I SA/Kr 1027/05

WyrokWSA w Krakowie2007-02-27

Skład orzekający: Józef Gach, Anna Znamiec, Jarosław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy pierwszej instancji, wydając postanowienie w przedmiocie umorzenia lub rozłożenia na raty zaległości podatkowej, które nie uwzględnia w pełni żądań strony, ma obowiązek pouczyć stronę o prawie do złożenia zażalenia, zgodnie z art. 209 § 4 Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Organ podatkowy pierwszej instancji, wydając postanowienie w przedmiocie umorzenia lub rozłożenia na raty zaległości podatkowej, które nie uwzględnia w pełni żądań strony, ma obowiązek pouczyć stronę o prawie do złożenia zażalenia. Niewykonanie tego obowiązku, wynikającego z art. 209 § 4 Ordynacji podatkowej, stanowi naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji jako przedwczesnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg B. J. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn oraz rozłożenia na raty tej zaległości. Organ pierwszej instancji odmówił umorzenia połowy zaległości i rozłożył całość na 12 rat, powołując się na brak zgody Prezydenta Miasta. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję o odmowie umorzenia, ale rozłożył spłatę na 24 raty. Skarżąca wskazywała na trudną sytuację materialną. Sąd uchylił zaskarżone decyzje, uznając, że organ pierwszej instancji naruszył prawo, nie pouczając o prawie do zażalenia na postanowienie nie uwzględniające w pełni żądań strony.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone decyzje Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 1027/05 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 lutego 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Gach (spr), Sędziowie: WSA Anna Znamiec, Asesor WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Aneta Kubacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2007r., sprawy ze skarg B. J., na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, , Z dnia 12 maja 2005 r. nr [...], , w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn oraz z dnia 12 maja 2005 r. nr WO - 2/4306-2/05/U-BL w, przedmiocie rozłożenia na raty podatku od spadków i darowizn., uchyla zaskarżone decyzje i poprzedzające je decyzje organu I instancji Decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego działając na podstawie art. 207 i 67 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8 poz. 60 ) oraz na podst. art. 18 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 203 poz. 1966) odmówił umorzenia połowy zaległości w podatku od spadku po zmarłym F. K. wynoszącej 1.202,25 zł. Jednocześnie decyzją z tej samej daty Naczelnik ten, działając na podstawie art. 207 i 48 § 1 pkt 1 ustawy - Ordynacja podatkowa oraz na podst. art. 18 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego rozłożył na 12 miesięcznych rat płatność całej zaległości w podatku od spadku po zmarłym F. K. wynoszącej 2.404,50 zł. W uzasadnieniu obydwu decyzji organ I instancji powołując się na postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia [...] listopada 2004 r. Nr [...]w przedmiocie nie wyrażenia zgody na umorzenie połowy zaległości podatkowej i wyrażenia zgody na spłatę całej zaległości podatkowej wyjaśnił, że jest tym postanowieniem związany w tym sensie, że nie może przyznać dalej idących ulg podatkowych. W odwołaniach z dnia [...] i [...] stycznia 2005 r. B. J. wniosła o uchylenie decyzji podniosła, że jej jedynym źródłem dochodu jest renta 396,16 zł miesięcznie z której utrzymuje siebie i bezrobotnego, chorego na łuszczycę syna. Wskazała również, że zła sytuacja materialna, w której się znalazła jest od niej niezależna. Decyzją z dnia 12 maja 2005 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej działając na podst. art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 67 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w sprawie umorzenia połowy zaległości w podatku od spadku po zmarłym F. K.. W uzasadnieniu taj decyzji wskazując na szczególny rodzaj procedury w spawie udzielania ulg podatkowych w postaci. umorzenia podatku stanowiącego dochód budżetu gminy, a w szczególności ze względu na ograniczenia w tym zakresie płynące z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 31 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2003 Nr 203 poz.1966), polegające na konieczności uzyskania zgody przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego na umorzenie zaległości podatkowej. Natomiast Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r. nie wyraził zgody na takie umorzenie i podtrzymał swoje stanowisko w kolejnym postanowieniu [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. Decyzją z tej samej daty Nr [...] organ odwoławczy uchylił w całości decyzję organu I instancji w sprawie rozłożenia płatności zaległości w podatku od spadku od F. K. na 12 rat miesięcznych i rozłożył spłatę tej zaległości na 24 raty miesięczne począwszy od dnia [...] czerwca 2005 r., co uzasadnił tym, że w powołanym postanowieniu z dnia [...].04.2005 r. Prezydent Miasta K.wyraził zgodę na rozłożenie zaległości podatkowej na większą ilość rat miesięcznych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesionej w dniu [...] czerwca 2005 r. B. J. powtarzając argumentację zawartą w odwołaniu wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego. W odpowiedzi na skargą z dnia [...] lipca 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymując dotychczasowe stanowiska wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skargi są uzasadnione, gdyż zaskarżone decyzje naruszają prawo. Żądania skarżącej podatniczki dotyczyły umorzenia jednej połowy zaległości podatkowej i rozłożenia drugiej połowy zaległości podatkowej na 60 miesięcznych rat. Samorządowy organ podatkowy I instancji nie wyrażając zgody na to umorzenie i wyrażając zgodę na 12 miesięcznych rat w stosunku do całości zaległości podatkowej postąpił inaczej niż żądała skarżąca. W takim przypadku powinien on pouczyć skarżącą o prawie złożenia zażalenia na postanowienie o tych rozstrzygnięciach. Miał tu bowiem zastosowanie art. 209 § 4 ustawy Ordynacja Podatkowa, w którym stwierdza się, że "Zajęcie stanowiska przez ten organ ( współdziałający-uwaga własna) następuje w formie postanowienia o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej". Tymi odrębnymi przepisami są tu art. 18 ust. 3 i ust. 2 o treści "Wniosek lub zgoda o których mowa w ust. 2, są wydawane w formie postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie" oraz " W przypadku pobieranych przez urząd skarbowy podatków i opłat stanowiących w całości dochody jednostek samorządu terytorialnego, naczelnik tego urzędu może umarzać, odraczać termin zapłaty lub rozkładać na raty należności oraz zwalniać płatnika z obowiązku pobrania bądź ograniczać pobór należności wyłącznie na wniosek lub za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego". Oznacza to, że odrębne przepisy mają zastosowanie tylko do postanowień organu współdziałającego, które uwzględniają w całości żądania stron. Takiego postanowienia jest w rozpoznawanych sprawach brak. Zatem wydając postanowienie nie uwzględniające w pełni żądania strony skarżącej organ I instancji powinien ją pouczyć o prawie do zażalenie. Skoro tego nie uczynił to naruszył w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy art. 209 § 4 ustawy Ordynacja Podatkowa. Nie można bowiem wykluczyć, że organ odwoławczy po rozpatrzeniu żalenia strony skarżącej uchyliłby postanowienie tego organu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Tym samym decyzje organów podatkowych właściwych do załatwienia sprawa są przedwczesne i jako takie musiały zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Zauważyć również należy, iż żaden przepis nie upoważniał samorządowego organu I instancji do wydania drugiego postanowienia nie uwzględniającego żądań strony skarżącej. Postanowienie to jako dotknięte wadą nieważności powinno zostać przez organ odwoławczy z urzędu wyeliminowane z obrotu prawnego. Z tego względu Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ppsa orzekł jak w sentencji. Sprawy połączył do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia na podstawie art. 111 § 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło