I SA/Kr 1015/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba (spr.) Sędziowie: WSA Inga Gołowska WSA Stanisław Grzeszek Protokolant: st. sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. L. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - [...] z dnia 14 czerwca 2021, nr: [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za marzec-maj 2020 r. skargę oddala. Zaskarżoną do WSA w Krakowie decyzją z 14 czerwca 2021 r., znak: [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił M. L. ("skarżąca") prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r. Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach: W związku z nieopłaceniem w terminie zaległych składek za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] wszczął wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległości w opłacaniu składek za wyżej wskazany okres. Skarżąca wskazała, iż postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte wobec niej bezzasadnie, ponieważ składała ona wniosek o zwolnienie z opłacania składek za te miesiące i to zwolnienie jej przysługiwało. Na skutek zgłoszonych przez M. L. zastrzeżeń Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] w dniu 14 czerwca 2021 r. wydał decyzję nr [...] odmawiającą zwolnienia z obowiązku opłacania składek za okres marzec-maj 2020 r. W uzasadnieniu decyzji podano, że nie został zaewidencjonowany wpływ wniosku skarżącej RDZ o zwolnienie z opłacania składek w terminie do 30 czerwca 2020 r. M. L. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzuciła brak uzasadnienia faktycznego decyzji, naruszenie art. 31 zq ust. 1 ustawy o COVID, naruszenie zasady zawartej w art. 7a k.p.a., tj. zasady rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony oraz naruszenie art. 10 k.p.a., tj. uniemożliwienie jej wglądu w akta sprawy i brak możliwości wypowiedzenia się. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W przypadku stwierdzanie braku podstaw do uwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Jednocześnie zaznaczyć trzeba, że korzystając z uprawnienia, które przyznaje sądowi administracyjnemu art. 119 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 120 p.p.s.a., dopuszczający możliwość rozpoznania w postępowaniu uproszczonym skargi, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy (w rozpoznanych sprawach obie strony złożyły wnioski o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym), Sąd procedował w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Rozpoznając niniejszą sprawę w granicach tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie została wydana z istotnym naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Powodem, dla którego ZUS odmówił skarżącej zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za marzec-maj 2020r. było niezłożenie w terminie ustawowym - do 30 czerwca 2020r. - wymaganej dokumentacji rozliczeniowej, tj. jak stwierdzono w decyzji, nie został zaewidencjonowany wpływ wniosku skarżącej RDZ o zwolnienie z opłacania składek w terminie. Skarżąca twierdzi natomiast, że zgodnie z dopuszczonymi formami składania wniosków w epidemii wrzuciła wymagane dokumenty do urny wystawionej przed budynkiem ZUS z napisem Tarcza Antykryzysowa, w związku z czym nie posiada dowodu ich złożenia. W powstałym sporze Sąd przyznał rację organowi z następujących powodów. Art. 31zo ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVlD-19 ... stanowi, że na wniosek płatnika składek zwalnia się z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony, jako płatnik składek: 1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r., 2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r., 3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r, do dnia 31 marca 2020 r, i na dzień 30 kwietnia 2020 r. - zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych. Warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest zatem przesłanie, w myśl art. 31zq ust. 3 tej ustawy, deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r. w przypadku, o którym mowa w art. 31zo ust. 8, należnych za lipiec, sierpień, wrzesień 2020 r. - do dnia 31 października 2020 r., a w przypadku, o którym mowa w art. 31zo ust. 10, należnych za listopad 2020 r. - do dnia 31 grudnia 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. W zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że płatnik tego obowiązku nie spełnił w okolicznościach, na które wyżej wskazano. Zatem w okolicznościach sprawy kwestią sporną jest niedopełnienie przez stronę obowiązku terminowego złożenia wniosku inicjującego postępowanie w sprawie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek. Analizując powyższe, podkreślić należy, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją z mocy art. 180 k.p.a. oraz art. 123 u.s.u.s. mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a w tym zasady ogólne, stanowiące między innymi, że organy administracji publicznej winny stać na straży praworządności (art. 7 k.p.a.), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9 k.p.a.), zapewnić stronom udział w postępowaniu (art, 10 § 1 k.p.a), a także działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto należy zauważyć, że stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, co oznacza, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie w sprawie. Ze wskazanego przepisu wynika obowiązek podjęcia przez organ stosownych działań, między innymi przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy i zażądania od strony przedstawienia dowodów na poparcie jej twierdzeń lub wystąpienia do innych organów albo instytucji o zajęcie stanowiska w sprawie. Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). W niniejszej sprawie zastosowanie winien również znaleźć art. 7 k.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia i sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ winien uwzględnić także treść art. 9 k.p.a., stosownie do którego organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Istotne znaczenie ma w sprawie również art. 79a k.p.a., zgodnie z którym w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Oceniając zatem postępowanie prowadzone przez organ rozpoznający wniosek strony o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, stwierdzić należy, że spełnia ono wymogi wynikające z wyżej powołanych przepisów. Zauważyć należy, że organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające co do podnoszonej przez stronę okoliczności wrzucenia dokumentów do urny. ZUS dokonał ponownej weryfikacji otrzymanych wniosków i potwierdził, że do organu nie wpłynął wniosek skarżącej RDZ o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za marzec-maj 2020 r. Wobec braku wniosku postępowanie nie mogło zostać zaininicjowane a w konsekwencji, zwolnienie nie mogło zostać przyznane. Sąd uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione. Powołana ustawa z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (...) zakładała możliwość zwolnienia z opłacania składek za okres marze - maj 2020 r. jedynie w przypadku złożenia stosownego wniosku w terminie do 30 czerwca 2020 r. Po weryfikacji wpływu dokumentacji do Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...], nie stwierdzono wpływu takiego wniosku. Powołany przez skarżącą argument naruszenia art. 7a k.p.a. również nie ma uzasadnienia. Przepis ten odnosi się do przepisów prawa materialnego i nie ma on zastosowania do wątpliwości powstałych przy ustalania stanu faktycznego. Nie można też przychylić się do argumentu skarżącej co do uniemożliwienia jej wglądu w akta sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych materiałów. Z akt sprawy wynika, że skarżąca posiadała wiedzę w tym zakresie i ze swoich uprawnień nie skorzystała. Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w przedmiotowej sprawie.