I SA/Kr 1020/03
WyrokWSA w Krakowie2005-12-05
Skład orzekający: Tadeusz Wołek, Krystyna Kutzner, Halina Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne, kwestionując zadeklarowaną przez importera wartość celną towaru, prawidłowo ustaliły tę wartość, opierając się na krajowych katalogach i opiniach biegłych, bez uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego dotyczącego cen obowiązujących w kraju zakupu oraz stanu technicznego pojazdu?Ratio decidendi
Organy celne nie mogą arbitralnie kwestionować zadeklarowanej przez importera wartości celnej towaru, opierając się wyłącznie na krajowych katalogach i opiniach biegłych, bez uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego dotyczącego cen obowiązujących w kraju zakupu oraz stanu technicznego pojazdu. W przypadku zakwestionowania wartości transakcyjnej, organ celny jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania w celu ustalenia cen obowiązujących w miejscu zawarcia transakcji i stanu technicznego pojazdu, a dopiero w dalszej kolejności, w razie uzasadnionych wątpliwości, może zastosować inne metody ustalania wartości celnej. Ponadto, organy celne mają obowiązek uwzględnić wszystkie zebrane dowody, w tym kosztorysy napraw, które mogą mieć znaczenie dla prawidłowego ustalenia wartości celnej.Stan faktyczny
Skarżący sprowadzili używany i uszkodzony samochód, deklarując jego wartość celną. Organy celne zakwestionowały tę wartość, opierając się na krajowych katalogach i opiniach biegłych, nie przeprowadzając jednak szczegółowego postępowania wyjaśniającego dotyczącego cen w kraju zakupu i stanu technicznego pojazdu. Po uchyleniu przez NSA poprzednich decyzji, organy celne ponownie wydały decyzje ustalające wartość celną w sposób zbliżony do poprzednich, nie uwzględniając w pełni wskazań sądu. Skarżący wnieśli skargę, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych oraz brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia 24 kwietnia 2003 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] września 2002 r. Orzekł, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek (Spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Halina Jakubiec Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi A. S., Z. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia 24 kwietnia 2003 r Nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz skarżących A. S., Z. S. kwotę [...] ,- ([...]złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu [...] kwietnia 1999 r. Z. S. - Firma Handlowa [...] s.c. A. -Z. S., zgłosił w Oddziale Celnym w [...] celem objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu używany i uszkodzony samochód osobowy marki [...] rok produkcji 1998. sprowadzony ze Szwajcarii którego wartość zadeklarował na kwotę [...] CHF (franków szwajcarskich). Do zgłoszenia celnego została dołączona faktura z dnia [...] kwietnia 1999r.,świadectwo pochodzenia towaru EUR l oraz opinia rzeczoznawcy J. S. z dnia [...] kwietnia 1999 r..
Dyrektor Urzędu Celnego w [...] w trakcie weryfikacji przedmiotowego zgłoszenia celnego wezwał skarżącego do przedstawienia dodatkowych dokumentów, w tym opinii biegłego określającej procentowy ubytek wartości poszczególnych uszkodzonych części sprowadzonego pojazdu w stosunku do wartości całego samochodu.
Skarżący przedstawił dodatkową opinię rzeczoznawcy J. S. z [...] kwietnia 1999 r. w której procentową łączną wartość uszkodzeń i spadku wartości przedmiotowego samochodu określono w wysokości 62%, i poinformował, iż przedstawienie stopnia uszkodzeń poszczególnych części nie jest możliwe z uwagi na niewspółmiernie wysokie koszty i czasochłonność takiego oszacowania.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 1999r. Dyrektor Urzędu Celnego powołał biegłego do oceny procentowego stopnia uszkodzeń i spadku wartości samochodu. Biegły S. G. w opinii z dnia [...] .05.1999 r. stopień zużycia pojazdu określił na 35% w stosunku do przeciętnego stanu technicznego tego typu pojazdów z 1998 r.
Decyzją z dnia [...] maja 1999 r. Dyrektor Urzędu Celnego w [...] działając na podstawie art.23 §7 oraz art.29§l ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz.U. z 1997 r., Nr 23, poz. 117 ze zm.) uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części kwoty wynikającej w długu celnego i określił ją na kwotę 5.425.40 zł., wymierzył opłatę manipulacyjną w kwocie 30 zł oraz określił kwotę podatku akcyzowego w wysokości [...] zł i podatku VAT w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu organ celny stwierdził, że skarżący nie przedłożył karty 3 dokumentu SAD z kraju wywozu potwierdzającego dokonanie odprawy celnej ani szczegółowej opinii biegłego i dlatego organ oparł się na opinii powołanego przez siebie biegłego, który stopień uszkodzenia określił na 35%. Organ celny na podstawie art.29 §1 Kodeksu celnego ustalił wartość przedmiotowego pojazdu posługują się danymi dostępnymi na polskim obszarze celnym. Wartość celną ustalono na kwotę [...] CHF.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie do Prezesa Głównego Urzędu Ceł w [...] , który decyzją z dnia [...] grudnia 1999r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził nieprawidłowości w ustaleniu wartości celnej samochodu metodą określoną w art.29 Kodeksu celnego dokonanym przez organ I instancji i ustalił te wartości w prawidłowej wysokości jednak z uwagi na zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego zawarty w art.234 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U z 1997 r.,Nr 137, poz . 926 ze zm.)utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Skarga na decyzję powyższą decyzję została złożona przez importera do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie. Zarzucono w niej rażące naruszenie art.23 §1 Kodeksu celnego, nie wyjaśnienie czy zadeklarowana cena jest ceną faktycznie zapłaconą przez skarżącego oraz pozbawienie skarżącego możliwości obrony swoich praw w toku postępowania. Ponadto zarzucono, że organ celny nie dokonał za granicą żadnych czynności sprawdzających zgodnie z brzmieniem art.23 §1 Kodeksu celnego.
Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2002r. sygn. I SA/Kr 161/00 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji stwierdzając, że zgodnie z art.60 § 1 Kodeksu celnego każdy towar, który ma być objęty procedurą celną powinien zostać zgłoszony do tej procedury. Zgłoszenie celne w formie pisemnej powinno być. dokonane na odpowiednim formularzu do którego powinny być dołączone dokumenty, których przedstawienie jest wymagane do objęcia towaru procedurą do której jest zgłaszany co wynika z art.64 Kodeksu celnego. Organ celny przyjmuje zgłoszenie celne jeżeli zgłoszenie odpowiada wymogom określonym w tym przepisie i wraz ze zgłoszeniem celnym przedstawiono towar nim objęty z zastrzeżeniem art.80 §2 Kodeksu celnego. Zgodnie z art.65 § 2 Kodeksu celnego podstawę do zastosowania procedury celnej do towaru objętego zgłoszeniem celnym stanowią dane zawarte w zgłoszeniu celnym przyjętym przez organ celny chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej.
Podstawą wymiaru cła jest wartość celna towaru która zgodnie z art.23 §1 Kodeksu celnego jest ceną faktycznie zapłaconą lub należną za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny. Tym szczególnym przepisem o którym mowa w art.65 §2 Kodeksu celnego jest art.23 §7 Kodeksu celnego który stanowi, że wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej które należy dołączyć do zgłoszenia celnego albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego. Objęcie towarów procedurą celną składa się z dwóch faz: przedstawienia stosownych dokumentów wraz z towarem, weryfikacji przedłożonych dokumentów pod względem formalnym i materialnym.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażany jest jednolity pogląd, że art.23 §7 Kodeksu celnego upoważnia organy celne do weryfikowania przedłożonych dokumentów zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym dokumentów, które są podstawą deklarowania wartości celnej w celu wyeliminowania wprowadzania na polski obszar celny towarów o zaniżonej wartości celnej.
