I SA/Kr 1055/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 14 czerwca 2017 r. nr: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r. p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych Z. P. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Z danych zawartych w formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada on stałego źródła utrzymania, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Utrzymuje się z prac dorywczych. Wnioskodawca nie dysponuje żadnymi składnikami majątku, mieszka w lokalu mieszkalnym stanowiącym własność jego brata. Koszty utrzymania mieszkania w całości pokrywa brat skarżącego, który pomaga mu także w ponoszeniu innych kosztów związanych z utrzymaniem. Odnosząc się do zarządzenia starszego referendarza sądowego wzywającego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy Z. P. oświadczył, że z prac dorywczych uzyskuje dochody w wysokości od 400 do 600 zł. Pomoc udzielana mu przez rodzinę dotyczy w szczególności opłacania kosztów mieszkania (czynsz, media), udostępnienia sprzętów domowych (telewizja, komputer, pralka, kuchenka, lodówka, itp.) i zapewnienia wyżywienia. Rodzina udziela mu także małych pożyczek w kwotach do 200 zł miesięcznie oraz zostawia mu "reszty" w wysokości od 50 do 100 zł pozostałe po opłaceniu rachunków i opłaceniu zakupów. Pożyczki spłacane są ze środków pochodzących z prac dorywczych. Według załączonego zeznania [...] w roku 2016 skarżący osiągnął przychód w wysokości 4.025 zł, którego źródłem była działalność wykonywana osobiście (700 zł) i inne źródła (3.325 zł). Od 15 września 2017 r. Z. P. jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w T. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Wnioskodawca nie korzysta z pomocy społecznej. Nie posiada też samochodów będących jego własnością, na dowód czego przedłożył stosowne zaświadczenie. Od kilku lat nie posiada żadnych rachunków bankowych. Aktualnie toczą się wobec niego dwa postępowania egzekucyjne, a kwoty dochodzonych należności to 405,19 zł i 118 zł. Wnioskodawca dodał, że nie prowadzi spisu miesięcznych wydatków i nie zbiera rachunków na okoliczność poniesienia tych kosztów. Całość miesięcznych przychodów przeznaczana jest na bieżące utrzymanie (wyżywienie, ubranie, ewentualne leczenie) oraz na zwrot zaciągniętych pożyczek. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu. Sytuacja materialna Z. P. nie jest bowiem łatwa. Skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Źródłem jego utrzymania są prace dorywcze oraz pomoc uzyskiwana od rodziny. Całość uzyskiwanych środków przeznaczana jest na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania wnioskodawcy. Skarżący nie dysponuje przy tym oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. W przedstawionej sytuacji poniesienie kosztów sądowych mogłoby wiązać się z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu skarżącego, a więc grozić zachwianiem sytuacji materialnej i bytowej w taki sposób, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Ewentualna odmowa przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie mogłaby zatem pozbawić skarżącego prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.