I SA/Kr 1013/16
WyrokWSA w Krakowie2016-10-21
Skład orzekający: Wiesław Kuśnierz, Ewa Michna, Urszula Zięba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, jeśli odwołanie zostało nadane w placówce pocztowej w dniu następującym po upływie terminu?Ratio decidendi
Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, ponieważ odwołanie zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 13 kwietnia 2016 r., czyli po upływie czternastodniowego terminu liczonego od dnia doręczenia decyzji organu I instancji (29 marca 2016 r.). Termin upływał 12 kwietnia 2016 r. Uchybienie terminu jest obiektywną podstawą do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie, bez możliwości merytorycznego rozpoznania odwołania.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o odpowiedzialności podatkowej W.D. za zaległości Spółki M. Sp. z o.o. Decyzja została doręczona W.D. 29 marca 2016 r. z pouczeniem o 14-dniowym terminie do wniesienia odwołania. W.D. nadał odwołanie 13 kwietnia 2016 r., co organ odwoławczy uznał za uchybienie terminu. Skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych dotyczący daty nadania odwołania oraz błędną wykładnię art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę W.D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 1013/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 października 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz, Sędziowie: WSA Ewa Michna, WSA Urszula Zięba (spr.), Protokolant: st.sekr.sąd. Anna Boczkowska, po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w dniu 21 października 2016 r., sprawy ze skargi W.D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania - skargę oddala -
Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia 15 marca 2016r., nr [...] orzekł o odpowiedzialności podatkowej W.D. całym swoim majątkiem solidarnie ze Spółką M. Sp. z o. o. za zaległości podatkowe ww. Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013r. w wysokości 8.321,00zł, odsetkach za zwłokę od tych zaległości naliczonych na dzień wydania decyzji w wysokości 1.391,00zł oraz kosztach postępowania egzekucyjnego w wysokości 514,20zł.
Przesyłka zawierająca decyzję organu I instancji została przesłana na adres zamieszkania podatnika na ul. K. w M. i tym samym została mu skutecznie doręczona w dniu 29 marca 2016r., co potwierdza znajdujące się w aktach administracyjnych, zwrotne potwierdzenie odbioru ww. decyzji, oznaczone datą i podpisane przez podatnika. W decyzji tej zostało zawarte pouczenie, że służy od niej prawo wniesienia odwołania do Dyrektora Izby Skarbowej za pośrednictwem organu I instancji w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji.
Odwołanie od ww. decyzji podatnik nadał za pośrednictwem placówki pocztowej w dniu 13 kwietnia 2016r. (data stempla pocztowego, karta nr 496 a.a.), tj. po upływie czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania.
Wobec powyższych okoliczności faktycznych, postanowieniem z dnia 14 czerwca 2016r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2015r., poz. 613 z późn. zm., dalej jako: "o.p."), stwierdził W.D. uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego. W uzasadnieniu orzeczenia, organ II instancji powołał się ponadto na treść art. 12 § 1, art. 12 § 6 pkt 2, art. 144 § 1 pkt 1, art. 148 § 1 i art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 o.p. Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie podatnik uchybił terminowi na wniesienie odwołania, upływał on bowiem w dniu 12 kwietnia 2016r. Zauważono ponadto, że do ww. odwołania nie został złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Na ww. postanowienie organu II instancji skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając mu:
- błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, że przesyłka zawierająca odwołanie od decyzji organu I instancji w dniu 12 kwietnia 2016r., została nadana dzień później, tj. 13 kwietnia 2016r. Na tę okoliczność skarżący podniósł w uzasadnieniu skargi, że organ błędnie odczytał datę pieczęci, co w konsekwencji doprowadziło go do pozbawienia możliwości złożenia odwołania od decyzji organu I instancji, która to decyzja została wydana z naruszeniem prawa i w sposób ewidentny narusza jego interes, a to spowodowało zamknięcie mu drogi do dalszego rozpatrywania sprawy,
- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 288 § 1 pkt 2 o.p., poprzez jego błędną wykładnię i stwierdzenie, że przedmiotowe odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienia.
Wobec powyższego, skarżący wniósł o uchylenie przedmiotowego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, zarzuty podniesione w skardze uznał za nieuzasadnione, wobec czego wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd nie stwierdził, aby naruszało ono prawo.
Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie. Natomiast stosownie do zapisu art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r. poz. 1647), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa, dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować jego uchyleniem przez Sąd (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.). Ponadto wskazać należy, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Zasadnicza kwestia sporna w świetle przedmiotu i treści zaskarżonego postanowienia oraz argumentacji skargi, sprowadza się w niniejszej sprawie do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy prawidłowo Dyrektor Izby Skarbowej w postanowieniu z dnia 14 czerwca 2016r., nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 15 marca 2016r., nr [...] , orzekającej o odpowiedzialności podatkowej W.D.całym swoim majątkiem solidarnie ze Spółką M. Sp. z o. o. za zaległości podatkowe ww. Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013r., odsetkach za zwłokę od tych zaległości oraz kosztach postępowania egzekucyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę W.D. w świetle wskazanych wyżej kryteriów doszedł do przekonania, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż przeprowadzona kontrola sądowo-administracyjna nie potwierdziła zaistnienia naruszeń prawa uzasadniających uchylenie zaskarżonego postanowienia. A zatem Dyrektor Izby Skarbowej w sposób prawidłowy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez skarżącego od decyzji organu I instancji.
Na wstępie wskazać należy, że uchybienie terminu w postępowaniu podatkowym zachodzi wówczas, gdy czynność procesowa nie została dokonana przez stronę w okresie oznaczonym dla tej czynności. W rozpoznawanej sprawie jest to termin czternastodniowy do wniesienia odwołania, liczony od dnia doręczenia decyzji. Doręczenie decyzji warunkuje wejście jej do obrotu prawnego z wszelkimi konsekwencjami z tym związanymi. Z chwilą doręczenia decyzji rozpoczynają bieg terminy, zarówno materialne (np. termin zapłaty podatku), jak i procesowe (np. termin do wniesienia przez stronę środków zaskarżenia). Wyjaśnić należy, że z art. 228 o.p. wynika obowiązek badania przesłanek skutecznego wniesienia odwołania w postępowaniu administracyjnym. Badanie tych przesłanek zastrzeżone jest dla organu odwoławczego. Badanie przez organ odwoławczy warunków zachowania terminu do wniesienia odwołania wymaga przede wszystkim ustalenia dnia, z upływem którego, mijał termin do dokonania tej czynności, liczony od dnia doręczenia decyzji stronie. Aby zatem wniesienie odwołania było skuteczne, musi zostać zachowany termin do dokonania tej czynności. Uchybienie temu terminowi powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji.
Podstawą wydania w przedmiotowej sprawie, postanowienia przez organ II instancji były m.in. przepis art. 12 § 1 o.p., którego dyspozycja wskazuje, że jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. A także art. 12 § 6 pkt 2 o.p., który stanowi, że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529) lub w placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub otrzymane przez polską placówkę pocztową operatora wyznaczonego po nadaniu w państwie spoza Unii Europejskiej albo złożone w polskim urzędzie konsularnym. Dodatkowo trafnie organ powołał treść art. 144 § 1 pkt 1 o.p., zgodnie z którym organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem, za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe, pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy celnych lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego, lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów. Nie bez znaczenia dla sprawy pozostaje też art. 148 § 1 o.p., zgodnie z którym pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju. Z kolei przepis art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 o.p. mówi, że odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.
W ocenie tut. Sądu, powołane wyżej przepisy zostały prawidłowo i adekwatnie do stanu faktycznego, wynikającego z akt, zastosowane przez organ odwoławczy. Podkreślić trzeba, że organ prawidłowo dokonał oceny odwołania pod kątem formalnym, uwzględnił bowiem przepisy dotyczące doręczenia decyzji przez organ pierwszej instancji, prawidłowość pouczenia o środkach zaskarżenia oraz zasady wnoszenia odwołań, a następnie słusznie w oparciu o art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 o.p. stwierdził w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Podkreślenia w tym kontekście wymaga, że przepis ten nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie, (por. wyrok z dnia 4 sierpnia 2015r., sygn. akt I SA/Gl 317/15).
Przenosząc powyższe regulacje i uwagi na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, w oparciu o ustalenia faktyczne poczynione w sprawie, że zgodnie z potwierdzeniem odbioru decyzji organu I instancji, została ona odebrana osobiście przez skarżącego w dniu 29 marca 2016r., co potwierdza znajdujące się w aktach administracyjnych, zwrotne potwierdzenie odbioru ww. decyzji, oznaczone datą i podpisane przez podatnika (karta nr 495 a.a.). Ponadto podkreślić należy, że decyzja zawierała zgodne z przepisami prawa a zatem adekwatne, pouczenia (m.in. o treści art. 220, art. 222, art. 223 o.p.). Skarżący natomiast nadał odwołanie od decyzji I instancji, za pośrednictwem poczty, listem zwykłym niezarejestrowanym dopiero w dniu 13 kwietnia 2016r. Powyższe potwierdza koperta, w której zostało przesłane odwołanie, na której widnieje data stempla pocztowego, datowana na dzień 13 kwietnia 2016r. (karta nr 496 a.a.). Fakty te potwierdzają jednoznacznie, że nie jest to data 12 kwietnia 2016r. (jak podaje skarżący), lecz data 13 kwietnia 2016r. W tym kontekście słusznie zauważa organ II instancji, że cyfra "2" inaczej jest odwzorowywana, niż cyfra "3" (charakterystyczne dolne zaokrąglenia). Można to dodatkowo zauważyć odczytując rok nadania przedmiotowej przesyłki, który zaczyna się od cyfry "2", tj. 2016r. Cyfra "2" zdecydowanie różni się od cyfry "3", w żaden więc sposób nie można jej pomylić z cyfrą "3" tak, jak to sugeruje skarżący. Ponadto zasadnie podaje organ odwoławczy, że w aktach sprawy znajduje się drugie odwołanie złożone przez skarżącego na kolejną decyzję, na którym jest wyraźnie odbita data stempla pocztowego, wskazująca na dzień 13 kwietnia 2016r., co dodatkowo potwierdza, że organ dokonał w tym zakresie prawidłowych ustaleń. Na marginesie wskazać tylko trzeba, że na drugie postanowienie, skarżący nie złożył skargi do tut. Sądu.
Nadto stanowczo i bezspornie podkreślić należy, że termin do dokonania czynności w postaci wniesienia odwołania w przypadku skarżącego, upłynął w dniu 12 kwietnia 2016r. Oznacza to przekroczenie (liczonego od doręczenia decyzji) terminu, jaki w przedmiotowej sprawie przysługiwał na złożenie odwołania. Nie można uznać zarzutu skarżącego, jakoby organ popełnił błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, że przesyłka zawierająca odwołanie od decyzji organu I instancji w dniu 12 kwietnia 2016r., została nadana dzień później, tj. 13 kwietnia 2016r. – fakty te wynikają bowiem wprost z kart akt administracyjnych powołanych powyżej i nie mogły zostać podważone, poprzez niczym niepoparte stwierdzenia skarżącego.
Nie mógł także zyskać aprobaty Sądu, zarzut naruszenia art. 228 § 1 pkt 2 o.p., bowiem organ odwoławczy prawidłowo wydał zaskarżone postanowienie. Uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jego stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Nie należy przy tym zapominać, że termin do wniesienia odwołania jest terminem zawitym, a więc nie może być przez organ przedłużany, czy też skracany. Co istotne, rozstrzygnięcie w tym zakresie nie jest zależne od swobodnego uznania organu podatkowego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok NSA z 26 czerwca 2008 r., sygn. akt II FSK 563/07 oraz wyrok NSA z dnia 8 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 372/09).
Odnosząc się natomiast do orzeczeń sądów administracyjnych, na które powołał się skarżący wskazać trzeba, że potwierdzają one jedynie stanowisko i pogląd tut. Sądu, bowiem w przedmiotowej sprawie nie zachodzą wątpliwości, że wniósł on odwołanie po terminie, jego przekroczenie jest oczywiste, na co wskazuje analiza zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. Ponadto organ odwoławczy wnikliwie zbadał wszystkie okoliczności sprawy związane z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania i skarżący w żadnym wypadku nie został obciążony jakimikolwiek błędami lub uchybieniami organu podatkowego w tym zakresie, w szczególności niewłaściwą interpretacją, czy stosowaniem przepisów prawa.
Podnieść również należy, iż przedmiotem rozstrzygnięcia sądu administracyjnego, ani też wcześniej przedmiotem badania organu odwoławczego nie była merytoryczna zasadność i zgodność z zasadami współżycia społecznego uprzedniej decyzji organu I instancji. Badanie tych okoliczności byłoby możliwe tylko w przypadku, gdyby skarżący złożył w terminie odwołanie od tej decyzji, a następnie skargę do sądu administracyjnego. Tak jednak – jak wynika z akt sprawy – się nie stało. Brak możliwości merytorycznego rozpatrzenia odwołania skarżącego wynikał z niezachowania przez niego terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji.
Warto także na marginesie zauważyć, że brak wniosku o przywrócenie terminu w przypadku złożenia spóźnionego odwołania nie stanowi braku formalnego odwołania, wymagającego wezwania do jego uzupełnienie, a tym samym do pouczania z urzędu strony o możliwości złożenia takiego wniosku, (por. wyrok 8 czerwca 2011r., sygn. I OSK 897/11, wyrok z dnia 17 marca 1992r., sygn. SA/Wr 128/92).
Reasumując Sąd stwierdza, że organ II instancji, wydając zaskarżone postanowienie nie naruszył żadnych norm postępowania, a wydane w sprawie postanowienie jest zgodne z obowiązującym prawem.
Biorąc wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę, Sąd orzekł o oddaleniu skargi W.D., na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło