I SA/Kr 1044/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 16 października 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 17.04.2013r. , nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za następujące okresy : grudzień 1999r., od stycznia do czerwca 2000r. , od sierpnia do grudnia 2000r., od stycznia do grudnia 2001r. oraz od stycznia do maja 2002r. postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 17.04.2013r. , nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za następujące okresy : grudzień 1999r., od stycznia do czerwca 2000r. , od sierpnia do grudnia 2000r., od stycznia do grudnia 2001r. oraz od stycznia do maja 2002r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów A. P. ur. w 1955r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z córką A.P. ur. w 1991r. Obie mieszkają w lokalu o pow. 40 m2 , który jest własnością córki. A.P. z tytułu umowy o pracę uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 1 600 zł., brutto , miesięcznie. W 2012r. uzyskała ona łączny dochód w wysokości 13 028,70 zł. A.P. jest natomiast studentką i otrzymuje stypendium w wysokości 350 zł., miesięcznie. Miesięczne koszty utrzymania rodziny obejmują m.in. koszty żywności – ok. 900 zł., czynsz , opłatę za co i wywóz śmieci – ok. 510 zł., opłatę za energię elektryczną i gaz - ok. 110 zł., koszty leków – ok. 200 zł. Strona skarżąca nie posiada nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 ). Podkreślić też należy, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych (H.Knysiak – Molczyk (w:) T.Woś, H.Knysiak – Molczyk, M.Romańska , Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , Komentarz, Warszawa, LexisNexis 2009, s. 869). Na obecnym etapie postępowania koszty sądowe sprowadzają się do wpisu od skargi w wysokości 500 zł. W przedstawionej sytuacji uiszczenie tej kwoty jest poza możliwościami płatniczymi wnioskodawczyni, która cały dochód wydaje na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych a nie posiada oszczędności, nieruchomości czy przedmiotów wartościowych. Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej. W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012, poz .270 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.