I SA/Kr 1064/14
PostanowienieWSA w Krakowie2017-04-28
Skład orzekający: Michał Śmiałowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doradcy podatkowemu wyznaczonemu z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym, który sporządził skargę kasacyjną, przysługuje wynagrodzenie za tę czynność, a jeśli tak, to w jakiej wysokości, uwzględniając możliwość miarkowania stawki?Ratio decidendi
Doradcy podatkowemu wyznaczonemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, nawet jeśli zostało ono częściowo uwzględnione w wynagrodzeniu za pierwszą instancję. Sąd ma prawo do miarkowania tego wynagrodzenia, biorąc pod uwagę charakter sprawy, nakład pracy oraz aspekt fiskalny, przyznając ostatecznie 25% należnej stawki powiększonej o VAT.Stan faktyczny
Wniosek o przyznanie wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną z urzędu złożył doradca podatkowy K.M., który był pełnomocnikiem strony skarżącej w sprawie zakończonej oddaleniem skargi kasacyjnej przez NSA. Wcześniej przyznano mu wynagrodzenie za pierwszą instancję. Doradca domagał się wynagrodzenia za sporządzenie skargi kasacyjnej. Sąd, analizując przepisy PPSA i rozporządzenia wykonawczego, uznał zasadność przyznania wynagrodzenia, ale zastosował jego miarkowanie.Rozstrzygnięcie
Przyznano doradcy podatkowemu K.M. wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 36,90 zł, zawierające podatek od towarów i usług.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku doradcy podatkowego K.M., o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w sprawie ze skargi R.P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 22.04.2014r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zarzutów złożonych do aktualizacji tytułu wykonawczego, postanawia: przyznać doradcy podatkowemu K.M., o numerze wpisu [...], wykonującemu zawód w ramach kancelarii "M", znajdującej się we W. przy ul. K, wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 36,90 zł (trzydzieści sześć złotych, dziewięćdziesiąt groszy), zawierające podatek od towarów i usług w wysokości 6,90 zł. (sześć złotych dziewięćdziesiąt groszy).
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w sprawie o sygn. akt I SO/Kr 30/14 postanowieniem z dnia 06.06.2014r. przyznał stronie skarżącej prawo pomocy m.in. w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego. Na tej podstawie, Krajowa Rada Doradców Podatkowych, dnia 01.07.2014r. wyznaczyła w w/w sprawach pełnomocnika z urzędu w osobie doradcy podatkowego K.M. Następnie akta sprawy o sygn. I SO/Kr 30/14 zostały włączone do akt postępowania prowadzonego pod sygn. I SA/Kr 1064/14. Na rozprawie dnia 25.09.2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.
W dniu 24.11.2014r. pełnomocnik złożył skargę kasacyjną od w/w wyroku.
Dnia 09.01.2015r. Referendarz sądowy WSA w Krakowie przyznał wynagrodzenie doradcy podatkowemu za I instancję.
W dniu 10.01.2017r. wpłynął wniosek pełnomocnika o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, powiększonego o stawkę podatku od towarów i usług. Wniosek zawierał oświadczenie pełnomocnika, iż koszty nieopłacone pomocy prawnej (opłaty) nie zostały zapłacone w całości lub w części.
Dnia 24.01.2017r. NSA oddalił skargę kasacyjną .
Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz .718 z p.zm.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W niniejszej sprawie wyznaczony pełnomocnik strony skarżącej sporządził skargę kasacyjną, co ze względu na etap postępowania nie było wzięte pod uwagę w postanowieniu z dnia 09.01.2015r. Wywiązał się on tym samym z powierzonych mu obowiązków. Stąd też zasądzenie wynagrodzenia również i w tym zakresie jest zasadne.
Artykuł 250 § 2 p.p.s.a. dopuszcza jednak możliwość obniżenia wynagrodzenia pełnomocnika, w uzasadnionych przypadkach, co stanowi legitymację swoistego miarkowania w tym zakresie. Podkreślić przy tym trzeba, że mimo , iż w normie tej jest mowa o uprawnieniu sądu do obniżenia wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, to w rzeczywistości kompetencję w tym zakresie posiada w pierwszej kolejności referendarz sądowy (M.Jagielska (w:) R.Hauser, M.Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2015, s. 994).
