I SA/Kr 1063/07

PostanowienieWSA w Krakowie2007-11-16

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której miesięczny dochód wynosi 1.050 zł (emerytura i dochód z gospodarstwa rolnego) i która nie posiada majątku, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję dotyczącą interpretacji prawa podatkowego?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania lub ponieść ich bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu. W przypadku skarżącej, której dochody są niskie i przeznaczane na bieżące utrzymanie, leczenie i ogrzewanie, a także nie posiada ona majątku, uzasadnione jest przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą interpretacji prawa podatkowego. Skarżąca oświadczyła, że jej miesięczny dochód wynosi 1.050 zł (emerytura i dochód z gospodarstwa rolnego syna), nie posiada majątku i zamieszkuje udostępnioną przez syna izbę. Podniosła, że jest osobą starszą, schorowaną, a środki przeznacza na leki i ogrzewanie.
Rozstrzygnięcie
I) zwolniono skarżącą od kosztów sądowych; II) ustanowiono dla M. M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka K.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr: [...] w przedmiocie interpretacji przepisów co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych; II) ustanowić dla M. M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka K. W dniu 25 września 2007 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M. M., na urzędowym formularzu, o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, adwokata lub doradcy podatkowego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr: [...] odmawiającej zmiany postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] nr: [...] w sprawie udzielenia interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z synem Z. M.. Ich miesięczny dochód wynosi 1.050 zł i składa się na niego świadczenie emerytalne skarżącej w wysokości 950 zł oraz sezonowy dochód z gospodarstwa rolnego prowadzonego przez jej syna w wysokości ok. 100 zł. Skarżąca nie posiada majątku nieruchomego, jak również cennych ruchomości. Zamieszkuje izbę udostępnioną przez syna. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, iż jest osobą w podeszłym wieku. Utrzymuje się jedynie z emerytury rolniczej, którą przeznacza na zakup lekarstw oraz ogrzanie izby, w której zamieszkuje. Syn skarżącej, który się nią opiekuje, jest osobą bezrobotną. Jedyne źródło jego dochodów to gospodarstwo rolne o areale 2 ha, położone w terenie górzystym. Zdaniem orzekającego wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) instytucja przyznania prawa pomocy, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Generalną zasadą, wyrażoną m.in. w art. 199 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest bowiem ponoszenie przez strony kosztów postępowania sądowego związanego ze ich udziałem w sprawie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa. Powinno mieć zatem miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Dokonując zatem analizy wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy wzięto pod uwagę realne możliwości zabezpieczenia przez nią środków niezbędnych do pokrycia kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru w niniejszej sprawie. W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Niewątpliwie uzyskiwane w miesiącu dochody w wysokości 1.050 zł przypadające na skarżącą oraz jej syna nie pozwalają na poczynienie jakichkolwiek oszczędności. Wysokość tych dochodów wskazuje, iż wystarczają one jedynie na bieżące skromne utrzymanie. Skarżąca jest osobą starszą, schorowaną, znaczne środki przeznacza zatem na leczenie. Aktualnie musi także zakupić opał konieczny do ogrzania pomieszczenia, w którym zamieszkuje. Nie posiada żadnego majątku zarówno nieruchomego, jak też cennych ruchomości, które można byłoby spieniężyć. Przedstawiona przez skarżącą sytuacja majątkowa jest trudna i z uzyskiwanych dochodów nie jest ona w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie oraz kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu własnym i syna. Ze względu na fakt, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wystąpiła o ustanowienie radcy prawnego, adwokata lub doradcy podatkowego, wybór pozostawiając uznaniu orzekającego – postanowiono przyznać skarżącej adwokata. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 1 i 2, art. 246 § 1 pkt 1w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło