I SA/Kr 1024/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wolas po rozpoznaniu w dniu 24 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków pełnomocnika J.K. o przywrócenie terminu do wniesienia: skargi kasacyjnej od postanowienia WSA w Krakowie z dnia 23 września 2013 r. o odrzuceniu skargi oraz zażalenia na postanowienie WSA w Krakowie z dnia 14 kwietnia 2014 r. o odmowie przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi J.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2007 r. do maja 2007 r. oraz grudzień 2006 r. postanawia : 1. odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia WSA w Krakowie z dnia 23 września 2013 r., 2. odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie WSA w Krakowie z dnia 14 kwietnia 2014 r. Postanowieniem z dnia 23 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę J.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 kwietnia 2013 r. z powodu nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 14 października 2013 r. W dniu 17 października 2013 r. J.K. złożył wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi. 24 października 2013 r. wniósł natomiast o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2014 r. WSA w Krakowie odmówił przywrócenia terminu. Postanowieniem z tej samej daty Sąd ustanowił dla J.K. adwokata oraz zwolnił skarżącego od kosztów sądowych. Odpisy powyższych postanowień wraz z pouczeniem o zażaleniu zostały doręczone skarżącemu w dniu 13 maja 2014 r. Pismem z dnia 30 kwietnia 2014 r. (które wpłynęło do Sądu w dniu 6 maja 2014 r.) Okręgowa Rada Adwokacka poinformowała o wyznaczeniu adw. R. R. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego. W dniu 5 czerwca 2014 r. pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną od postanowienia z dnia 23 września 2013 r., domagając się uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości. W tym samym dniu pełnomocnik wniósł także zażalenie na postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi, domagając się na podstawie art. 195§2 p.p.s.a. uwzględnienia przez WSA w Krakowie zażalenia, gdyż jest ono oczywiście uzasadnione, bez przedstawiania akt do NSA. Na wypadek gdyby Sąd I instancji nie uwzględnił wskazanego wniosku, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do WSA w Krakowie do dalszego procedowania. Postanowieniami z dnia 7 sierpnia 2014 r. WSA w Krakowie odrzucił skargę kasacyjną oraz zażalenie jako wniesione po terminie. Postanowienia te zostały doręczone pełnomocnikowi w dniu 3 września 2014 r. W dniu 10 września 2014 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 23 września 2013 r. oraz zażalenia na postanowienie z dnia 14 kwietnia 2014 r. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej pełnomocnik przyznał, że skarga kasacyjna nie zawierała wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia, ale sporządzający ją pełnomocnik był przekonany, że skarżący podał w terminie wartość przedmiotu zaskarżenia, co sam Sąd przyznał. Wydane przez WSA w Krakowie postanowienie o przyznaniu prawa pomocy, bez określenia rodzaju i zakresu czynności, które winien wykonać ustanowiony pełnomocnik spowodowało, że do końca nie wiedział on jaką czynność musi wykonać na żądanie skarżącego. W związku z tym pełnomocnik wezwał skarżącego do osobistego stawiennictwa w kancelarii listem poleconym za potwierdzeniem odbioru celem wyjaśnienia wszystkich kwestii związanych z ewentualnymi środkami odwoławczymi. Skarżący stawił się w kancelarii w dniu 3 czerwca 2014 r. Sytuacja ta spowodowała, że pełnomocnik z urzędu wniósł skargę kasacyjną w dniu 5 czerwca 2014 r. bez złożenia wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Uzasadniając natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, pełnomocnik podał, że był przekonany, że skarżący sam złożył zażalenie, bo czynność ta nie wymagała przymusu adwokackiego. Okazało się jednak, że skarżący uznał, że skoro został ustanowiony pełnomocnik z urzędu, to on sporządzi za niego ten środek odwoławczy. Po spotkaniu ze skarżącym w kancelarii w dniu 3 czerwca 2014 r., pełnomocnik wniósł zażalenie w dniu 5 czerwca 2014 r. bez złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Z powyższych względów wnioski o przywrócenie terminu powinny, w ocenie pełnomocnika, zasługiwać na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej zwanej "p.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, stosownie do treści art. 87§4 p.p.s.a., równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Zgodnie natomiast z art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Z powyższych przepisów wynika, że Sąd rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu w pierwszej kolejności powinien zbadać czy wniosek ten został złożony z zachowaniem ustawowego terminu. Dopiero stwierdzenie, że wniosek został złożony w terminie, jak również, że spełnia on inne wymogi przewidziane powołaną ustawą – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pozwala przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania. W niniejszej sprawie wymaga zatem ustalenia, w którym momencie ustała przyczyna uchybienia przez skarżącego terminowi do złożenia skargi kasacyjnej. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie NSA poglądem, który orzekający w niniejszej sprawie Sąd podziela, w wypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. np.: postanowienie NSA z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06, postanowienie NSA z dnia 15 marca 2007 r., sygn. akt II FZ 47/07, postanowienie NSA z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt II FZ 570/11, postanowienie NSA z dnia 21 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OZ 804/14). Koncepcja ta gwarantuje stronie i jej pełnomocnikowi czas niezbędny do sporządzenia i wniesienia środka zaskarżenia wraz z żądaniem przywrócenia terminu, a ponadto nie pozwala na nieograniczoną w czasie możliwość składania wniosku w trybie art. 86 p.p.s.a. Takie rozumienie wskazanych powyżej przepisów jest także akceptowane na gruncie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 lipca 2013 r., SK 17/12 (publ. OTK-A 2013/6/86 oraz Dz.U. z 2013 r. poz. 1004). W niniejszej sprawie wnioski o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz do wniesienia zażalenia zostały złożone z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 87§1 p.p.s.a. Jak to już zostało wskazane wcześniej, termin ten rozpoczyna bieg po dacie, w której ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy pełnomocnik realnie mógł sporządzić i wnieść skargę kasacyjną (jednak nie później niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie). Skoro pełnomocnik skarżącego (który dowiedział się o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu w niniejszej sprawie w dniu 7 maja 2014 r.), wniósł skargę kasacyjną w dniu 5 czerwca 2014 r., to w tym dniu ustała przeszkoda do wniesienia skargi kasacyjnej. W konsekwencji pełnomocnik powinien był złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej najpóźniej do dnia 12 czerwca 2014 r., natomiast wystąpił on z takim wnioskiem dopiero w dniu 10 września 2014 r., a zatem ze znacznym naruszeniem terminu. Bez znaczenia pozostają przy tym przedstawione przez pełnomocnika powody, dla których nie złożył wcześniej, przy wnoszeniu skargi kasacyjnej, przedmiotowego wniosku. Analogicznie należy ocenić złożony w dniu 10 września 2014 r. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie WSA w Krakowie z dnia 14 kwietnia 2014 r. Przyjmując, że w dniu wniesienia zażalenia, czyli 5 czerwca 2014 r., ustała przyczyna uchybienia terminowi do jego wniesienia, to do dnia 12 czerwca 2014 r. pełnomocnik powinien był złożyć wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Mając na uwadze ww. okoliczności, wnioski o przywrócenie terminu - jako spóźnione - Sąd odrzucił na zasadzie art. 88 p.p.s.a.