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U z 2011r., nr 31, poz. 153), mówi, że : " zasądzając wynagrodzenie doradcy podatkowego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy doradcy podatkowego, a także charakter sprawy i wkład pracy doradcy podatkowego w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia" (§ 2 ust. 2 ). Norma ta stanowi tym samym dyrektywę kierunkową dla ustalenia wynagrodzenia pełnomocnika w konkretnym przypadku.
Niniejsza sprawa jest jedną z bardzo wielu rozpoznawanych przez WSA w Krakowie, a później przez NSA, w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W konsekwencji powoduje to, że sprawy te są rodzajowo takie same a analiza faktyczno – prawna podejmowanej w nich materii jest oparta o te same mechanizmy interpretacyjne.
Ponadto wynagrodzenie pełnomocnika zasądzone za I instancję skonsumowało niejako uwzględnione okoliczności nakładu pracy doradcy podatkowego i wkładu pracy doradcy podatkowego w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy.
Kolejne wywody pełnomocnika nie stanowią nowego problemu proceduralnego, a jedynie uzupełnienie lub doprecyzowanie "starego".
Podejmowana problematyka "nakłada" się więc niejako zarówno w przypadku: przed i po wyroku WSA, co właśnie z punktu widzenia przyznania wynagrodzenia pełnomocnika jest istotne, biorąc pod uwagę nakład pracy doradcy podatkowego.
Wreszcie należy zwrócić uwagę na aspekt fiskalny. Mając bowiem na względzie finansowy interes Państwa należy zwrócić uwagę na tą kwestię, ustalając wynagrodzenie pełnomocnika. Państwo bowiem występuje jako gwarant praworządności, zasad poszanowania prawa wszystkich swoich obywateli – także tych ubogich. Musi więc dysponować posiadanymi środkami, z jednej strony w ramach obrony wspomnianych wartości, ale z drugiej powinno czuwać, aby wydatki na te cele były współmierne i adekwatne do cen tego rodzaju usług w ujęciu obiektywnym.
Skarb Państwa występuje bowiem najpierw w przypadku wyznaczenia a później wypłaty wynagrodzenia pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu, jako zleceniodawca. Umocowany jest do tego zasadą m.in opiekuńczości, realizującą się poprzez zapewnienie stronie prawa do sądu ale i koniecznością działania dla dobra obywateli. Stąd też wysokość zapłaty za to zlecenie powinna odzwierciedlać zarówno wkład pracy, jak i wartość rzeczywiście wykonanej pracy, ocenianej oczywiście wieloaspektowo, ale przy pomocy obiektywnego miernika staranności. Stąd też trudno za reprezentację z urzędu, w takich samych rodzajowo sprawach, przyznawać pełnomocnikowi każdorazowo pełną stawkę wynagrodzenia.
Zaznaczyć przy tym trzeba, że prezentowana wykładnia zagadnienia miarkowania w kontekście aspektu fiskalnego nie stoi w sprzeczności z w/w rozporządzeniem a ma charakter doprecyzowujący jego treść, w tym konkretnym przypadku, który oceniać należy z uwzględnieniem zasady sprawiedliwości, która jako ogólna zasada ustrojowa i zasada orzekania sądowego, wyrażona została w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z p. zm.).
W związku z tym orzekający przyznał pełnomocnikowi wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną stronie z urzędu w wysokości 25% należnej stawki ustalonej w oparciu o Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U z dnia 11 lutego 2011r., nr 31, poz. 153 ), przy zastosowaniu art. 250 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej "bazowa" stawka ustalona w oparciu o § 3 ust. 2 pkt. 2) w zw. z § 3 ust. 1 pkt. 2) w/w rozporządzenia – dla sprawy o sygn. akt I SA/Kr 1064/14 wynosi 120 zł.
Wynagrodzenie w tej materii po miarkowaniu wynosi więc 30 zł [25 % z 120 zł. = 30 zł] . Zostało ono podwyższone o stawkę podatku od towarów i usług, ustaloną w oparciu o art. 41 ust. 1 i art. 146 a pkt 1) ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. ( t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 710 z p. zm.) w zw. z § 2 ust. 3 w/w rozporządzenia, wynoszącą w tym wypadku 6,90 zł.
Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sekwencji, na podstawie art. 258 § 1 i 2, pkt 8) w zw. z art. 250 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 718 z p. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło