I SA/Kr 1020/10

Kraków, dnia 23 września 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki po rozpoznaniu w dniu 23 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.C. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P.C. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 16 kwietnia 2010 r. Nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],oraz z dnia 26 maja 2010 r. Nr: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2004 r. postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. P.C. wraz ze skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 lutego 2011 roku, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną A.C., której miesięczny dochód z prowadzonej działalności gospodarczej oraz pobieranej renty inwalidzkiej wynosi około 8.000 zł. Wnioskodawca nie podał wysokości własnych dochodów. W skład majątku P.C. wchodzi budynek użytkowo – mieszkalny o powierzchni 73 m², nieruchomość rolna wielkości 0,3127 ha oraz samochód osobowy o wartości około 80.000 zł. Uzasadniając wniosek skarżący wskazał na wszczęcie postępowania egzekucyjnego w 2010 roku, zablokowanie rachunków bankowych, utratę płynności firmy skarżącego, a wręcz jej bankructwo, chorobę trwającą od grudnia 2010 roku polegająca na skomplikowanym złamaniu nogi oraz związane z tym komplikacje, chorobę żony wnioskodawcy (chroniczna niewydolność nerek, stan po przeszczepie nerki w 2006 roku), a także na przeciągającą się kontrolę UKS w firmie skarżącego, przez co nie mógł on swobodnie prowadzić działalności, co przyczyniło się do obniżenia dochodów firmy. Wnioskodawca został na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oznaczanej dalej jako p.p.s.a., wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez oświadczenie, czy nadal prowadzi działalność gospodarczą i osiąga jakiekolwiek dochody, czy też działalność ta została ona zawieszona, przesłanie odpisu zeznania podatkowego o dochodach skarżącego za rok 2010, odpisu deklaracji podatkowych dotyczących rozliczenia podatku VAT za ostatnie trzy miesiące z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, dokumentów potwierdzających wszczęcie postępowania egzekucyjnego wraz z informacją na jakim etapie znajduje się to postępowanie, aktualnego zaświadczenia banku o zablokowaniu środków pieniężnych na rachunkach bankowych skarżącego, odpisu zeznania podatkowego o dochodach żony skarżącego – A.C. za rok 2010 oraz odpisu deklaracji podatkowych dotyczących rozliczenia podatku VAT za ostatnie trzy miesiące z tytułu prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, potwierdzenie wysokości pobieranej przez żonę wnioskodawcy renty inwalidzkiej (przesłanie ostatniego odcinka renty), przesłanie wyciągu z rachunków bankowych małżonki skarżącego obrazujących operacje dokonane w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont dewizowych, udokumentowanie aktualnymi rachunkami wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem rodziny (opłaty za prąd, gaz, wodę, opał, itp.), a także określenie wysokości wydatków ponoszonych na wyżywienie, ubranie, leczenie, telefon, itp., a także informacji z jakich środków skarżący pokrywa wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru. W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył, że w związku z chorobą i zwolnieniem lekarskim, jak również chorobą małżonki, którą musi się opiekować, nie jest w stanie w wyznaczonym terminie przedstawić wymaganych dokumentów. Jednocześnie skarżący oświadczył, że w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą. Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2011r. referendarz sądowy oddalił wniosek. Skarżący złożył w terminie sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wnioskodawca wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie takiego prawa może nastąpić, tylko gdy osoba ubiegająca się o zwolnienie wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek podlega oddaleniu, gdyż skarżący nie wykazał tej przesłanki. Stosownie do art. 246 p.p.s.a. to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania swojej sytuacji materialnej. Analiza treści wniosku oraz oświadczeń złożonych przez P.C. nie może, wbrew twierdzeniom skarżącego, prowadzi do wniosku, że nie stać go na poniesienie kosztów sądowych. Przede wszystkim wskazał on na dochód z tytułu działalności gospodarczej małżonki oraz jej renty inwalidzkiej w kwocie 8.000 zł brutto miesięcznie. Pomimo wezwania do sprecyzowania i wykazania odpowiednimi dokumentami powyższego dochodu, oraz miesięcznych wydatków, ani w odpowiedzi, ani też w sprzeciwie wnioskodawca z obowiązku tego się nie wywiązał. Brak jest zatem jakichkolwiek danych, z których mogłoby wynikać, jak wydatki kształtują się w stosunku do dochodów, co dopiero mogłoby stanowić podstawę do analizy, czy jest w stanie ponieść pełne koszty postępowania. Wnioskodawca nie wskazuje również żadnych danych w zakresie nadzwyczajnych wydatków np. na leczenie, w tym w stosunku do chorej żony, co w aspekcie podawanego stałego miesięcznego dochodu, czy majątku w postaci samochodu o znacznej wartości prowadzi do wniosku, że brak jest podstaw do udzielenia prawa pomocy. Wnioskodawca nie wykonał również wezwania w zakresie wykazania sytuacji finansowej związanej z działalnością gospodarczą prowadzoną osobiście przez niego. Wobec tego wskazywanie na trudności finansowe i bankructwo należy ocenić jako gołosłowne. Jak wyżej wskazano, stosownie zaś do art. 246 p.p.s.a. to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania swojej trudnej sytuacji materialnej. Brak w/w oświadczeń, danych i jakichkolwiek dokumentów jest przeszkodą do dokonania przez Sąd oceny sytuacji materialnej skarżącego i tym samym prowadzi do odmowy zwolnienia od kosztów. Podnieść przy tym należy, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i może być stosowana tylko do osób pozostających w bardzo trudnej sytuacji materialnej (ubóstwie), a strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie, gdyż koszty te są rodzajem daniny publicznej. W powyższej sytuacji zwolnienie skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych oznaczałoby bezzasadne przerzucenie ich ciężaru na budżet państwa, a w ostatecznym efekcie - na współobywateli, jako podatników. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia biorąc za podstawę art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.