I SA/Kr 101/26

Sygn. akt I SA/Kr 101/26. [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 marca 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Wiesław Kuśnierz Sędziowie: sędzia WSA Piotr Głowacki (spr.) sędzia WSA Inga Goowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 marca 2026 r. sprawy ze skargi W.C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 9 grudnia 2025 r., nr SKO.OŚ/4170/53/2025, SKO.OŚ/4170/54/2025, w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania; I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącego kwotę 1017,00 zł (jeden tysiąc siedemnaście zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z dnia 9 grudnia 2025 r., nr SKO.OŚ/4170/53/2025, SKO.OŚ/4170/54/2025 odmówiło skarżącemu po rozpatrzeniu jego wniosku, przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 5 grudnia 2024 r. Nr PD-01-7.3139.1853.2024.KZ. W uzasadnieniu podano, iż w/w decyzja była doręczana skarżącemu przez pocztę listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Z zamieszczonych na kopercie w której wysłano ww. decyzję adnotacji wynika, że przesyłkę po raz pierwszy awizowano 13 grudnia 2024 r. (nie zastano adresata), następnie dnia 23 grudnia 2024 r. przesyłkę powtórnie awizowano, a ostatecznie zwrócono, ponieważ nie została podjęta w terminie. Zgodnie z art. 44 § 4 kpa - doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (data zawiadomienia: 13 grudnia 2024 r.), dlatego też, w przedmiotowej sprawie, decyzję uważa się za doręczoną skarżącemu dnia 27 grudnia 2024 r. Natomiast termin do złożenia odwołania od decyzji upłynął z końcem 10 stycznia 2025 r. Złożenie odwołania dnia 29 stycznia 2025 r. nastąpiło z uchybieniem terminu. We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazano, że odwołujący uchybił terminowi nie ze swojej winy, odbierając przedmiotową decyzję osobiście w dniu 22 stycznia 2025 r. Zwrócono uwagę, że odwołujący zawsze odbiera korespondencję w terminie i nie zna przyczyny braku doręczenia w/w decyzji. Rozpatrując te argumenty organ podkreślił, iż skarżący był zawiadomiony o możliwości podjęcia przesyłki pozostawionej w placówce pocztowej, a czego nie uczynił. Zatem zdaniem Kolegium nie zachował szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw i dopuścił się niedbalstwa, a to wyklucza możliwość przywrócenia terminu do złożenia w/w odwołania. Samo wniesienie prośby przez zainteresowanego nie jest wystarczającą przesłanką do przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej, koniecznym jest bowiem także uprawdopodobnienie przez zainteresowanego, że nie ponosi winy w niedochowaniu terminu. Wnioskodawca nie wykazał, iż uchybienie terminu do złożenia odwołania było spowodowane wystąpieniem przeszkody, która uniemożliwiała zachowanie terminu do złożenia odwołania. Wnioskodawca złożył skargę na ww. postanowienie, zarzucając naruszenie: - art. 44 § 2 i § 3 k.p.a. poprzez uznanie, że decyzja została w sposób prawidłowy doręczona, podczas gdy operator pocztowy zaniechał jakiegokolwiek zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki nie pozostawiając żadnego awizo, wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów, co spowodowało, że skarżący nie miał możliwości odebrania przesyłki w terminie i w konsekwencji bez własnej winy uchybił terminowi na wniesienie odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa, - art. 58 § 1 k.p.a. poprzez błędne twierdzenie, że skarżący nie wykazał istnienia przeszkody, która uniemożliwiałaby mu dokonanie czynności w terminie, podczas gdy instytucja przywrócenia terminu nie ma na celu udowodnienia, że uchybienie terminu nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych, lecz uprawdopodobnienia, co też skarżący uczynił, - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia w sposób precyzyjny, kompletny i rzetelny stanu faktycznego oraz niedokonanie oceny całokształtu materiału dowodowego, tj. nieprawidłowe ustalenie, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w dochowaniu terminu na złożenie odwołania, podczas gdy w sposób wyczerpujący wskazał, on że przyczyna uchybienia terminu była od niego niezależna, - art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie przez organ postępowania w sposób niebudzący zaufania strony do organu, a także odstąpienie od przeanalizowania okoliczności sprawy w sposób racjonalny i mający na uwadze zasady doświadczenia życiowego. W uzasadnieniu podkreślono, iż operator pocztowy nie pozostawił ani pierwszego, ani drugiego zawiadomienia o przesyłce. Zaniedbanie to miało miejsce pomimo braku jakiejkolwiek winy po stronie skarżącego, stad nie ponosi on winy w niezachowaniu terminu. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie i wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszone w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Skarga jest uzasadniona. O ile zarzuty zawierały powołanie się na szereg przepisów naruszenia procedury oraz wadliwego zastosowania prawa, to istota sporu sprowadza się do konieczności oceny, czy nastąpiło prawidłowe doręczenie decyzji organu I instancji. Z kolei należyte rozstrzygnięcie tej pierwszej kwestii umożliwia dopiero rozstrzygnięcie w zakresie przywrócenia terminu do złożenia odwołania, gdyż tylko w przypadku ustalenia prawidłowego doręczenia decyzji, rozpoczyna swój bieg termin do złożenia odwołania i tylko wówczas może nastąpić ewentualne stwierdzenie braku winy strony skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W zakresie badania w kontrolowanej sprawie doręczenia decyzji organu I instancji w związku z tym, iż w zaskarżonym postanowieniu organ stwierdził tzw. doręczenie zastępcze, należy więc w pierwszej kolejności wskazać na regulujące takie doręczenie przepisy prawne. W myśl postanowień art. 44 § 1 kpa: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) – w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4). Powyższe przepisy wymagają zatem w przypadku tzw. doręczenia zastępczego, aby nie tylko wykonać takie czynności jak właściwe pozostawienie czyli umieszczenie zawiadomienia o podjętej próbie doręczenia przesyłki rejestrowanej tzw. awiza albo w oddawczej skrzynce pocztowej, lub na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata, ale także wskazanie jednego z tych wyżej wymienionych miejsc, gdzie takie awiza dwukrotnie pozostawiono na odpowiednim dokumencie. Taka z kolei informacja umożliwia dopiero możliwość stwierdzenia czy uczyniono zadość wymogom z art. 44 § 1 – 4 kpa, a zatem czy nastąpiło prawidłowe doręczenie. Tymczasem w kontrolowanej sprawie skarżony organ nie dokonał właściwej weryfikacji sposobu pozostawienia awiza (konkretnego miejsca), ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że "z zamieszczonych na kopercie w której wysłano ww. decyzję adnotacji wynika, że przesyłkę po raz pierwszy awizowano 13 grudnia 2024 r. (nie zastano adresata), następnie dnia 23 grudnia 2024 r. przesyłkę powtórnie awizowano, a ostatecznie zwrócono przesyłkę, ponieważ nie została podjęta w terminie". Organ nie zweryfikował jednak w jaki sposób, to jest gdzie pozostawiono awizo (miejsce) tj. czy był to jeden ze wskazanych w obowiązujących w/w przepisach miejsc oraz które konkretnie, skoro skarżący we wniosku kwestionował sam fakt pozostawienia awiza. Na odwrocie zaś znajdującej się w aktach administracyjnych i wskazanej przez organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia samej koperty zawierającej zwróconą przesyłkę (k. 26 akt adm.) nie ma karty, która powinna właśnie zawierać adnotację doręczającego pracownika poczty o tym gdzie pozostawiono awizo tj. czy w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Powyższe jest niezwykle istotne wobec tego, iż jak wyżej wskazano, doszło do zakwestionowania przez stronę pozostawienia awiza w jej skrzynce oddawczej. Wobec nie wskazania przez organ rzekomego miejsca pozostawienia awiz, samo stwierdzenie tegoż organu, że przesyłkę awizowano dwukrotnie, a ostatecznie zwrócono przesyłkę, ponieważ nie została podjęta w terminie, nie może być przekonujące, ponieważ nie można obecnie stwierdzić, czy we właściwym miejscu pozostawiono awiza. Zatem w tych okolicznościach wskazane jako dowody przez organ same pieczęcie na kopercie świadczące o awizowaniu przesyłki są niewystarczającym dowodem na to, że doszło do prawidłowego awizowania i pozostawienia przesyłki do dyspozycji skarżącego zgodnie z obowiązującymi przepisami. Powyższe zaś wpływa na kwestię zarówno tego, czy rozpoczął swój bieg termin do złożenia odwołania, a także na ewentualne stwierdzenie braku winy strony skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Zatem wobec stwierdzonego wadliwego przeprowadzenia postępowania, zaskarżone postanowienie organu należało uchylić, o czym sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.