burmistrz, prezydent) wydał decyzję, jako organ pierwszej instancji, a także za zgodny z art. 165 ust. 1 i 2 Konstytucji RP przepis art. 50 § 1 p.p.s.a., w zakresie, w jakim pozbawia gminę prawa wniesienia skargi na decyzję organu wyższej instancji wydaną w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez wójta (burmistrza, prezydenta) tej gminy, w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie organu odwoławczego ma wpływ na prawa i obowiązki tej gminy lub jej organów. Trybunał uznał między innymi, że wydawanie decyzji administracyjnych przez organy samorządu terytorialnego nie ma służyć realizacji praw podmiotowych jednostek tego samorządu w relacjach z administrowanymi. Organy samorządu terytorialnego, które wydają decyzje wobec obywatela, mają stać na straży prawa, a w procesie kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej tych rozstrzygnięć nie zachodzi potrzeba umożliwienia jednostkom samorządu terytorialnego dochodzenie swoich interesów. Pogląd wykluczający legitymację skargową jednostki samorządu terytorialnego w sprawie, w której jej organ wydawał decyzję lub postanowienie, był wielokrotnie wyrażany w orzeczeniach sądów administracyjnych (por. postanowienia NSA: z 24 maja 2023 r., sygn. akt II OSK 711/23; z 23 czerwca 2023 r., sygn. akt I OZ 233/23; z 26 lipca 2023 r., sygn. akt I OSK 1380/22; z 20 września 2023 r., sygn. akt I OSK 1696/23; z 19 października 2023 r., sygn. akt I OSK 1489/22; z 19 marca 2024 r., III OSK 343/24). Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że skargę w niniejszej sprawie wniósł Wójt Gminy L., czyli organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji. W konsekwencji Wójt Gminy L., jako organ pierwszej instancji, któremu powierzono kompetencję do wydania decyzji w sprawie, nie posiada legitymacji skargowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Z powyższych względów na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. Sąd postanowił odrzucić skargę (pkt I sentencji postanowienia). O zwrocie wpisu od skargi, orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy (pkt II sentencji postanowienia). ----------------------- Sygn. akt I SA/Kr 100/25 2 Sygn. akt I SA/Kr 100/25