I SA/Kr 1016/14

|Sygn. akt I SA/Kr 1016/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 października 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędzia: WSA Grażyna Firek (spr.), Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Protokolant: st. ref. Justyna Owczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2014 r., sprawy ze skarg A.F., na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 8 kwietnia 2014 r. Nr [...] i [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania i odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, - skargi oddala - Postanowieniem z dnia 16 maja 2013r., nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wszczął z urzędu postępowanie kontrolne w stosunku do A.F. w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczenia i wpłacenia podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu osiągniętych przychodów z kapitałów pieniężnych za 2012r. Decyzją z dnia 28 czerwca 2013r., nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił wysokość zobowiązania podatkowego A.F. w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu przychodów z kapitałów pieniężnych za 2012r. W dniu 24 stycznia 2014r. A.F. złożył wniosek o doręczenie na zasadzie art. 211 o.p. powyższej decyzji, nadto – z ostrożności procesowej – wniósł od niej odwołanie oraz wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2014r., znak [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K., działając na podstawie art. 162 i art. 163 § 2 w zw. z art. 235 o.p. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ stwierdził, że decyzja z dnia 28 czerwca 2013r. została doręczona w dacie jej wydania pełnomocnikowi skarżącego – K.M.. A.F. tłumaczył niezłożenie odwołania w terminie faktem niedoręczenia mu decyzji. Wywodził, że K.M. miała upoważnienie wyłącznie do reprezentowania go w toku czynności kontrolnych, w szczególności – do podpisania i odbioru protokołu kontroli. Nie była zatem upoważniona do odbioru decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej ocenił, że nie ma podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, ponieważ skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Zdaniem organu, umocowanie udzielone K. M. rozumieć należy jako pełnomocnictwo ogólne do wszystkich czynności kontrolnych, prowadzonych w trakcie postępowania kontrolnego, zakończonego wydaniem decyzji. Oznacza to, że decyzja organu pierwszej instancji została skutecznie doręczona umocowanemu pełnomocnikowi. Nie ulega też wątpliwości, że informacja o doręczeniu decyzji pełnomocnikowi została przekazana skarżącemu. Dokonał on bowiem korekty PIT-38, a nadto wystąpił z wnioskiem o rozłożenie na raty zaległości podatkowej oraz o odstąpienie od naliczania odsetek, podejmując te działania jeszcze przed upływem terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2014r., znak [...], wydanym na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 o.p., Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 28 czerwca 2013r., nr [...]. W uzasadnieniu organ podał, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona w dniu 28 czerwca 2013r. Natomiast odwołanie zostało wniesione w dniu 22 stycznia 2014r., czyli po upływie czternastodniowego terminu, który nie został przywrócony. A.F. wniósł w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargi na oba postanowienia organu drugiej instancji, żądając ich uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania. W obu skargach A.F. zarzucił: - naruszenie art. 137 § 4 o.p. w zw. z art. 95 § 2 k.c. – poprzez błędne przyjęcie, że czynność dokonana przez K.M., wykraczająca poza granice umocowania, pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego; - naruszenie art. 137 § 4 o.p. w zw. z art. 96 k.c. – poprzez przyjęcie przez organ istnienia umocowania do działania w imieniu skarżącego przez K.M., w sytuacji w której umocowanie takie nie wynikało ani z przepisów ustawy, ani z oświadczenia skarżącego; - naruszenie art. 162 § 1 i art. 214 o.p. – poprzez odmowę jego zastosowania w sytuacji, w której skarżący we wniosku o przywrócenie terminu uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy, a równocześnie należy przyjąć, że nie został skutecznie pouczony o prawie odwołania; - naruszenie art. 145 § 1 i § 2 o.p. – poprzez błędne jego zastosowanie polegające na przyjęciu, że decyzja została prawidłowo doręczona; - naruszenie art. 121 § 1 w zw. z art. 123 § 1 o.p. – poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych oraz na skutek nieprawidłowego doręczenia decyzji – pozbawienia strony czynnego działania na każdym etapie postępowania. W skardze na postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania A.F. zarzucił nadto naruszenie art. 228 § 1 ust. 2 o.p. poprzez jego zastosowanie pomimo braku uchybienia terminowi przez skarżącego, a to wobec faktu, że termin do wniesienia odwołania w rzeczywistości nie rozpoczął biegu, ponieważ nie miało miejsca skuteczne doręczenie decyzji. Skargi zarejestrowano pod sygn. akt I SA/Kr 1016/14 (skarga na stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oraz I SA/Kr 1017/14 (skarga na odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania). Postanowieniem z dnia 29 października 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie połączył obie sprawy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt I SA/Kr 1016/14. W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity : Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia aktu administracyjnego, stwierdzeniem jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W wypadku niestwierdzenia takich wad, sąd skargę oddala, co wynika z art. 151 p.p.s.a. W niniejszej sprawie konieczne jest rozstrzygnięcie, czy doręczenie decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 28 czerwca 2013r., nr [...] na ręce K.M. było skuteczne, a zatem – czy udzielone jej pełnomocnictwo obejmowało odbiór takiej decyzji. Stosownie do art. 136 o.p., strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Jak wynika z art. 137 § 1 o.p., pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych, natomiast samo pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie, w formie dokumentu elektronicznego lub zgłoszone ustnie do protokołu (art. 137 § 2 o.p.). Stosownie do art. 137 § 4, w zakresie nieuregulowanym w § 1-3b stosuje się przepisy prawa cywilnego. W myśl art. 96 k.c., umocowanie do działania w cudzym imieniu może opierać się na ustawie (przedstawicielstwo ustawowe) albo na oświadczeniu reprezentowanego (pełnomocnictwo). Zgodnie z art. 98 k.c., pełnomocnictwo ogólne obejmuje umocowanie do czynności zwykłego zarządu. Do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebne jest pełnomocnictwo określające ich rodzaj, chyba że ustawa wymaga pełnomocnictwa do poszczególnej czynności. W aktach kontrolowanego postępowania znajduje się dokument, nazwany "upoważnieniem" (k. 132 akt organu pierwszej instancji). Zawiera ono zapis: "...upoważniam panią K.M. (...) do reprezentowania mnie przed tut. Urzędem podczas przeprowadzanych czynności kontrolnych, w szczególności do podpisania i odbioru protokołu z kontroli." Poniżej znajduje się dodatkowa, odręczna adnotacja: "Dotyczy postępowania kontrolnego nr [...]". Nie budzi wątpliwości Sądu, że dokument ten stanowi pełnomocnictwo, umocowujące K.M. do reprezentacji skarżącego w czasie czynności kontrolnych. Analiza dokumentu wskazuje, że pełnomocnictwo zostało udzielone przez A.F. jako osobę fizyczną. Co prawda znajdują się na nim pieczątki "E. sp. z o.o." oraz "Prezes Zarządu mgr A.F.", niemniej jednak skarżący wyraźnie wskazuje, że upoważnia do "reprezentowania mnie". W nagłówku dokumentu znajdują się dane osobowe skarżącego, łącznie ze wskazaniem numeru NIP. Do ustalenia pozostaje zatem zakres udzielonego pełnomocnictwa. Trzeba zauważyć, że art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2011r., nr 41, poz. 214 ze zm.) wyraźnie wskazuje wydanie decyzji w rozumieniu o.p. jako jeden ze sposobów zakończenia postępowania kontrolnego. Jest zatem ona częścią tego postępowania. Umocowanie do reprezentacji w czasie czynności kontrolnych oraz postępowania kontrolnego obejmuje zatem również odbiór decyzji, kończącej takie postępowanie. Nie zmienia tego zapis pełnomocnictwa, wskazujący, że obejmuje ono umocowanie "...w szczególności do podpisania i odbioru protokołu z kontroli." Skoro skarżący wskazał na szczególne, a nie wyłączne czynności, do których umocował K. M., to wyliczenia tych czynności nie sposób uznać za zamknięte. Jest ono wyłącznie przykładowe i nie budzi wątpliwości, że pełnomocnictwo obejmuje również reprezentowanie A. F. przy innych czynnościach w ramach postępowania kontrolnego. W aktach sprawy znajduje się wniosek skarżącego z dnia 10 lipca 2013r. (k. 183-185 akt organu pierwszej instancji) o rozłożenie na raty zaległości podatkowej oraz o odstąpienie od naliczania odsetek. Z treści wniosku wynika w sposób wyraźny, że A.F. wiedział o wydaniu decyzji z dnia 28 czerwca 2013r. oraz znał jej treść (wskazał dokładną wysokość zobowiązania podatkowego, określonego w tejże decyzji). Wszystkie powyższe okoliczności dowodzą, że K.M. była umocowana do reprezentacji skarżącego w postępowaniu kontrolnym, w tym również do odbioru wydanej w nim decyzji. Doręczenie do jej rąk było więc doręczeniem skutecznym. Zgodnie z art. 162 § 1 o.p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W niniejszej sprawie przesłanka, o której mowa w powołanym przepisie, nie została zrealizowana. Doręczenie decyzji (na ręce pełnomocnika) nastąpiło w dniu 28 czerwca 2013r., zatem czternastodniowy termin do wniesienia odwołania kończył bieg w dniu 12 lipca 2013r. Uchybienie należy uznać za oczywiście zawinione przez skarżącego. Skoro przed upływem terminu do wniesienia odwołania mógł złożyć wniosek o rozłożenie na raty i nienaliczanie odsetek, to nie było jakichkolwiek przeszkód, aby zaskarżył samą decyzję. W myśl art. 228 § 1 pkt 2 o.p., organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W niniejszej sprawie zaistniały podstawy do wydania takiego postanowienia, ponieważ odwołanie wniesione zostało po upływie ustawowego terminu, który nie został przywrócony. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi oddalił, za podstawę biorąc art. 151 p.p.s.a.