I SA/Kr 1062/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Dąbek po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 kwietnia 2015r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia postanawia: 1. odmówić sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 10 marca 2016r.; 2. oddalić wniosek w zakresie zmiany ustanowionego z urzędu pełnomocnika; 3. oddalić wniosek skarżącego w zakresie przedłużenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej; 4. odrzucić skargę kasacyjną wniesioną przez skarżącego osobiście. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 10 marca 2016r. uchylił zaskarżoną przez M.B. decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 kwietnia 2015r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu z dnia 9 lutego 2015r. Nr [...] , którą organ odmówił M.B. (dalej: skarżącemu) umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy wraz z odsetkami. Ww. wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony pismem zarówno pełnomocnikowi organu, jak i pełnomocnikowi skarżącego wyznaczonego z urzędu przez Okręgową Radę Adwokacką w następstwie przyznania skarżącemu prawa pomocy w tym zakresie – temu ostatniemu w dniu 13 kwietnia 2016r. Pismem z dnia 10 kwietnia 2016r., złożonym osobiście w dniu 12 kwietnia 2016r., skarżący wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie go na jego adres. Kolejnymi pismami z dnia 10 maja 2016r. złożonymi osobiście w dniu 11 maja 2016r. skarżący wniósł o wyznaczenie innego pełnomocnika z urzędu, nadto wniósł skargę kasacyjną od ww. wyroku do czasu sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, a także wniósł o przedłużenie terminu do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Kolejnym pismem z dnia 10 maja 2016r. (data prezentaty: 16 maja 2016r.), skarżący ponownie wniósł skargę kasacyjną od ww. wyroku tut. Sądu do czasu sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, a także wniósł o przedłużenie terminu do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Art. 141 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j., Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) stanowi m.in., że uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku. Jedynie w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony (art. 141 §2 p.p.s.a.). Odpis wyroku z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu doręcza się każdej stronie (art. 142 §1 p.p.s.a.). Jeżeli strona reprezentowana jest jednak przez profesjonalnego pełnomocnika, na przykład adwokata, który wyznaczony został jej z urzędu, to wyrok wraz z uzasadnieniem należy doręczyć temuż pełnomocnikowi strony. Tak też uczyniono w przedmiotowej sprawie. Wyrok Sądu uwzględniał skargę i został ogłoszony na rozprawie w dniu 10 marca 2016r., tak więc termin do sporządzenia uzasadnienia z urzędu mijał z dniem 24 marca 2016r. Uzasadnienie wyroku zostało doręczone pełnomocnikom obu stron, w tym pełnomocnikowi z urzędu – adwokatowi – wyznaczonemu skarżącemu przez Okręgową Radę Adwokacką. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 141 §3 p.p.s.a. odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku na wniosek strony postępowania, gdyż uzasadnienie zostało sporządzone z urzędu. Wniosek strony o sporządzenie uzasadnienia był wobec powyższego niedopuszczalny. Odnośnie wniosku skarżącego w zakresie zmiany ustanowionego z urzędu pełnomocnika należy podkreślić, że prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnemu nie zawiera przepisu, który upoważniałby stronę do żądania na drodze kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy wyznaczenie innego adwokata, w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony adwokat nie spełnia oczekiwań w zakresie akceptacji i wykonania jej własnej koncepcji czynności procesowych (por. postanowienie NSA z dnia 7 września 2011r., sygn. I OZ 654/11, postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2011r., sygn. II FZ 806/11). Nawet jeżeli stronie nie odpowiada sposób działania ustanowionego pełnomocnika z urzędu, Sąd nie może wydać ponownego postanowienia o udzielenie prawa pomocy w zakresie przyznania kolejnego pełnomocnika z urzędu, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie został już skonsumowane (por. postanowienie NSA z dnia 22 kwietnia 2005r., sygn. II OZ 262/05, postanowienie NSA z dnia 1 września 2010r., I OZ 645/10). Dlatego też należało orzec, jak w punkcie 2 sentencji postanowienia. Odnosząc się z kolei do wniosku skarżącego w zakresie przedłużenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, podkreślić należy, że termin do wniesienia tego środka zaskarżenia zgodnie z doktryną jest terminem ustawowym i procesowym. Niedopuszczalne jest zatem jego skrócenie lub przedłużenie, możliwe jest natomiast jego przywrócenie na zasadach ogólnych (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 559). Skarżący nie skorzystał jednak z tej drogi. Wniosek o przedłużenie terminu należało więc oddalić, co Sąd uczynił w punkcie 3 sentencji postanowienia. W kwestii natomiast wniesienia skargi kasacyjnej osobiście przez skarżącego, należy podnieść, że zgodnie z art. 175 §1 p.p.s.a. może ją wnieść adwokat lub radca prawny, z zastrzeżeniem § 2 i 3 ww. przepisu. Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§2 art. 175). Skarga kasacyjna może być sporządzona przez: 1) doradcę podatkowego - w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami; 2) rzecznika patentowego - w sprawach własności przemysłowej (§3 art. 175). W związku zatem z koniecznością wniesienia jej przez osobę kwalifikowaną do tego typu czynności, co w doktrynie i orzecznictwie określa się mianem przymusu adwokacko – radcowskiego, uczynienie tego osobiście przez skarżącego nie spełnia wymogu wskazanej w ustawie regulacji. Jest to przy tym brak nieusuwalny. Skutkuje to zatem w praktyce odrzuceniem tego środka zaskarżenia na podstawie na podstawie art. 178 p.p.s.a, co Sąd uczynił w punkcie 4 sentencji postanowienia.