W sprawie organy celne nie kwestionując formalnej wiarygodności dokumentów stwierdzających wartość celną sprowadzonego przez skarżącego samochodu zakwestionowały cenę transakcyjną wynikającą z tych dokumentów z powodu znacznej rozbieżności w porównaniu z cenami wynikającymi z katalogu "Pojazdy samochodowe-wartości rynkowe" kwiecień 1998 r. Stanowisko to zdaniem sądu nie jest zgodne z art.23 § 1 Kodeksu celnego zgodnie z którym wartością celną jest cena faktycznie zapłacona a ocena w tym zakresie musi być dokonana w oparciu o ceny obowiązujące w kraju w którym została zawarta transakcja sprzedaży samochodu i w pierwszej kolejności materiałem porównawczym będą ceny zagraniczne. Okolicznością powszechnie znaną jest, że cena określonej marki samochodu może być różna w. różnych krajach i dlatego weryfikacja zadeklarowanej ceny w zgłoszeniu celnym musi być dokonana w odniesieniu do miejsca zawarcia transakcji.
W związku z powyższym organ celny zobowiązany jest do przeprowadzenia w tym zakresie postępowania i po ewentualnym stwierdzeniu, że istnieją uzasadnione przyczyny do zakwestionowania zadeklarowanej wartości celnej pojazdu do ustalenia wartości celnej w oparciu o jedną z metod określonych w art.25-29 Kodeksu celnego.
Sąd przyjął, że w rozpatrywanej sprawie twierdzenie organów celnych, że zadeklarowana przez skarżącego cena nie jest ceną faktycznie zapłaconą nie zostało udowodnione gdyż organy celne nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia cen samochodów obowiązujących w Szwajcarii biorąc pod uwagę także stan techniczny pojazdu zgłoszonego. Odniesienie zadeklarowanej wartości celnej towaru do w/w wydawnictwa było przedwczesne gdyż w pierwszej kolejności faza weryfikacji zgłoszenia celnego w zakresie wartości celnej musi skutecznie podważyć dane wynikające z przedłożonych dokumentów przy uwzględnieniu cen obowiązujących w miejscu zawarcia transakcji, aby można było ustalić wartość celną
towaru w oparciu o jedną z pozostałych metod wskazanych w Kodeksie celnym.
Sąd wskazał, że w sprawie należy przeprowadzić postępowanie celne uzupełniające i jeżeli wynik tego postępowania potwierdzi zarzut zaniżenia wartości celnej pojazdu wówczas w pełni uzasadnione będzie ustalenie tej wartości metodą określoną w art.29 §1 Kodeksu celnego przy wykorzystaniu w/w wydawnictwa.
Za uzasadniony Sąd uznał także zarzut skarżącego nie zapoznania przez organ I instancji z opinią biegłego wykonaną na zlecenie organu celnego co stanowi naruszenie art.200 §1 Ordynacji podatkowej
Decyzją z dnia [...] września 2002r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] uznał zgłoszenie celne z [...] kwietnia 1999r. za nieprawidłowe, określił kwotę wynikająca z długu celnego w wysokości [...] zł. oraz określił kwotę opłaty manipulacyjnej za badanie dokumentów wymaganych do zgłoszenia celnego i przeprowadzenie rewizji celnej w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ celny stwierdził, że znalazł podstawy do zakwestionowania przedłożonego do zgłoszenia celnego rachunku z dnia [...] .04.1999 r. w jego części materialnej odnoszącej się do uwidocznionej na nim ceny transakcyjnej, ponieważ wartość ta jest znacznie niższa od rzeczywistej wartości takiego samego pojazdu wynikającej ze szwajcarskiego katalogu Eurotax 1999 [...] .Wartość z katalogu str.399 wynosi [...] CHF a pomniejszona o stopień uszkodzeń 35 % wynikający z opinii z [...] .05.1999 r. wynosi [...] CHF.
Ustalając wartość celną sprowadzonego samochodu organ celny I instancji wskazał, że w związku z tym, że deklarowana przez skarżącego i wynikająca z faktury zakupu wartość transakcyjna przedmiotowego pojazdu znacznie odbiega od realnej wartości rynkowej samochodów tej marki, jedynym sposobem ustalenia w takiej sytuacji wartości celnej używanego samochodu jest metoda "ostatniej szansy" określona w art. 29 Kodeksu celnego. Zgodnie bowiem z brzmieniem art.24 §1 Kodeksu celnego jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie art.23 ustala się ją na podstawie art.25-28 które wobec przedmiotowego samochodu nie mogą mieć zastosowania. Zgodnie z zasadami dotyczącymi postępowania wobec używanych pojazdów samochodowych sformułowanych przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej(WCO) organ celny może się oprzeć na katalogach lub wyspecjalizowanych czasopismach podających bieżące ceny na rynku kraju importu dla używanych pojazdów samochodowych jeżeli takie istnieją.
W sprawie organ celny określił jako wartość wyjściową dla obliczenia wartości celnej przedmiotowego samochodu wartość ustaloną na podstawie katalogu Info-Expert IV/99 cz. A. W odniesieniu do tej wartości wprowadzono następnie korekty aby uzyskać wartość celną. Organ celny do ustalenia tej wartości przyjął wartość uszkodzeń ujętych w opinii biegłego S. G. powołanego przez organ celny i odmówił wiarygodności opiniom załączonym do zgłoszenia celnego z uwagi na rozmiar wskazanych w nim uszkodzeń i braków. Zdaniem organu nie jest możliwe aby ten sam pojazd był uszkodzony w 62% jak wynikało z opinii J. S. a później w wyniku badania przez biegłego powołanego przez organ uszkodzenia wynosiły jedynie 35%. Dodatkowo za odrzuceniem opinii załączonych przez skarżącego zdaniem organu przemawiają pomimo zasadniczej różnicy podobne uszkodzenia ujęte w obu opiniach. Dlatego też w oparciu o opinię S. G. ustalono cenę krajową pojazdu na kwotę [...] zł od której odjęto 10% narzutu zwyczajowo stosowanego na polskim obszarze celnym a nadto 22% podatku VAT, 11,1% akcyzy, 35% cła a otrzymaną wartość 56 637,50 zł pomniejszono o stopień uszkodzeń wskazanych przez biegłego -35%.
Ustalając wartość celną samochodu organ celny nie uwzględnił kosztorysów naprawy zebranych w trakcie postępowania gdyż dla ustalenia wartości celnej towaru z dnia dokonania zgłoszenia celnego nie jest istotna wysokość nakładów potrzebnych do przywrócenia pełnej wartości użytkowej pojazdu. Jest to zagadnienie wtórne brane pod uwagę przez importera analizującego opłacalność sprowadzenia danego pojazdu ale nie ma znaczenia dla postępowania celnego ponieważ stan techniczny pojazdu do jakiego strona dąży nie jest tożsamy ze stanem technicznym pojazdu w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący zarzucając, że organ celny pomimo wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia cen towaru obowiązujących w miejscu zakupu czyli w Szwajcarii. Pojawiła się jedynie wzmianka w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że organ korzystał z katalogu Eurotax 1999 [...] którego to katalogu nie ma w aktach sprawy ani w oryginale ani w formie uwierzytelnionego odpisu. Organ celny wydał decyzję identyczną tak co do treści jak i uzasadnienia z decyzjami uchylonymi przez Naczelny Sąd Administracyjny nie dokonując żadnych nowych ustaleń.
Decyzją z dnia 24 kwietnia 2003r. znak [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji i podkreślił, że organ I instancji miał prawo odmówić wiarygodności informacjom zawartym na fakturze dołączonej przez importera do zgłoszenia celnego dlatego, że w toku postępowania dokonano porównania deklarowanej przez Stronę wartości [...] CHF z danymi zawartymi w katalogu wydawnictwa Eurotax dla Szwajcarii, nr [...] z 1999r. zawierającego ceny samochodów używanych w obrocie na rynku szwajcarskim aktualne w miesiącu kwietniu 1999r.w którym średnia cena sprzedaży została określona na [...] CHF. Dlatego też słusznie organ I instancji zastosował dla ustalenia wartości celnej przedmiotowego samochodu metodę "ostatniej szansy" w oparciu o polskie wydawnictwa i opinię powołanego przez organ biegłego po dokonaniu stosownych odliczeń.
Również organ II instancji stwierdził, że dla ustalenia wartości celnej samochodu posłużono się wyceną rzeczoznawcy S. G. a pominięto opinię J. Stalmacha przedstawioną przez skarżącego oraz kosztorys naprawy sporządzony przez J. S. Autoryzowanego Dealera [...] "[...]" w [...] co jest uzasadnione niezgodnością między ich wnioskami. W opiniach wskazane zostały podobne uszkodzenia a inna jest tylko ich wycena , opinia S. G. jest bardziej szczegółowa i została sporządzona w obecności skarżącego i funkcjonariusza celnego. Natomiast kosztorys naprawy nie stanowi wystarczającej podstawy do określenia wartości pojazdu przed naprawą. Dokonanie naprawy odtwarzającej pełną wartość użytkową pojazdu przekracza kwotę utraty wartości samochodu z tytułu uszkodzeń.
Skargę na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie złożyli A. i Z. S. zarzucając rażące naruszenie prawa poprzez naruszenie art. 120. art. 122. art. 123§1 Ordynacji podatkowej oraz uchybienia i niedokładności postępowania dowodowego. Zaskarżając decyzję w całości, oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z [...] września 2002 r. zarzucili, że wydana została z rażącym naruszeniem prawa poprzez: naruszenie zasad postępowania określonych przepisami ordynacji podatkowej i kodeksie celnym a w szczególności zasady praworządności (art. 120 Ordynacji podatkowej) , prawdy materialnej (art. 122 Ordynacji podatkowej) oraz zasady wysłuchania stron (art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej) przejawiające się w zastosowaniu w sprawie nadal wykładni, polegającej na wprowadzeniu ceny statystycznej,, metodą ostatniej szansy" podczas gdy brak było do tego dostatecznych podstaw. Zdaniem skarżących organ prowadzący postępowanie był zobowiązany wykazać na jakich środkach dowodowych się oparł i którym odmówił wiarygodności, nie pomijając żadnego z istniejących dostępnych dowodów, a następnie zobowiązany był wyczerpująco rozważyć i ocenić odrębnie zebrany dla każdej z nich materiał dowodowy, bez pomijania wiążących wskazań NSA zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 kwietnia 2002 r. uchylającego poprzednią decyzję Prezesa GUC, zaś decyzja winna być oparta na dowodach oryginalnych lub urzędowo uwierzytelnionych zgodnie z prawem polskim.
W konsekwencji tych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z [...] września 2002 r. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że NSA w uzasadnieniu wyroku z [...] kwietnia 2002 r. wskazał jakie rażące błędy popełniły organy celne, wskazał jakie do wody mogą być podstawą ustalenia wartości celnej towaru i nakazał ustalenie cen towarów obowiązujących w kraju zakupu czyli Szwajcarii. Urząd Celny takich ustaleń nie dokonał a pojawia się jedynie wzmianka, że Urząd korzystał z katalogu EUROTAX 1999 oznaczonego PW Ch4/9. Katalogu takiego nie ma w aktach sprawy, nie ma oryginału, ani uwierzytelnionego odpisu, akta zostały uzupełnione 2 kartami faxowymi z cenami samochodów. Dokumenty te były podstawą poprzedniego zaskarżenia decyzji uchylonymi przez wyżej cytowany wyrok NSA.
Organ celny I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, że nie zastosowano metody wyceny samochodu w oparciu o wartość transakcyjną identycznego, lub podobnego towaru z uwagi na nieistnienie samochodów o identycznym, lub podobnym stopniu zużycia i decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Celnej w [...] . Skoro takie było stanowisko organów celnych to w takim razie ceną to waru winna być cena jaka skarżący zapłacili kupując uszkodzony samochód za granica. Organ celny I instancji nie dokonał jakichkolwiek czynności mających na celu ustalenie czy taki towar za granica istnieje, jakie są koszty jego naprawy za granicą. W aktach sprawy brak jest wzmianki, aby podjęto próbę dokonania takich ustaleń pomimo wykazania przez skarżących kosztów naprawy samochodu w autoryzowanej stacji co dawało gwarancję dopuszczenia samochodu do eksploatacji, oraz przywracało jego wartość użytkową.
