I SA/Kr 1035/07

WyrokWSA w Krakowie2008-04-29

Skład orzekający: Józef Gach, Beata Cieloch, Maria Zawadzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji, może zostać uznana za nieważną z powodu naruszenia art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, jeśli została wydana w sytuacji, gdy sprawa była już rozstrzygnięta inną ostateczną decyzją dotyczącą tych samych stron i przedmiotu?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, podzielając zarzut skarżących o naruszeniu art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem, organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W analizowanej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej wydał dwie ostateczne decyzje utrzymujące w mocy decyzję organu pierwszej instancji, dotyczące tych samych stron i przedmiotu, co stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności jednej z nich.
Stan faktyczny
W sprawie przedmiotem sporu była kwestia podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu umowy pożyczki. Po kilku etapach postępowania podatkowego i odwoławczego, Dyrektor Izby Skarbowej wydał dwie ostateczne decyzje utrzymujące w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Strony umowy wniosły skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, zarzucając m.in. naruszenie art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, gdyż sprawa była już rzekomo rozstrzygnięta inną ostateczną decyzją.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz każdej ze stron skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 1035/07 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 kwietnia 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Gach, Sędziowie: WSA Beata Cieloch, WSA Maria Zawadzka (spr), Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2008r., spraw ze skarg Komunikacji Samochodowej- [...] w R. W. oraz M. Sp. z o.o. w T., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [...], w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych, I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz każdej ze stron skarżących po 2 800 zł (dwa tysiące osiemset złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...]Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał w stosunku skarżących: "M." Sp. z o.o. w T. oraz "K S.", decyzję Nr[...] w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu umowy pożyczki dokonanej w dniu [...] stycznia 2004 roku. W toku postępowania podatkowego, wszczętego w wyniku przeprowadzonej w firmie M. Sp. z o.o. z siedzibą w T. - kontroli podatkowej w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz obliczania podatku od czynności cywilnoprawnych, za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2004 roku, ustalono, że w dniu [...] stycznia 2004 roku Spółka "M." reprezentowana przez członków zarządu spółki "M." Spółka z o.o.: M. M. i M. P. (występująca w umowie jako strona kupująca), zawarła w formie pisemnej umowę przedwstępną z K. S., reprezentowaną przez A. M. (występującą w umowie jako strona sprzedającą). Przedmiotem zawartej umowy był "zakup stacji paliw wraz z infrastrukturą i wyposażeniem znajdującą się w miejscowości P.". W konsekwencji wszczęto z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu umowy pożyczki kwoty 650.000 zł, dokonanej w dniu [...] stycznia 2004 roku. Od przedmiotowej decyzji, obie strony umowy złożyły odwołania. Po rozpatrzeniu argumentów zawartych w odwołaniach, Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...]Nr[...], uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W dniu 1 sierpnia 2006 roku, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy i uzupełnionego materiału dowodowego, organ podatkowy kwalifikując sporządzoną umowę z dnia [...]stycznia 2004 roku, jako umowę pożyczki, zawartą pomiędzy M. Sp. z o.o., a K. S., wydał decyzję Nr [...] w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych, z tytułu umowy pożyczki na kwotę 13.000 zł. Od tej decyzji obydwie strony umowy złożyły odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej, w którym podniosły zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, jak również zarzuciły naruszenie prawa proceduralnego. Decyzjami z dnia [...]Nr [...]oraz Nr [...](każda wydana w stosunku jednej ze stron umowy) organ odwoławczy ponownie uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu podatkowego pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania podatkowego i wykonaniu zaleceń zawartych w w/w decyzji, Naczelnik Urzędu Skarbowego, decyzją z dnia[...], Nr[...], określił stronom umowy zobowiązanie podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych, z tytułu umowy pożyczki w kwocie 13.000 zł. Od wyżej wymienionej decyzji obie strony umowy złożyły odwołania, w których wniosły o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Odwołując się od tej decyzji strony umowy zarzuciły naruszenie: 1. art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 51 § 1 oraz art.53 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 póz. 60 ze zm.) polegające na oparciu zobowiązania podatkowego od nieistniejącej w rzeczywistości czynności cywilnoprawnej, 2. art. 187 § l i art. 191 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz.60 ze zm.). Dyrektor Izby Skarbowej decyzjami z dnia [...]Nr [...]oraz Nr [...](każda decyzja wydana w stosunku obydwu stron umowy) utrzymał w mocy zaskarżona decyzję. Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej Nr [...]strony umowy wniosły skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego[...], w których domagały się stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej Nr[...]. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: art. 247 § 1 pkt 4 ustawy Ordynacji podatkowa w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) poprzez to, że decyzja ta dotyczy sprawy rozstrzygniętej uprzednio decyzją ostateczną Nr[...], art. 1 ust 1 pkt 1 lit. b oraz art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych, przez jego bezpodstawne zastosowanie, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, art. 65 i art. 353- Kodeksu Cywilnego w związku z art. 535 Kodeksu Cywilnego przez przyjęcie, że wolą stron nie było zawarcie umowy przedwstępnej poprzedzającej zawarcie właściwej umowy sprzedaży. Odpowiadając na zarzuty podniesione w skargach Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. W przedmiocie zarzutu naruszenia art. 247 § 1 pkt 4 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy wydaniu decyzji Nr [...], stwierdził, że obydwie strony umowy wniosły odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego. W związku z tym odwołania te zostały zarejestrowane pod różnymi sygnaturami, co w konsekwencji doprowadziło do wydania dwóch decyzji. Organ podkreślił, że w stanie prawnym obowiązującym na dzień zawarcia umowy obowiązek zapłaty podatku ciążył solidarnie na stronach czynności cywilnoprawnej. W pismach procesowych z dnia[...]oraz [...] października 2007 roku skarżący podnieśli, że organ nie jest uprawniony do samodzielnej, odmiennej kwalifikacji prawnej czynności dokonanych przez strony. Zdaniem skarżących w razie zaistnienia wątpliwości organ powinien - zgodnie z treścią art. 199a § 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - wystąpić do sądu powszechnego celem ustalenia istnienia lub nieistnienia umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości. Powyższe skargi zostały zarejestrowane pod sygnaturami akt I SA/Kr 1035/07 i I SA/Kr 1037/07. Postanowieniem, wydanym na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygnaturach od I SA/Kr 1035/07 i I SA/Kr 1037/07 i prowadzić je pod wspólną sygnaturą I SA/Kr 1035/07. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Skargi są zasadne i zasługują na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była kwestia nieważności decyzji Nr [...]. Sąd podzielił zarzut skarżących, dotyczący nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej Nr[...]. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt. 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę na decyzję stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Zgodnie z treścią art. 247 § 1 pkt. 4 ustawy Ordynacja podatkowa organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną. W niniejszej sprawie w dniu [...]Dyrektor Izby Skarbowej wydał dwie decyzje ostateczne o Nr [...]i Nr[...], dotyczące tego samego przedmiotu, tj. utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji, każda z nich wydana została w stosunku do tych samych podmiotów - obydwu stron umowy, przy czym stan faktyczny i stan prawny był tożsamy. Wobec tego decyzja Nr[...], wydana została w sytuacji, gdy sprawa uprzednio została rozstrzygnięta decyzją ostateczną - Nr[...] Zatem należało stwierdzić jej nieważność, Nie można w tej sytuacji uwzględnić podnoszonych przez Dyrektora Izby Skarbowej argumentów, z których wynika, że do wydania dwóch takich samych decyzji doszło dlatego, że odwołania zostały złożone przez strony w dwóch różnych terminach i zostały zarejestrowane pod dwoma różnymi sygnaturami, co spowodowało koniczność wydania dwóch decyzji. Podkreślić bowiem należy, że w takiej sytuacji Dyrektor Izby Skarbowej mógł wydać dwie takie same decyzje, jednak każda z decyzji powinna być skierowana (zaadresowana) z osobna do każdej ze stron, z powiadomieniem o tym drugiej strony transakcji, wobec solidarnej odpowiedzialności. Rozpoznając i rozstrzygając łącznie sprawy skarg na w/w. zaskarżone decyzje, Sąd działał w trybie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), który to przepis stanowi, że Sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku. W przedmiotowym postępowaniu we wszystkich zaskarżonych decyzjach, skarga opiera się na jednakowych podstawach naruszenia przepisów postępowania przy identycznym stanie faktycznym - stąd, zdaniem orzekającego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zaistniał pomiędzy w/w sprawami związek, o którym mowa w ww. art. 111 § 2, a względy ekonomii procesowej, szybkości postępowania i ograniczenia jego kosztów dla obu stron procesu dodatkowo przemawiały za połączeniem obu spraw, a strony postępowania nie wnosiły sprzeciwu co do ich połączenia. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 02 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) W przedmiocie kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 200 cyt. wyżej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło