I SA/Kr 1010/02

WyrokWSA w Krakowie2006-01-11

Skład orzekający: Józef Gach, Maria Zawadzka, Urszula Zięba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umowa sprzedaży samochodu i naczepy, w której strony określiły wartość przedmiotu sprzedaży, podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, nawet jeśli kupujący kwestionuje jej zawarcie i wskazaną wartość?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo określiły podatek od czynności cywilnoprawnych od umowy sprzedaży samochodu i naczepy. Podstawę opodatkowania stanowiła kwota zadeklarowana przez strony w umowie, zgodnie z art. 6 ust. 1 ppkt 1c ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Twierdzenia skarżącego o niepodpisaniu umowy lub podrobieniu podpisu nie zostały poparte wiarygodnymi dowodami, a jego kwestionowanie wartości pojazdów było niespójne z jego wcześniejszymi oświadczeniami.
Stan faktyczny
Skarżący J.K. kwestionował decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku od czynności cywilnoprawnych od umowy sprzedaży samochodu i naczepy. Twierdził, że nie zawierał umowy, a jego podpis został podrobiony. Podniósł również, że wartość pojazdów wskazana w umowie była zawyżona. Organy podatkowe uznały umowę za ważną i określiły podatek od czynności cywilnoprawnych od kwoty wskazanej przez strony w umowie. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 1010/02 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 stycznia 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Gach, Sędziowie: WSA Maria Zawadzka, WSA Urszula Zięba (spr), Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2006r., sprawy ze skargi Jana K., przy uczestnictwie Zofii A., na decyzję Izby Skarbowej ., z dnia 25 marca 2002r. Nr [...], w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnej, - s k a r g ę o d d a l a - W dniu [...] listopada 2001 roku do Urzędu Skarbowego wpłynęła umowa sprzedaży samochodu ciężarowego marki "R.i naczepy samochodowej zawarta w dniu [...]stycznia 2001 roku pomiędzy sprzedającą Z. A. a kupującym J.K.reprezentującym Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "K." w O. Wartość zbywanych pojazdów strony umowy określiły na kwotę 40 000 złotych. Strony zawiadomione o wszczęciu postępowania w sprawie określenia podatku od czynności cywilnoprawnych, nie złożyły żadnych dodatkowych wyjaśnień. W związku z powyższym Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...] grudnia 2001 roku nr [...] określił od przedmiotowej umowy podatek od czynności cywilnoprawnych w kwocie 800 złotych wraz z należnymi odsetkami w kwocie 290,40 złotych, przyjmując za podstawę obliczenia podatku kwotę wskazaną przez strony w umowie z zastosowaniem 2% stawki podatku. Decyzja zgodnie z zasadą solidarnej odpowiedzialności wystawiona została na obydwie strony umowy. W odwołaniu J.K. podniósł, że nie zawierał w dniu [...] stycznia 2001 roku umowy kupna - sprzedaży samochodu z naczepą a tylko był jego użytkownikiem. Przyznał, że to jego podpis widnieje pod umową lecz nie potrafi wyjaśnić w jaki sposób on tam się znalazł gdyż przedmiotowej umowy nie podpisywał. Zakwestionował także wskazaną w umowie wartość samochodu i naczepy z uwagi na fakt, iż samochód nabyty został przez Z. A. w 1998 roku za kwotę 16 470 złotych a za naczepę zapłacił osobiście. Z Z. A. łączyła go od 1998 roku umowa użyczenia samochodu i naczepy, przedłużona ostatnio w 2000 roku do 31 lipca 2001 roku. Z tą datą odwołujący sporządził dokument umowy kupna - sprzedaży samochodu za kwotę 32 000 złotych /z uwzględnieniem spłaconej już kwoty 8 000 złotych/ lecz Z.A. odmówiła jej podpisania, tłumacząc, że samochód został sprzedany z mocy umowy z dnia 4 stycznia 2001 roku a z chwilą sprzedaży umowa użyczenia rozwiązała się automatycznie. Izba Skarbowa decyzją z dnia [...] marca 2002 roku nr [...] utrzymała w mocy zaskarżona decyzję, podzielając w całości ustalenia faktyczne i prawne poczynione przez organ podatkowy pierwszej instancji. Decyzja ta stała się przedmiotem skargi skierowanej przez J.K.do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie w której domagał się on uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi przytoczył ponownie argumenty zawarte we wcześniejszym odwołaniu a także szczegółowo opisał stosunki łączące go z Z. A. a w szczególności z jej mężem, który w istocie prowadził wszystkie sprawy żony i doprowadził do pokrzywdzenia skarżącego. Z. A. - mimo wezwania jej do udziału w sprawie w charakterze uczestnika - nie zajęła stanowiska w sprawie. Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi z uwagi na fakt, iż nie zawiera ona zarzutów merytorycznych a czynności podjęte w postępowaniu podatkowym pozwoliły na uznanie określenia podatku od czynności cywilnoprawnych od umowy z dnia [...]stycznia 2001 roku za uzasadnione i prawidłowe. Rozpoznanie sprawy nastąpiło zgodnie z dyspozycją art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /DzU nr 153 poz 1271 ze zm./ stanowiącego, że sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /DzU nr 153 poz 1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia legalności tj. z punktu widzenia zgodności zaskarżonych decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z treści art. 145 § 1 cytowanej ustawy wynika zaś, że sąd uchyla decyzję gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Analiza akt prowadzonego postępowania oraz zarzutów podniesionych w skardze doprowadziły Sąd do przekonania, iż przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub procesowego a zatem złożona skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 ust 1 ppkt 1a ustawy z dnia 9 września 2000 roku o podatku od czynności cywilnoprawnych /DzU nr 86 poz 959 ze zm./ podatkowi podlegają czynności cywilnoprawne w tym umowy sprzedaży rzeczy i praw majątkowych. Przepisy art. 2 i 9 ustawy, zawierające przedmiotowe wyłączenia podatkowe nie wymienia w swej treści umów sprzedaży samochodów a zatem w świetle przepisów ustawy oczywistym jest powstanie obowiązku podatkowego związanego z umową z dnia [...] stycznia 2001 roku. Obowiązek podatkowy powstał z chwilą dokonania czynności i ciążył solidarnie na stronach omawianej czynności prawnej przy czym strony określiły w umowie, że koszty związane z jej zawarciem poniesie kupujący. Podmiot zobowiązany do zapłaty podatku winien więc - bez wezwania organu podatkowego - złożyć deklarację w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych oraz obliczyć i wpłacić podatek w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego /art. 10 ust 1 ustawy/. Zaniechanie tego obowiązku spowodować musiało naliczenie stosownych odsetek. Zdaniem Sądu, organy podatkowe prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci dokumentów oraz wyjaśnień stron, dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, które następnie stały się podstawą określenia sytuacji prawnej skarżącego. J. K. nie przedstawił żadnych wiarygodnych dowodów świadczących o tym, że umowa z dnia 4 stycznia 2001 roku nie została zawarta lecz podrobiona przez sprzedającą czy osobę działającą w jej imieniu. Pod umową widniał własnoręczny podpis kupującego, czemu ten nie zaprzeczał, natomiast twierdzenia, że nie wie w jakich okolicznościach podpis znalazł się pod umową nie mogły być uznane za wiarygodnie. Wynikały raczej z ogólnego odczucia pokrzywdzenia jakie prezentował skarżący w stosunku do męża sprzedającej Z.A. zarówno w postępowaniu podatkowym jak i sądowym. Zauważyć należy, iż mimo tych twierdzeń skarżący nie wszczął żadnych kroków prawnych zmierzających do ustalenia czy popełnione zostało przestępstwo przeciw dokumentom. Przedstawione przez strony dokumenty dotyczące wzajemnej współpracy wskazują, że po okresie użytkowania samochodu z naczepą skarżący postanowił go zakupić a na poczet ceny zakupu wpłacał raty określone w spornej umowie. Bez znaczenia jest tu fakt, kiedy umowa została przedłożona organom podatkowym bądź też, kiedy fakt jej zawarcia zgłoszono organom zajmującym się rejestracją pojazdów czy ubezpieczycielowi. Z wyjaśnień pełnomocnika sprzedającej wynika, że te dwie ostatnie czynności zostały dokonane w niedługim czasie po zawarciu umowy a doświadczenie życiowe wskazuje, że czynności tych dokonuje zwyczajowo kupujący. Skoro kupujący zaniechał tego obowiązku nie może dziwić opóźnienie zaistniałe po stronie sprzedającej. Pewna niekonsekwencja w twierdzeniach skarżącego wynika tez stąd, iż niejako alternatywnie kwestionuje on wartość pojazdów, która stała się podstawą opodatkowania. W tym zakresie nie można czynić organom podatkowym żadnych zarzutów gdyż podstawę opodatkowania - zgodnie z art. 6 ust 1 ppkt 1c - ustalono stosownie do oświadczenia stron zawartego w umowie a zatem skoro strony wskazały kwotę 40 000 złotych w umowie to słusznie przyjęto, że jest wartość rynkowa rzeczy. Reasumując, organy podatkowe wyczerpująco ustaliły stan faktyczny sprawy i wyjaśniły wszelkie wątpliwości faktyczne i prawne stosownie do treści art. 187 Ordynacji podatkowej a wydane decyzje oparły na obowiązujących w dacie zawarcia umowy przepisach prawa materialnego. Wobec bezzasadności zarzutów skargi orzeczono o jej oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /DzU nr 153 poz 1270/.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło