I SA/Kr 1067/15

PostanowienieWSA w Krakowie2016-02-18

Skład orzekający: Inga Gołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała brak środków na pokrycie kosztów sądowych, w tym brak majątku i umorzone postępowania egzekucyjne, powinna zostać zwolniona od tych kosztów?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, która wykazała, że jedyny uzyskany w danym roku przychód został zaliczony na poczet przeterminowanych zobowiązań, nie prowadzi już działalności operacyjnej, a postępowania egzekucyjne wobec niej zostały umorzone z powodu braku majątku, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w zakresie częściowym. Sąd może przyznać prawo pomocy osobie prawnej, gdy wykaże ona brak wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania, co jest zgodne z zasadą prawa do sądu.
Stan faktyczny
Spółka T. sp. z o.o. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji określającej podatek od środków transportowych. Spółka wykazała brak środków na pokrycie kosztów, w tym brak rachunku bankowego, środków trwałych, pracowników, a także umorzone postępowania egzekucyjne. Referendarz sądowy oddalił wniosek, jednak spółka wniosła sprzeciw, argumentując swoją sytuację finansową. Sąd rozpatrzył wniosek po sprzeciwie.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Inga Gołowska po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. sp. z o.o. z siedzibą w K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji określającej podatek od środków transportowych za 2013 r. postanawia: zwolnić stronę skarżąca od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek T.sp. z o.o. w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 maja 2015 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji określającej podatek od środków transportowych za 2013r. Z uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentów wynika, że kapitał zakładowy spółki wynosi 373 000 zł, a jej strata według bilansu za ostatni rok wyniosła 59 498,50 zł. Postanowieniem z dnia 28.06.2013 r., sygn. akt Km 1278/11 oraz postanowieniem z dnia 30.06.2013 r., sygn. akt Km 4456/10 umorzono w stosunku do spółki postępowania egzekucyjne. Spółka podała, że nie posiada rachunku bakowego, środków trwałych i nie zatrudnia żadnych pracowników, a stan środków w jej kasie wynosi 0 zł. Spółka oświadczyła również, że ze względu na brak środków nie posiada sporządzonego sprawozdania finansowego za 2014r. Postanowieniem z dnia 27 listopada 2015 r. Referendarz sądowy oddalił wniosek Spółki o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdzając, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprzeciwie wniesionym od powyższego postanowienia Spółka odnosząc się do argumentu zawartego w postanowieniu referendarza sądowego o rozbieżności wynikającej z faktu podania przez Spółkę, iż nie posiada ona środków na sporządzenie sprawozdania finansowego oraz równocześnie podaniem straty finansowej za 2014 rok - Spółka wyjaśniła, że ustalenie straty nie jest równoznaczne ze sporządzeniem sprawozdania finansowego. Ustalenie straty wymaga porównania obrotów na kontach wynikowych - a więc ustalenie przychodów i kosztów danego roku. Sporządzenie sprawozdania finansowego w tym bilansu, wymaga uzgodnienia sald z kontrahentami, uwzględnienia sald początkowych (tzw. BO) i sporządzenia na podstawie większej ilości danych (niż tylko ustalenie straty) wszystkich dokumentów składających się na sprawozdanie finansowe, a więc takich dokumentów jak bilans, rachunek zysków i strat, informacji dodatkowej. W konsekwencji wyjaśniono, że Spółka nie posiada sprawozdania finansowego za 2014 rok ze względu na brak środków, pomimo tego, że ustaliła wysokość straty (także tej dla celów podatkowych). Dalej Spółka wskazała, że jak wynika z przekazanych dokumentów, wobec Spółki umorzono postępowania egzekucyjne z uwagi na to, że egzekucja okazała się bezskuteczna. W ocenie Spółki postanowienia o umorzeniu postępowań egzekucyjnych potwierdzają, że Spółka nie tylko nie może ponieść kosztów sądowych bowiem nie ma środków pieniężnych na ten cel, ale także, że nie ma ona żadnych aktywów które mogłaby spieniężyć aby ponieść koszty wpisu sądowego. Brak przychodów, bak majątku, prowadzone wobec Spółki postępowania egzekucyjne, strata podatkowa oraz bilansowa - całkowicie udowadniają, że Spółka nie posiada i nie ma jak pozyskać środków na poniesienie kosztów sądowych. Spółka nie jest także w stanie uzyskać kredytu czy pożyczki, spieniężyć aktywów lub w inny sposób pozyskać środków na opłacenie wpisu sądowego. Jednocześnie charakter sprawy dotyczący nieważności decyzji, a więc działań administracji obarczonych wadą kwalifikowaną, a nie tylko związanych ze zwykłym naruszeniem prawa, tym bardziej uzasadnia przyznanie prawa pomocy. W wykonaniu zarządzenia sędziego z dnia 14 stycznia 2016 r. Spółka została wezwana o wyjaśnienie, czy w 2015 r. w dalszym ciągu prowadziła działalność gospodarczą, a jeśli tak, o podanie w przybliżeniu, jak kształtowały się wypływy i wydatki w minionym roku, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odmowy zwolnienia od kosztów sądowych. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Spółka wyjaśniła, że w 2015 r. uzyskała przychód w wysokości netto 13.200,00 zł (brutto 16.236,00 zł). Przychód ten został uzyskany ze sprzedaży ostatnich składników majątkowych spółki. Spółka podała, że nie prowadzi już działalności operacyjnej (wcześniej świadczyła usług transportowe oraz usługi w zakresie naprawy i serwisowania pojazdów). Wskazany przychód został uzyskany w lipcu 2015 r. na podstawie faktury nr F/000001/15. W pozostałych okresach rozliczeniowych Spółka nie uzyskała żadnego przychodu (obrotu), na dowód czego przedłożyła deklaracje VAT-7 za poszczególne okresy rozliczeniowe 2015 r. Zaznaczyła, że wierzytelność uzyskana z opisanej faktury została zaliczona na poczet zobowiązania zabezpieczonego wekslowo z tytułu wynajmu powierzchni, w których przechowywała składniki majątkowe. W 2015 r. jedyny uzyskany przychód został zaliczony przez wierzyciela na istniejące przeterminowane zobowiązania. W załączeniu Spółka przedłożyła fakturę z dnia 31.07.2015 r. o nr F/000001/15 wraz z załącznikiem, deklarację VAT-7K za wszystkie okresy rozliczeniowe 2015 roku (4 sztuki), fakturę z dnia 20.03.2014 r. nr F/000018/14/M, weksel własny na zabezpieczenie wierzytelności wynikającej z faktury nr F/000018/14/M, kompensatę rozrachunków nr PK 2/08/2015. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 2012 poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) w brzmieniu obowiązującym na dzień wniesienia skargi, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W niniejszej sprawie sprzeciw od postanowienia referendarza został wniesiony skutecznie, co oznacza utratę mocy prawnej postanowienia referendarza i konieczność rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez sąd. Zgodnie z treścią przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie Spółka wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Dodatkowo zauważyć należy, że przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnianiu przesłanek przewidzianych w przepisie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a., nie ma charakteru bezwzględnego. Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc, w sytuacji gdy w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu. Podkreślenia wymaga również, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a. zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, skarżąca Spółka wykazała, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przede wszystkim należy wziąć pod uwagę fakt, że jak wynika z przedłożonych przez Spółkę dokumentów, jedyny uzyskany przez Spółkę w 2015 r. przychód został zaliczony przez wierzyciela na istniejące przeterminowane zobowiązania. Nadto przychód ten został uzyskany ze sprzedaży ostatnich składników majątkowych Spółki. Spółka, jak wskazała, nie prowadzi już działalności operacyjnej. Z przedłożonych do akt sprawy dokumentów wynika także, że prowadzone wobec Spółki postępowania egzekucyjne zostały umorzone bowiem nie ustalono żadnego majątku dłużnika, z którego można byłoby skutecznie przeprowadzić egzekucję. Wobec braku posiadania środków trwałych skarżąca nie może uczynić ich przedmiotem ewentualnego zbycia (najmu lub zastawu), celem uzyskania środków niezbędnych do skutecznego zainicjowania postępowania sądowego. Wskazane powyżej okoliczności, w ocenie Sądu, dają podstawę do stwierdzenia, że Spółka nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych. Z tego względu, przychylono się do wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznano jej prawo pomocy w takim zakresie, za podstawę biorąc art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło