I SA/Kr 1030/13
PostanowienieWSA w Krakowie2013-12-23
Skład orzekający: Grażyna Firek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, ponieważ nie uzupełnił wniosku o przyznanie prawa pomocy pomimo wezwania sądu do przedłożenia stosownych dokumentów i informacji. Ciężar udowodnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, a brak współpracy z sądem obciąża jego.Stan faktyczny
Skarżący Z.F. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych z tytułu VAT. Wniósł o przyznanie prawa pomocy, wskazując na niskie dochody i wysokie koszty utrzymania oraz zadłużenie. Sąd wezwał go do uzupełnienia wniosku o dokumenty potwierdzające jego sytuację materialną, czego skarżący nie uczynił. Referendarz sądowy oddalił wniosek o prawo pomocy, a skarżący wniósł sprzeciw. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
sygn. akt I SA/Kr 1030/13 Kraków, dnia 23 grudnia 2013 r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Firek po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 7 maja 2013r., znak [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za okres od października do grudnia 1999r. postanawia: oddalić wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy.
Niniejsza sprawa została wszczęta wskutek skargi Z.F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 7 maja 2013r., znak [..], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za okres od października do grudnia 1999r. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na formularzu. Podał w nim, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Pracuje na ¼ etatu z wynagrodzeniem 400 zł., brutto. Jego miesięczne koszty utrzymania obejmują : opłatę za energię elektryczną – 156,85 zł. , opłatę za gaz – ok. 90 zł., opłatę za telefon – ok. 150 zł. oraz czynsz – 254,86 zł. Wnioskodawca spłaca również kredyt w wysokości 314,63 zł., miesięcznie, a jego zadłużenie z tytułu czynszu wynosi ok. 4500 zł. Podaje też, iż jest zadłużony u znajomych na kwotę ok. 20 000 zł. Z.F. jest właścicielem spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego o pow. 22,90 m2, nieruchomości gruntowej, położonej w L. o pow. 8 arów oznaczonej jako pastwisko, obciążonej hipoteką przymusową zwykłą w oraz samochodu osobowego marki Opel Astra, rok prod. 1999. Nie posiada natomiast oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro.
Zgodnie z zarządzeniem z dnia 30 sierpnia 2013r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie spisu miesięcznych wydatków, popartego odpowiednimi rachunkami, wyciągów z kont bankowych, lokat, zeznania podatkowego za rok 2012, odpisu z księgi wieczystej, obejmującej wspomnianą nieruchomość lub dokładnego określenia jej położenia i wielkości, a także dowodów zadłużenia. Wezwania tego Z.F. nie zrealizował.
Postanowieniem z dnia 25 października 2013r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy.
Z.F. wniósł w terminie sprzeciw od powyższego postanowienia. Podniósł w nim, że udowodnił jakie otrzymuje wynagrodzenie i jakie są jego bieżące koszty utrzymania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. -oznaczona dalej jako p.p.s.a.) - od zarządzeń i postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż w wypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie lub zarządzenie, przeciwko któremu został wniesiony traci moc (wobec czego żądanie jego uchylenia, podniesione przez skarżącego, jest bezprzedmiotowe), a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
W myśl przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane
w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych
i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.), zaś częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.). Natomiast zgodnie z przepisem art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić: w zakresie całkowitym- gdy osoba ta wykaże, że nie jest
w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym- gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest instytucją, stworzoną
z myślą o osobach, które z definicji nie są w stanie ponieść kosztów prowadzenia sprawy, nie rezygnując przy tym z koniecznego, niezbędnego dla egzystencji utrzymania, a odmowa przyznania tego prawa istotnie mogłaby zamknąć im drogę do sądu.
W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, iż posiadany przez nią majątek jak również dochody przez niego uzyskiwane nie pozwalają jej ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z art. 246 § 1 p.p.s.a. wynika, że to na wnoszącym o prawo pomocy ciąży obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, względnie- że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem w zakresie ustalenia, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy osoba wnioskująca winna współpracować z sądem administracyjnym, jeżeli nie poprzez wskazanie wszelkich okoliczności istotnych dla oceny jej stanu majątkowego, to przynajmniej realizując wszelkie wezwania sądu o uzupełnienie brakujących danych
i dokumentów. W wypadku braku pełnej współpracy wnioskodawcy, skutki nie wykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o prawie pomocy będą obciążać właśnie jego.
Wbrew twierdzeniom, zawartym w sprzeciwie, Z.F. nie uprawdopodobnił, a tym bardziej nie udowodnił, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych ze sprawą. Nie przedłożył nawet części żądanych dokumentów ani nie podał niezbędnych informacji, o które był wzywany. Podane przez niego na urzędowym formularzu dane w żaden sposób nie wystarczały do oceny jego sytuacji materialnej. Jeżeli nawet nie mógł przedstawić części żądanych dokumentów (np. wyciągów z kont i lokat, jeżeli takowych nie posiada) albo ich przedstawienie wiązało się z trudnościami (odpis z księgi wieczystej), jego rzeczą było dokładne przedstawienie okoliczności, które uniemożliwiają realizację żądania. W braku dokumentów nie było podstaw, aby przyznać prawo pomocy, bazując wyłącznie na samym oświadczeniu skarżącego. W przypadku np. nieruchomości, której jest właścicielem, niemożliwa jest ocena, czy może ona przynosić mu dochody w sytuacji, kiedy brak jest dokładnych danych na temat jej położenia. Skarżący mógł w tym zakresie – zgodnie z wezwaniem – przedłożyć odpis księgi wieczystej, opisać dokładnie nieruchomość, czy nawet wskazać numer księgi wieczystej, co umożliwiłoby Sądowi weryfikację stanu nieruchomości. Tymczasem skarżący takich działań nie podjął. Należy zatem uznać, że Z.F. nie wykazał
w niniejszej sprawie, aby zachodziły przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym czy chociażby częściowym.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak
w sentencji postanowienia, biorąc za podstawę art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 260 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło