I SA/Kr 1025/12
PostanowienieWSA w Krakowie2012-10-09
Skład orzekający: Michał Śmiałowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, której jedynym źródłem utrzymania jest emerytura w wysokości 900,09 zł miesięcznie, a która nie posiada oszczędności ani nieruchomości, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ustalenia wysokości zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nieujawnionych, jeśli wpis od skargi wynosi 2 267 zł?Ratio decidendi
Strona skarżąca, której jedynym źródłem utrzymania jest niska emerytura, a która nie posiada oszczędności ani nieruchomości, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli wpis od skargi znacząco przekracza jej miesięczny dochód i uniemożliwia poniesienie kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości.Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek S.D. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą ustalenia wysokości zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nieujawnionych za 2005r. Strona skarżąca, osoba urodzona w 1934r., cierpi na chorobę nowotworową, a jej jedynym źródłem utrzymania jest emerytura w wysokości 900,09 zł miesięcznie. Wydatki strony obejmują czynsz, media, leki i wyżywienie. Strona nie posiada oszczędności ani nieruchomości, a wpis od skargi wynosi 2 267 zł.Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 9 października 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.D. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 27.04.2012r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących z nieujawnionych źródeł za 2005r. postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek S.D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 27.04.2012r., nr [...], w przedmiocie ustalenia wysokości zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących z nieujawnionych źródeł za 2005r.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" S.D. ur. w 1934r. cierpi na chorobę nowotworową, mieszka w mieszkaniu będącym własnością córki R. D. i samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jedynym źródłem jego utrzymania jest emerytura w wysokości 900,09 zł., miesięcznie, netto. W 2011r. z tego tytułu uzyskał dochód w wysokości 13 252,42 zł.
Miesięczne wydatki wnioskodawcy obejmują : czynsz – ok. 300 zł., opłaty za media – ok. 280 zł., koszty lekarstw – ok. 200 zł. Pozostałą część emerytury przeznacza on na wyżywienie.
Strona skarżąca nie posiada oszczędności, nieruchomości czy przedmiotów wartościowych. Podnosi , iż w obecnej sytuacji nie jest w stanie odkładać żadnych pieniędzy a wynagrodzenie reprezentującego go radcy prawnego pokrywa rodzina.
Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 ).
Podkreślić też trzeba, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. W przedmiotowej sprawie teza ta ma bardzo istotne znaczenie . Strona skarżąca uzyskuje bowiem emeryturę w wysokości 900, 09 zł., miesięcznie, netto, którą zresztą w całości wydaje na bieżące utrzymanie a wpis od skargi wynosi 2 267 zł. Przekracza on zatem ponad dwukrotnie dochód wnioskodawcy, co przy braku oszczędności uniemożliwia poniesienie przez stronę skarżącą kosztów sądowych, bez pogorszenia warunków bytowych.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej.
W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz .270 ) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło