I SA/Kr 1069/08

WyrokWSA w Krakowie2008-12-12

Skład orzekający: WSA Beata Cieloch, WSA Ewa Michna, WSA Jarosław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych może zostać utrzymana w mocy, jeśli skarżący nie miał możliwości ustosunkowania się do ostatecznej wersji raportu z kontroli, która zawierała poprawki i skreślenia naniesione bez jego wiedzy i udziału?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Kluczowe było ustalenie, że skarżący nie otrzymał ostatecznej wersji raportu z kontroli, która zawierała istotne poprawki i skreślenia naniesione bez jego wiedzy i udziału, co uniemożliwiło mu skorzystanie z prawa do zgłoszenia zastrzeżeń. Brak doręczenia poprawionego raportu, mimo stwierdzenia nieprawidłowości, narusza zarówno przepisy krajowe, jak i wspólnotowe.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2007 r. Organ I instancji przyznał płatność, ale pomniejszył ją z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości w powierzchni gruntów podczas kontroli. Skarżący odwołał się, kwestionując ustalenia. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, opierając się na raporcie z kontroli. Skarżący zaskarżył decyzję, twierdząc, że jego kopia raportu nie wykazała nieprawidłowości, a poprawki w oryginale zostały naniesione bez jego wiedzy. Sąd uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zasądził od Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 1069/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 grudnia 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Beata Cieloch, Sędziowie: WSA Ewa Michna (spr), WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Iwona Sadowska-Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2008r., sprawy ze skargi M. W., na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z dnia 7 lipca 2008r Nr [...], w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2007r., I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zasądza od Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 200 zł ( dwieście złotych). W dniu [...] maja 2007 r. M. W. zwany dalej skarżącym, złożył do Kierownika Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych za 2007 r. Decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał wnioskującemu z tytułu płatności do gruntów rolnych za 2007 r. łączną kwotę 2.131,03 zł. Z uwagi jednak na stwierdzone nieprawidłowości w trakcie kontroli przeprowadzanej na gruntach skarżącego i w jego obecności w dniu [...] lipca 2007 r., w postaci różnic pomiędzy zadeklarowaną we wniosku powierzchnią działek a powierzchnią stwierdzoną - organ orzekający dokonał pomniejszeń jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej. Natomiast uzupełniająca płatność zwierzęca została skarżącemu przyznana w żądanej wysokości, tj. zgodnie z wnioskiem. Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym wskazywał, że uzasadnienie decyzji jest niezrozumiałe, gdyż na podstawie posiadanych przez niego dokumentów wynika, że w trakcie kontroli nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości. Decyzją z dnia 7 lipca 2008 r. nr [...] Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powołując się na raport z kontroli sporządzony w dniu [...] lipca 2007 r. nr [...] organ II instancji stwierdził, że na stronie 3/6 raportu w adnotacjach dotyczących działki rolnej D, której powierzchnię zadeklarowano jako 1,72 ha zaznaczono, że po pomiarze dokonanym techniką GPS powierzchnia stwierdzona wyniosła 1,42 ha. W związku z tym dla działki tej został wprowadzony kod DR13+ oznaczający, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej. Dodatkowo organ zaznaczył, że wraz z raportem kontroli skarżący otrzymał opis znaczenia kodów pokontrolnych, w którym znajduje się wyjaśnienie co oznacza kod DR13+. Podkreślono również, że skarżący nie wnosił żadnych uwag do protokołu kontroli. W skardze na powyższą decyzję złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zaznaczył, że z będącej w jego posiadaniu kopii raportu kontroli wynika, iż kontrolujący nie stwierdzili żadnych uchybień. Skarżący podniósł, że nie zgłaszał żadnych uwag, gdyż w kopii raportu w ustaleniach końcowych zawarto kod GR1 (co oznacza, że nie stwierdzono nieprawidłowości), zaś na stronie 3/6 przy działce D powierzchnia stwierdzona wynosi 1,72 ha, a więc tyle ile zadeklarowana we wniosku; wreszcie w kopii raportu na tejże stronie widnieje tylko przy przedmiotowej działce kod DR22 nie mający wpływu na wysokość przyznawanej płatności. Na dowód swoich twierdzeń skarżący dołączył do skargi kserokopie kwestionowanych stron posiadanej kopii raportu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazano, że wyniki kontroli są miarodajne, gdyż przeprowadzona została zgodnie z przepisami prawa przez podmioty uprawnione do dokonywania kontroli. Z analizy kopii raportu przedstawionego przez stronę wynika jedynie, że nie otrzymała ona ostatecznej jego wersji z naniesionymi poprawkami. Z ostatecznej wersji tego raportu wynika natomiast, że skarżący podał we wniosku zawyżoną powierzchnię gruntów w stosunku do powierzchni rzeczywistej, stwierdzonej w trakcie kontroli. Na rozprawie w dniu 12 grudnia 2008r. skarżący wyjaśniał, że kopia posiadanego przez niego raportu kontroli została sporządzona w ten sposób, że kontrolujący odręcznie przepisywali oryginał na nowy druk, nie używając kalki ani innych urządzeń kopiujących. Okazał też posiadany oryginał kopii raportu kontroli zgodny z kserokopiami dołączonymi do skargi. Oświadczył, że nie otrzymał poprawionej wersji raportu, przy czym wyjaśnił, że nie kwestionuje swojego podpisu pod raportem kontroli znajdującym się w aktach administracyjnych ale wtedy gdy składał swój podpis nie było na oryginale poprawek. Natomiast pełnomocnik organu wnosząc o oddalenie skargi wyjaśnił, że nie posiada ani dowodu nadania ani dowodu doręczenia ostatecznej wersji raportu kontroli. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, że kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tejże ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności orzeczenia. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że u podstaw wydania zaskarżonej decyzji legły ustalenia poczynione w oparciu o wyniki z kontroli gospodarstwa skarżącego, przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2007r., w oparciu o które organy stwierdziły różnice pomiędzy powierzchnią działek zadeklarowaną, a powierzchnią rzeczywistą. Nie jest sporne pomiędzy stronami, że skarżący był obecny podczas kontroli jego gospodarstwa w dniu [...] lipca 2007 r. czego potwierdzeniem jest jego podpis na raporcie z tej kontroli. Z akt sprawy wynika także, że skarżący pomimo pouczenia o prawie zgłaszania umotywowanych zastrzeżeń co do ustaleń zawartych w raporcie z kontroli (pouczenie na str. 4/6 raportu) - zastrzeżeń takich nie zgłaszał. Z treści skargi, odwołania jak też znajdującego się w aktach pisemnego oświadczenia skarżącego z dnia [...] października 2007 r. złożonego pod groźbą odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (do którego organy w ogóle się nie ustosunkowały) wynika, że skarżący nie zgłaszał uwag, gdyż uzyskał informacje od kontrolujących obecnych na gruncie w dniu [...] lipca 2007 r., iż powierzchnia rzeczywista działek jest zgodna z powierzchnią zadeklarowaną przez skarżącego. Dołączony do akt administracyjnych sprawy raport z kontroli stanowiący oryginał przekazany do krakowskiego Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a sporządzony i podpisany przez inspektorów P. W. i P. K., różni się znacząco od kopii tego dokumentu załączonej przez skarżącego do skargi, a przekazanej skarżącemu, wg jego twierdzeń po zakończeniu kontroli. W szczególności zawiera nieomówione poprawki i skreślenia. I tak, na str. 4/6 w rubryce XII "Ustalenia końcowe" pod poz. 92 "Kody dotyczące gospodarstwa" pierwotnie podany jest kod GR1, oznaczający, że nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości, a następnie kod ten skreślono i wpisano kod GR5. Podobne skreślenia wprowadzono na str. 3A-1/6 protokołu. Znacząco różnią się też strony oznaczone jako 3/6 obydwu dokumentów. Na stronie 3/6 oryginału protokołu będącego w posiadaniu organów zawarte zostały dane zupełnie inne niż na kopii udostępnionej przez skarżącego. Nie ma tam nadto podpisu skarżącego, jako osoby obecnej przy kontroli, co sugeruje, że wszelkie poprawki do protokołu zostały wprowadzone bez wiedzy i udziału kontrolowanego, a zatem nie miał on możliwości ustosunkowania się do wyników tejże kontroli, zgodnie z uprawnieniem przysługującym mu z art. 33 ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. nr 35, poz. 217 ze zm.). Z analizy str. 6/6 raportu wynika bowiem, że po dokonaniu korekt nie przekazywano skarżącemu kopii zmienionego raportu, co przyznaje również organ II instancji w odpowiedzi na skargę, pomimo istniejącego w tej materii obowiązku wynikającego nie tylko z przepisów krajowych, ale i wspólnotowych. Zgodnie bowiem z art. 28 pkt 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141, z 30.04.2004r. ze zm.) rolnikowi doręcza się kopię raportu w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości. W niniejszej sprawie doręczono skarżącemu kopię raportu, z której wynikało, że nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości mających wpływ na wysokość należnych płatności. Poza tym z oryginału raportu znajdującego się w posiadaniu organów nie wynika na jakiej podstawie, w oparciu o jakie ustalenia i dlaczego naniesiono poprawki i skreślenia o tak poważnym ciężarze gatunkowym. Wszystkie te okoliczności, zdaniem Sądu, stanowią podstawę do stwierdzenia, że organy orzekające nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego z zachowaniem reguł procedury administracyjnej (art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Takie działanie organów naruszyło także przepis art. 3 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej nakazujący organowi w postępowaniu sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej oraz płatności cukrowej w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w obu dokumentach kontroli, ma bowiem zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem determinuje treść decyzji w sprawie przyznania płatności. Od wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy tymi dwoma dokumentami zależy bowiem ustalenie czy istotnie wystąpiły różnice pomiędzy powierzchnią działek zadeklarowaną przez skarżącego, a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli. Na marginesie sprawy należy zaznaczyć, że w sytuacji gdy na pierwotny tekst raportu kontroli nanoszone są poprawki (skreślenia) to co do zasady wszystkie te poprawki powinny być parafowane przez kontrolujących i kontrolowanego, o ile kontrolowany jest obecny przy wykonywaniu kontroli. Orzekając ponownie organy, mając na względzie poczynione wyżej uwagi, przeprowadzą ponownie postępowanie w sprawie - w sposób zgodny z wymogami procedury administracyjnej - i wydadzą stosowne rozstrzygnięcie, eliminując tym samym opisane powyżej naruszenia prawa. W szczególności ustalą co było przyczyną rozbieżności wynikających z raportu kontroli zawartego w aktach administracyjnych i dokumentu z kontroli przedłożonego przez skarżącego i wyjaśnią jaka w rzeczywistości jest powierzchnia gruntów zgłoszonych we wniosku przez skarżącego. Z uwagi na wskazane uchybienia przepisów prawa przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Działając zaś na podstawie art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł o wyeliminowaniu z obrotu prawnego także decyzji organu I instancji poprzedzającej zaskarżone rozstrzygnięcie, gdyż było to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy, której dotyczyła skarga. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło