I SA/Kr 1049/06

WyrokWSA w Krakowie2007-12-10

Skład orzekający: Maria Zawadzka, Maja Chodacka, Agnieszka Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, który jest jednocześnie wierzycielem, ma obowiązek uzyskania od samego siebie stanowiska wierzyciela w formie postanowienia w celu rozpatrzenia zarzutów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem nie ma obowiązku uzyskiwania od samego siebie stanowiska wierzyciela w formie postanowienia w celu rozpatrzenia zarzutów zobowiązanego. Taka procedura jest bezprzedmiotowa, a organy obu instancji naruszyły prawo materialne, błędnie interpretując art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Obowiązkiem organu egzekucyjnego jest rozpatrzenie zarzutów zobowiązanego we własnym zakresie.
Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając jako wierzyciel i organ egzekucyjny, wystawił tytuły wykonawcze i dokonał zajęcia rachunku bankowego J.R. Doręczenie zawiadomienia o zajęciu nastąpiło matce zobowiązanego, która poinformowała o nieobecności syna pod wskazanym adresem. Pełnomocnik zobowiązanego zarzucił nieskuteczne doręczenie i wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał zarzuty za bezzasadne, twierdząc, że w dacie doręczenia nie było skutecznie ustanowionego pełnomocnika do postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 1049/06 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 grudnia 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka, Asesor: WSA Maja Chodacka, Asesor: WSA Agnieszka Jakimowicz (spr), Protokolant: Małgorzata Celińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2007r., sprawy ze skargi J. R., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [...], w przedmiocie stanowiska wierzyciela odnośnie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 340 zł. (trzysta czterdzieści złotych). I SA/Kr 1049/06 UZASADNIENIE Naczelnik Urzędu Skarbowego działając jako wierzyciel wystawił w dniu [...] tytuły wykonawcze o nr[...], [...],[...]. Podstawą wystawienia tytułów wykonawczych były decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] nr [...], nr [...]i nr [...]dotyczące wspólnego zobowiązania podatkowego w podatku od osób fizycznych małżonków J. R. i S.R. - R. W wyniku powyższego Naczelnik Urzędu Skarbowego jako organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego zawiadomieniem z dnia [...], które to zawiadomienie wraz z kopiami tytułów wykonawczych doręczono na adres zobowiązanego J.R. określony w tytułach wykonawczych, tj. na adres K., ul. Z. [...]Powyższa korespondencja została doręczona matce J.R. - M.R. w dniu [...]grudnia 2005 r. Przy czym powyższa okoliczność nie wynika jednak z kserokopii pokwitowania doręczenia, gdyż na pokwitowaniu widnieje jedynie podpis M.R. natomiast nie ma notki kim jest osoba, która przyjęła przesyłkę, czy przesyłkę doręczono z uwagi na nieobecność adresata, a wreszcie czy osoba, która przyjęła przesyłkę zobowiązała się do oddania przesyłki adresatowi. Dopiero pismem z dnia [...]grudnia 2005 r. doradca podatkowy A.W. zawiadomiła organ, że przesyłkę przyjęła zaawansowana wiekiem matka skarżącego, która poinformowała doręczającego przesyłkę, że syn już nie mieszka pod adresem K., ul. Z.[...]. Jednocześnie w piśmie podkreślono, że J.R. nie został skutecznie zawiadomiony o podjętych czynnościach egzekucyjnych oraz o fakcie istnienia tytułów wykonawczych, gdyż pod wskazanym adresem nie mieszkał, o czym poinformował stosowne organy w wymaganym przez prawo terminie, poza tym wszelka korespondencja winna być kierowana do pełnomocnika zobowiązanego, a nie do niego samego. Zdaniem doradcy podatkowego z art. 26 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że doręczenie odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu, z którym wiąże się moment wszczęcia postępowania egzekucyjnego, jest powinnością organu, a nie obligiem, a tym samym mają zastosowanie przepisy art. 39 - 49 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy egzekucyjnej dotyczące doręczeń, w tym także obowiązku dokonywania doręczeń do rąk pełnomocnika, gdy strona takiego ustanowi. Przy czym doradca podatkowy powoływał się na to, iż J.R. we wszystkich sprawach podatkowych i administracyjnych działał przez pełnomocnika, o czym poinformował organy prowadzące postępowanie i do tej pory kwestia ta nie była przedmiotem żadnej kontrowersji, gdyż organy kierowały wszelką korespondencję na adres pełnomocnika, w tym także przewidziane prawem upomnienie. Jednocześnie w dniu 20 grudnia 2005 r. J. R. poinformował US o zmianie adresu zamieszkania ze wskazaniem daty zmiany adresu na dzień 9 grudnia 2005 r. składając zgłoszenie VAT-7 informujące o zmianie właściwości miejscowej na Urząd Skarbowy [...](wcześniej, bo 16 grudnia 2005 r. złożył natomiast zgłoszenie aktualizacyjne dotyczące zmiany właściwości w związku ze zmianą miejsca zamieszkania na druku NIP-1 do Urzędu Skarbowego[...]). Powyższe pismo pełnomocnika J.R. z dnia 15 grudnia 2005 r. zostało potraktowane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego jako zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym zgłoszone na podstawie art. 33 ustawy egzekucyjnej. W związku z czym w trybie art. 34 § 1 tejże ustawy postanowieniem z dnia [...]r., nr [...]w sprawie zajęcia stanowiska przez wierzyciela uznał zgłoszone w piśmie doradcy podatkowego zarzuty za bezzasadne. Organ stwierdził, że w dacie doręczenia tytułów wykonawczych i zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego J.R. nie miał prawidłowo ustanowionego pełnomocnika, gdyż znajdujące się w aktach podatkowych pełnomocnictwo wyraźnie wskazuje zakres umocowania i nie wynika z niego, by doradca podatkowy A.W. była pełnomocnikiem J. R. także w postępowaniu egzekucyjnym. W związku z tym organ wezwał do doręczenia pełnomocnictwa w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego i uznał, że doradca podatkowy A.W. stała się pełnomocnikiem dopiero na podstawie załączonego do sprawy egzekucyjnej pełnomocnictwa z dnia 9 grudnia 2005 r., doręczonego organowi w dniu 16 stycznia 2006 r. Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego zaznaczył, że tytuły wykonawcze zostały wystawione w dniu [...]r., a więc przed zmianą adresu zamieszkania J.R., wobec czego prawidłowo zostały skierowane do egzekucji zgodnie z właściwością miejscową aktualną na dzień wystawienia tytułu wykonawczego. Poza tym uznał, że zgodnie z treścią art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tytuł wykonawczy należy doręczyć wprost i bezpośrednio zobowiązanemu, a nie jego pełnomocnikowi. Od powyższego postanowienia pełnomocnik J.R. wniósł zażalenie w dniu [...]stycznia 2006 r. W wyniku jego rozpatrzenia Dyrektor Izby Skarbowej wydał postanowienie z dnia[...] nr[...], którym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji w całości podtrzymał stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego. Na powyższe postanowienie pełnomocnik J.R. doradca podatkowy A.W. wniosła w ustawowym terminie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze z dnia [...] strona zarzuciła naruszenie art. 39 i następnych k.p.a. w zakresie skutecznego doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania egzekucyjnego oraz wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego wywiódł, że nie doszło do skutecznego doręczenia tytułów wykonawczych, gdyż w dacie doręczenia, tj. w dniu 13 grudnia 2005 r. J.R. nie mieszkał już pod adresem wskazanym w tytułach wykonawczych, a o zmianie adresu zamieszkania powiadomił właściwe organy, o tym wiedziała również osoba doręczająca przesyłkę, którą matka skarżącego poinformowała o powyższym fakcie. W związku z czym, zdaniem pełnomocnika skarżącego, należy uznać, że pozostawiając tytuły wykonawcze pod adresem, który nie był miejscem zamieszkania zobowiązanego nie wypełniono dyspozycji art. 43 k.p.a., gdyż w tej sytuacji matka skarżącego nie mogła być uznana za domownika w rozumieniu w/w przepisu. Z powyższego faktu pełnomocnik skarżącego wyciąga wniosek, zgodnie z którym, wobec nieprawidłowego doręczenia tytułów wykonawczych nie doszło do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w świetle art. 26 § 5 ustawy egzekucyjnej. W odpowiedzi na skargę organ II instancji w całości podtrzymał swoje stanowisko, wnosząc o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż podnoszone w jej treści. Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z póź. zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Konieczne jest podkreślenie, że przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego wydane na podstawie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w przedmiocie stanowiska wierzyciela odnośnie odmowy uznania za zasadne zarzutów zobowiązanego w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Z treści tytułów wykonawczych załączonych do akt niniejszej sprawy wynika jednoznacznie, że Naczelnik Urzędu Skarbowego działał w sprawie w podwójnej roli - wierzyciela i jednocześnie organu egzekucyjnego. W ocenie Sądu więc w niniejszej sprawie rozpatrzenia wymaga kwestia czy organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem ma obowiązek zwracać się sam do siebie o zajęcie stanowiska w formie postanowienia odnośnie zarzutów wniesionych przez zobowiązanego w trybie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, która to kwestia sprowadza się do dokonania wykładni art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej. Powyższa kontrowersja była przedmiotem uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2007 r., sygn. akt: I FPS 4/06, zgodnie z którą wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 34 ustawy egzekucyjnej w przypadku, gdy wierzycielem jest Skarb Państwa, reprezentowany przez kierownika statio fisci - naczelnika urzędu skarbowego, który jednocześnie jest organem egzekucyjnym, należy uznać za bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu przedmiotowej uchwały NSA przytacza przepis art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1 -7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa wart. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zdaniem NSA "...Wykładnia gramatyczna cytowanego przepisu nie nastręcza większych trudności i prowadzi do jednoznacznego wniosku, że w sytuacji zgłoszonych zarzutów wskazanych w tym przepisie organ egzekucyjny rozpatruje je po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa wart. 33 pkt 1-5 wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zatem zastosowanie wyłącznie wykładni gramatycznej prowadziłoby do wniosku, że w sytuacji, gdy wierzycielem i organem egzekucyjnym jest ten sam podmiot, organ egzekucyjny przed rozpatrzeniem zarzutów musiałby uzyskać stanowisko wierzyciela - a więc "uzyskać stanowisko od samego siebie" w zakresie zgłoszonych zarzutów. Tymczasem w doktrynie prawa ugruntowane jest stanowisko, iż dokonując wykładni przepisów prawa nie należy się ograniczać do jednego tylko jej rodzaju. Stanowisko takie zajął między innymi Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 stycznia 1993 r., III ARN 84/92 oraz uchwale z dnia 7 marca 1995 r., III AZP 2/95 (OSNCP 1993/10 poz. 183), w których stwierdził: " ... Wykładnia gramatyczno - słownikowa jest tylko jednym z przyjmowanych powszechnie w rozumowaniu prawniczym sposobów wykładni, a wnioski z niej płynące mogą być również często mylące i prowadzić do merytorycznie błędnych, niezgodnych z rzeczywistymi intencjami ustawodawcy, a w końcu również do niesprawiedliwych i krzywdzących stronę procesu rezultatów. Dlatego też musi być ona uzupełniona wnioskami płynącymi z zastosowania innych rodzajów wykładni: historycznej, systemowej, funkcjonalnej, logicznej, a wreszcie jeżeli nie przede wszystkim - celowościowej, która w odniesieniu do indywidualnych spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych uznawana jest za najodpowiedniejszą i najlepiej prowadzącą do rozszyfrowania intencji i celów ustawodawcy". Podobne stanowisko zajął również prof. dr Ryszard Mastalski, który w swojej książce poświęconej prawu podatkowemu pisze: " ... Wykładnia prawa podatkowego, jak w ogóle wykładnia prawa jest procesem kompleksowym, wymagającym równoczesnego stosowania co najmniej wszystkich trzech (językowej, systemowej, funkcjonalnej) przedstawionych tu rodzajów wykładni. Rezultaty wykładni językowej są więc nie tyle poddawane weryfikacji, co dalszemu uściśleniu i rozwinięciu poprzez stosowanie wykładni systemowej i funkcjonalnej. Poszczególnych rodzajów wykładni, zwłaszcza w procesie stosowania prawa podatkowego, nie można zatem traktować jak luźno ze sobą powiązanych etapów procesu interpretacji prawa, lecz jako części składowe tego procesu tworzące razem pewną całość" (R. Mastalski - Wprowadzenie do prawa podatkowego, wyd. C. H. Beck Warszawa 1995 r. str. 106). Jeśli zatem rezultaty wykładni gramatycznej prowadzą do nielogicznych wniosków, że w sytuacji, gdy wierzycielem i organem egzekucyjnym jest ten sam podmiot, organ egzekucyjny przed rozpatrzeniem zarzutów musiałby uzyskać stanowisko wierzyciela - a więc "uzyskać stanowisko od samego siebie" w zakresie zgłoszonych zarzutów, należy sięgnąć do wykładni systemowej i celowościowej. Słusznie stwierdzono w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 21 grudnia 2005 r. sygn. akt I SA/Sz 359/05, że: " ... U podstaw regulacji prawnej, wymagającej uzyskanie przez organ egzekucyjny stanowiska wierzyciela w zakresie zasadności zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, leży niewątpliwie uznanie przez ustawodawcę potrzeby uzyskania - przed rozpatrzeniem zarzutów przez sam organ egzekucyjny, do którego zarzuty zostały zgłoszone - wypowiedzi w tym zakresie samego wierzyciela, będącego przecież "dysponentem" postępowania egzekucyjnego, skoro to na jego wniosek i na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przezeń zgodnie z wymogami formalnymi określonymi w art. 27 ustawy egzekucyjnej organ egzekucyjny obowiązany jest wszcząć i prowadzić postępowanie egzekucyjne (art. 26 § 1 ustawy), samemu będąc uprawnionym jedynie do badania jego dopuszczalności, nie zaś do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Przyjęta przez ustawodawcę forma postanowienia, w jakiej stanowisko w sprawie zgłoszonych zarzutów winien zająć wierzyciel, poddanie tego stanowiska kontroli instancyjnej, a w konsekwencji także kontroli sądowo-administracyjnej, wskazuje jednoznacznie na ratio legis takiego unormowania, w szczególności przy uwzględnieniu zasady, iż wypowiedź wierzyciela w zakresie pewnych zarzutów jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Jest oczywistym, że potrzeba uzyskania stanowiska wierzyciela przed rozpatrzeniem przez organ egzekucyjny zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji nie występuje w sytuacji, gdy egzekucja została wszczęta z urzędu przez organ egzekucyjny będący zarazem wierzycielem, na podstawie wystawionego przez siebie tytułu wykonawczego, a więc przez jeden i ten sam podmiot, co oznacza też, iż nie zachodzą podstawy prawne do oddzielnego wypowiadania się przez ten podmiot o zasadności zgłoszonego zarzutu - najpierw jako wierzyciel i oddzielnie - jako organ egzekucyjny. Przyjmowanie stanowiska odmiennego, a więc przyjmowanie, że stanowisko w formie podlegającego zaskarżeniu postanowienia wierzyciel obowiązany jest zajmować także wtedy, gdy jest on równocześnie organem egzekucyjnym, wskazywać musiałoby na to, że ustawodawca jest nieracjonalny, skoro temu samemu podmiotowi (wierzycielowi będącemu zarazem organem egzekucyjnym) w tejże samej kwestii (zasadność zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego) nakazuje wypowiadać się dwukrotnie, przyjmując przy tym zasadę, że jako organ egzekucyjny podmiot ten związany jest swoją wypowiedzią wyrażoną w odpowiedniej formie w roli wierzyciela i że każde z tych stanowisk, wyrażone przez ten sam podmiot występujący w różnej roli, podlega odrębnej kontroli instancyjnej i sądowo -administracyjnej. Przeciwnie, za w pełni racjonalne uznać należy takie stanowisko w rozpatrywanej kwestii, które kierując się z jednej strony potrzebą sprawnego funkcjonowania organu egzekucyjnego, z drugiej zaś strony w niczym nie ograniczając prawa zobowiązanego do obrony jego interesu prawnego, przyjmuje brak podstawy prawnej do wydawania postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji wówczas, gdy tym wierzycielem jest sam organ prowadzący tę egzekucję". Nie budzi wątpliwości założenie, że celem omawianej regulacji prawnej jest poddanie kontroli instancyjnej oraz, na dalszym etapie, kontroli sądowoadministracyjnej, stanowiska wierzyciela niebędącego organem egzekucyjnym, skoro organ egzekucyjny związany jest takim stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów, o których mowa jest w przepisie art. 33 pkt 1-5 tej ustawy oraz umożliwienie zobowiązanemu podjęcie polemiki z takim stanowiskiem wierzyciela. Założyć także należy, że celem wprowadzenia, znowelizowanym ustawą z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 125, poz. 1368), przepisem art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tego dodatkowego etapu w postępowaniu egzekucyjnym, tj. uzyskiwania stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie do organu odwoławczego, a na postanowienie organu odwoławczego, skarga do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270), nie było przedłużanie postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy zarzuty zobowiązanego mogą zostać rozpoznane od razu przez organ egzekucyjny w postanowieniu w sprawie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów, na które przysługują mu takie same środki zaskarżania, jak na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów." Naczelny Sąd Administracyjny zauważył nadto, że to stanowisko nie jest odosobnione. Analogiczny pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 26 kwietnia 2005 r. sygn. akt SA/Łd 146/05 oraz R. Hauser i Z. Leoński - autorzy Komentarza do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Wydawnictwo C.H. Beck 2003, s. 105). Podobne stanowisko wyrażono w opracowaniu "Administracyjne postępowanie egzekucyjne" T. Jędrzejewski, M. Masternak, P. Rączka, gdzie stwierdzono, że: " ... W przypadku, gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem to faza postępowania badania dopuszczalności egzekucji w ogóle nie występuje. Organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem już na etapie sporządzania tytułu wykonawczego powinien ocenić, czy egzekucja jest dopuszczalna. W razie stwierdzenia niedopuszczalności egzekucji organ ten po prostu nie przystępuje do sporządzenia tytułu wykonawczego" (Wydawnictwo TNOiK 2002, 5.102). Z kolei w "Postępowaniu egzekucyjnym w administracji - komentarz" T. Jęrzejewski. P. Rączka stwierdzili, że " ... Przepis art. 34 § 1 nie będzie miał zastosowania w przypadku, gdy organ egzekucyjny i wierzyciel to ten sam podmiot" (Wydawnictwo Info trade: Gdańsk 2000 r., s. 103). Uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego ma tzw. ogólną moc wiążącą, wynikającą z art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz .U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Ostatnio wymieniony przepis nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć innej sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale powiększonego składu NSA. Skład, który nie podziela wspomnianego stanowiska, może jedynie ponownie przedstawić dane zagadnienie odpowiedniemu składowi powiększonemu. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko zajęte w cytowanej uchwale NSA z dnia 25 czerwca 2007 r. I FPS 4/06. Stąd w rozpoznawanej sprawie należało uznać, że organy obydwu instancji naruszyły przepisy prawa materialnego, tj. art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Naczelnik Urzędu Skarbowego działający w podwójnej roli wierzyciela i organu egzekucyjnego ma obowiązek przed rozpatrzeniem zarzutów złożonych w trybie art. 33 ustawy egzekucyjnej uzyskać stanowisko wierzyciela, czyli samego siebie w zakresie zgłoszonych zarzutów, co obligowało Sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego nie tylko zaskarżonego postanowienia, ale także na zasadzie art. 135 cytowanej ustawy poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków - Stare Miasto. Obowiązkiem organu egzekucyjnego działającego w niniejszej sprawie jest więc rozpatrzenie zarzutów zobowiązanego we własnym zakresie, bez uprzedniego wydawania postanowienia w trybie art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej. Mając na względzie powyższe rozważania oraz fakt, że w świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04), należało uznać, że pozostałe zarzuty merytoryczne podniesione w skardze przez pełnomocnika strony skarżącej okazały się bezprzedmiotowe. Z uwagi na powyższe, Sąd orzekł na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), a o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 tejże ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło