I SA/Kr 1027/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 22 września 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. R. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 08.04.2010r. , nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2005r. postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek S. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 08.04.2010r. , nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2005r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz przesłanych dokumentów S.R. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną M. R. ur. w 1959r. , córką S. R. ur. w 1996r. i synem M. R. ur. w 1995r. Rodzina mieszka w domu będącym własnością syna T. R. Małżonkowie mają ustanowioną na tej nieruchomości służebność osobistą polegająca na prawie korzystania z trzech pokoi , kuchni, łazienki, przedpokoju oraz wspólnej klatki schodowej. S. R. w 2009r. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej poniósł stratę w wysokości 8 174,92 zł. przy przychodzie w wysokości 87 648,32 zł. W tym też roku zakończył prowadzenie tej działalności. Od tego momentu pracuje tyko dorywczo w rolnictwie gdyż na podjęcie stałej pracy nie pozwala mu choroba wieńcowa. Od kwietnia do 10 września 2010r. uzyskał w wyniku tych działań kwotę 3000 zł. M. R. otrzymuje świadczenie z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. w wysokości 182 zł., nie pracuje, uprawia warzywa, hoduje drób i króliki. Pozwala to w części zaspokoić potrzeby żywnościowe rodziny. Miesięczne koszty utrzymania rodziny obejmujące połowę opłaty za wywóz śmieci (8,26 zł. ) , połowę opłaty za energię elektryczną (118,44 zł. ) połowę opłaty za gaz (102,17 zł. ) , połowę opłaty za telefon (54,88 zł.) , połowę opłaty za wodę ( 32,20 zł.), połowę wysokości podatku od nieruchomości ( 26,50 zł. ) wynoszą ok. 342, 45 zł. Na zakup żywności małżonkowie wydają ok. 300 zł. a w miesiącu wrześniu dodatkowo wydali kwotę 350 zł. w związku z potrzebami szkolnymi dzieci. W miesiącach, w których S. R. nie uzyskuje żadnych dochodów syn T. R. pokrywa w całość wyżej wspomniane opłaty za utrzymanie domu. S. R. wraz z żoną, w razie potrzeby, otrzymują również pomoc finansową od dorosłych synów, którzy są samodzielni zawodowo i gospodarczo. Największe wsparcie finansowe pochodzi jednak od rodziców M. R. – J. i A. , którzy w zamian za opiekę przekazują małżonkom swoje emerytury w kwocie 1700 zł. Strona skarżąca nie posiada nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Przyznanie prawa pomocy zgodnie z art. 246§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p. zm.) przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 ). Sytuacja S. R. nie daje zdaniem orzekającego możliwości uiszczenia przez niego kosztów sądowych bez pogorszenia warunków bytowych. S. R. nie ma praktycznie stałych dochodów, jego dorywcze zarobki w rolnictwie są niskie. M. R. otrzymuje jedynie niewysokie świadczenie w wysokości 182 zł. Małżonkowie utrzymują się więc w głównej mierze dzięki pomocy finansowej i materialnej dorosłych synów oraz emeryturom rodziców M. R. Trzeba mieć jednak na względzie , iż pieniądze te w kwocie 1700 zł. są nie tylko wsparciem finansowym czteroosobowej rodziny ale i stanowią miesięczny budżet rodziców M. R. W praktyce oznacza to więc, iż suma ta przeznaczana jest na utrzymanie sześciu osób. Strona skarżąca nie ma też żadnych oszczędności, nieruchomości czy przedmiotów wartościowych. Warto natomiast zauważyć , iż łączna suma wszystkich wpisów od skarg w sprawach o sygn. akt I SA/Kr 1026 – 1038/10 wynosi 9 616 zł. co stanowi kwotę nieosiągalną dla S. R. Stąd też, stwierdzić należy, iż konieczność uiszczenia kosztów sądowych przez stronę skarżącą uniemożliwiłaby realizację podstawowych potrzeb życiowych jej i rodziny. Mając na względzie powyższe okoliczności oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej. W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt.2 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p.zm. ) orzeczono jak w sentencji.