I SA/Kr 1014/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 25 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. Nr: [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za kwiecień 2005 r. p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od złożonej skargi W odpowiedzi na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług, M. D. wniósł o przyznanie prawa pomocy obejmującego częściowe zwolnienie go od kosztów sądowych. Z danych zawartych w formularzu wniosku "PPF" oraz piśmie procesowym pełnomocnika skarżącego z dnia [...] września 2008 roku wynika, że M. D. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną J. D. oraz dwójką małoletnich dzieci: 12-letnim K. i 3-letnim O. Jedynym źródłem utrzymania rodziny są dochody uzyskiwane przez skarżącego z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 2.368 zł brutto miesięcznie. Żona przebywa na urlopie wychowawczym i nie osiąga żadnych dochodów. W skład majątku skarżącego wchodzi mieszkanie spółdzielcze o powierzchni 35 m², które jest w trakcie procedury przekształcania w prawo własności. Nie wykazuje on posiadania zasobów pieniężnych, jak również przedmiotów wartościowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący uzasadnił ciężką sytuacją materialną. Na utrzymaniu skarżącego pozostaje żona oraz dwójka dzieci, a jego miesięczny dochód netto wynosi 1.700 zł. Miesięczne koszty utrzymania rodziny wynoszą około 900 zł (115 zł gaz, 350 zł czynsz za mieszkanie, 110 zł prąd, 88 zł TV + Internet, 100 zł telefon, 47 zł ubezpieczenie na życie, 85 zł obiady dziecka). Ponadto skarżący posiada zadłużenie na karcie kredytowej w wysokości ok. 2.000 zł. Kwota zaległości podatkowej, za którą odpowiada jako były wspólnik spółki cywilnej "F" wynosi 332.486,80 zł, a odsetki od tej kwoty we wrześniu 2007 roku wynosiły już ponad 100.000 zł. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Z dyspozycji art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od opłat sądowych i wydatków, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy). Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym, zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa. Powinno mieć zatem miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. W wyniku dokonanej analizy sytuacji majątkowej skarżącego i jego zdolności płatniczych należało uznać, iż wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść wpisu sądowego od złożonej skargi, stanowiącego na obecnym etapie postępowania jedyny składnik kosztów sądowych, bez uszczerbku w utrzymaniu siebie oraz rodziny. Za taką decyzją przemawiała przedstawiona przez skarżącego trudna sytuacja materialna rodziny. Jedynym źródłem dochodów 4-osobowej rodziny skarżącego są przychody z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej w wysokości 2.368 zł brutto miesięcznie. Żona skarżącego nie uzyskuje żadnych dochodów, przebywa obecnie na urlopie wychowawczym. Uzyskiwane dochody wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych rodziny i nie ma możliwości poczynienia z nich oszczędności. Skarżący nie dysponuje przedmiotami wartościowymi, które mógłby spieniężyć celem pokrycia kosztów zainicjowanego postępowania sądowego. Posiada natomiast zadłużenie na karcie kredytowej w wysokości 2.000 zł, które musi sukcesywnie spłacać. Ponadto skarżący, jako były wspólnik spółki cywilnej "F", odpowiada za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług w wysokości 332.486,80 zł, wraz z należnymi odsetkami, a wysokość tych odsetek w miesiącu wrześniu 2007 roku wynosiła już ponad 100.000 zł. Dodać należy, że łącznie ze skargą w niniejszej sprawie skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie 26 skarg na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej , a łączna wysokość wpisów od tych skarg wynosi 11.536 zł. W sytuacji majątkowej skarżącego poniesienie przez niego kosztów wpisu sądowego od skargi mogłoby wiązać się z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu własnym oraz rodziny, a więc grozić zachwianiem sytuacji materialnej i bytowej w taki sposób, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie i rodzinie minimum warunków socjalnych. Ewentualna odmowa przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie mogłaby zatem pozbawić skarżącego prawa do dochodzenia swoich roszczeń przed sądem. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).