Skarżący zarzucał od początku nieprawidłowe przeprowadzenie dowodu z opinii S..G., oraz wskazywał rażące błędy tej opinii i jako dowody przedstawił rzeczywiste koszty naprawy samochodu w autoryzowanej stacji.
Stosowanie przez organy celne metody " ostatniej szansy" pozwoliła na rezygnacje w dokonywaniu jakichkolwiek ustaleń, oraz wydanie identycznych decyzji jak uchylone wyrokiem NSA z 18 kwietnia 2002 r.
W odpowiedzi na skargę wnosząc o jej oddalenie Dyrektor Izby Celnej w [...] podtrzymał stwierdzenia zawarte w zaskarżonej decyzji.
Odnośnie braku w aktach sprawy oryginału stosowanego katalogu Eurotax 1999 PW-CH 4/99 V Dyrektor IC w [...] podtrzymał stanowisko, iż nie ma obowiązku dołączania do akt sprawy konkretnego egzemplarza stosowanego katalogu, by móc zastosować dowód z jego treści w prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym. Jednocześnie w załączeniu przedłożył kserokopię str. 399 katalogu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone, zgodnie z art.97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z, 2002 r , Nr 153, poz.1271 ze zm.), podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nrl53,poz.1270).
Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawuj ą wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny - zgodnie z ustawowymi kompetencjami -badał, czy treść zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jej wydania było niewadliwe i rzetelne nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną(art. 134 §1 ustawy procesowej).
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy zauważyć, że organy celne oprócz wskazanych przez skarżących przepisów naruszyły w tej konkretnej sprawie zdaniem sądu najistotniejszą zasadę zaufania określoną w art.121 §1 ordynacji podatkowej stanowiącej, że postępowanie celne powinno być prowadzone w sposób budzący
zaufanie do organów celnych. Naruszenie to wynika przede wszystkim z tego, że orzekający w sprawie Naczelny Sąd Administracyjny uchylając poprzednie decyzje organów celnych obu instancji w uzasadnieniu wyroku wyraźnie wskazał jakie były powody takiego orzeczenia i jak ponowne postępowanie przed organami celnymi powinno być przeprowadzone. Organ celny I instancji uzyskał, jak wynika z pisma skierowanego do organu II instancji po złożeniu przez skarżących odwołania, z wydawnictwa Eurotax faksową kopię str.399 zawierającą ceny samochodów używanych marki Peugeot na rynku szwajcarskim gdyż tylko taka informacja była zdaniem organu istotna dla postępowania. W aktach postępowania przed organami celnymi przedłożonymi w związku z wniesioną skargą na kartach noszących dwukrotnie numerację 57A znajdują się słabo czytelne dwie kserograficzne kopie stron, jak się wydaje znacznie obszerniejszego dokumentu. Pomijając nawet stan czytelności tego "dokumentu" którego identycznie wyglądającą choć jeszcze mniej czytelną wersję dołączył do, odpowiedzi na skargę organ II instancji należy stwierdzić, że jeżeli jest to dokument który ma uzupełnić w sposób wskazany przez Sąd w poprzednim wyroku postępowanie, to nie poddaje się on kontroli sądowej. Przyjmując jednakże zgodnie z twierdzeniami organów celnych, że nie jest to dokument urzędowy o którym mowa w art.194 Ordynacji podatkowej a stanowi on kopię jednej strony z katalogu cen samochodów używanych na rynku szwajcarskim to niemożliwym jest z uwagi na jego fragmentaryczność i także wygląd zweryfikować tych twierdzeń i to zarówno przez stronę w trybie art. 123§ 1 oraz art. 200 §1 Ordynacji podatkowej jak i przez sąd orzekający w niniejszej sprawie tak aby można było odnieść się do niego jako dowodu w rozumieniu art. 180 §1 oraz art.181 Ordynacji podatkowej. Tym samym niemożliwe jest dokonanie przez sąd kontroli czy zgodnie z dyspozycją art. 122§ l Ordynacji podatkowej organy celne podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
Nie sposób także nie zauważyć, że zgodnie z przepisem art.54 §2 w/w ustawy procesowej w związku z art.98 w/w ustawy wprowadzającej ustawę procesową organ celny zobowiązany był do przedstawienia sądowi administracyjnemu akt sprawy w związku z wniesioną skargą. Analiza treści uzasadnienia decyzji organu I instancji, odwołania i uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wskazuje, że przedłożone sądowi akta nie są kompletne albowiem nie zawierają kosztorysów naprawy przedłożonych przez skarżącego w toku postępowania a sporządzonych przez autoryzowanego sprzedawcę samochodów [...] "[...] " J. S.. Brak tych
dokumentów w aktach a także rozstrzygnięcia organu celnego w tym zakresie wskazuje, że naruszony został art.187 oraz 188 Ordynacji podatkowej zwłaszcza, że sąd administracyjny wyraźnie poprzednio w uzasadnieniu wskazał, że należy zweryfikować deklarowaną cenę transakcyjną przedmiotowego samochodu z uwzględnieniem cen na rynku zawarcia transakcji i stanu technicznego samochodu. Nie znając całości katalogu i niewątpliwie zawartych nim wyjaśnień co do metody zbierania danych a w szczególności czy dotyczą te dane samochodów tylko używanych czy też również uszkodzonych, należy zgodzić się ze stanowiskiem organu celnego II instancji, że dokonanie naprawy odtwarzającej pełną wartość użytkową pojazdu może przekroczyć kwotę utraty wartości pojazdu z tytułu uszkodzeń. Jednakże jeżeli taki stan miał miejsce w niniejszej sprawie, to sąd z uwagi na niezupełność akt nie jest w stanie zweryfikować takiego stanowiska. Jednocześnie należy również zauważyć, że taka okoliczność może wskazywać na błędność wyliczeń wartości celnej przedmiotowego samochodu przez rzeczoznawców podważając trafność tych opinii. Nie ma przy tym zdaniem sądu znaczenia dla ustalenia wartości celnej samochodu czy faktycznie samochód ten został przywrócony do pełnej sprawności technicznej czy użytkowej bo jest to kwestia organów decydujących o dopuszczeniu go do ruchu drogowego i samego użytkownika jednakże koszt takiej naprawy może mieć znaczenie dla prawidłowego ustalenia jego wartości celnej i tym samym do ewentualnego przyjęcia lub zakwestionowania zadeklarowanej wartości transakcyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny ponadto zauważa, że nie jest trafne stanowisko organów celnych w odniesieniu do opinii biegłych którzy oszacowali wartość przedmiotowego samochodu. W sytuacji gdy obie opinie jak przyjmują organy celne, wskazują podobne uszkodzenie samochodu a inna jest jedynie ich wycena obowiązkiem organów wynikającym ze wskazywanego już poprzednio art.122 Ordynacji podatkowej było uzyskanie wyjaśnienia przez biegłych przyczyn tak różnej oceny uszkodzeń. Niewątpliwie pomocną dla udzielenia przez biegłych odpowiedzi była by dokumentacja dotycząca naprawy przedmiotowego samochodu zwłaszcza, że zarówno opinia J. Stalmacha zdyskwalifikowana przez organ celny jak i opinia S.G. zaakceptowana przez organ, zawierają klauzule zastrzegające możliwość wystąpienia wad ukrytych i uszkodzeń części oraz wad montażu zespołu które jak powszechnie wiadomo, są w znacznie dokładniejszym zakresie możliwe do ustalenia przy czynnościach naprawczych.
W ocenie Sądu, liczba uchybień popełnionych przez organy celne w toku prowadzonego postępowania, a przede wszystkim stopień naruszenia prawa, powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Z tych względów Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt.1 a oraz c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1 270) - orzekł jak w sentencji.
Zgodnie z art.152 w/w ustawy zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art.200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło