I SA/Kr 1069/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Grzeszek po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji określającej podatek od środków transportowych za 2009 r. postanawia zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek T. sp. z o.o. w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji określającej podatek od środków transportowych za 2009 r. Z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentów wynika, że kapitał zakładowy spółki wynosi 373 000 zł, a jej strata według bilansu za ostatni rok wyniosła 59 498,50 zł. Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2013 r. sygn. akt Km 1278/11 oraz postanowieniem z dnia 30 czerwca 2013 r. sygn. akt Km 4456/10 umorzono w stosunku do spółki postępowania egzekucyjne. Spółka podała, że nie posiada rachunku bankowego, środków trwałych i nie zatrudnia żadnych pracowników, a stan środków w jej kasie wynosi 0 zł. Ponadto strona skarżąca oświadczyła, że ze względu na brak środków nie posiada sporządzonego sprawozdania finansowego za 2014 r. Postanowieniem z dnia 27 listopada 2015 r. Referendarz sądowy oddalił wniosek Spółki o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdzając, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprzeciwie wniesionym od powyższego postanowienia Spółka, odnosząc się do argumentu zawartego w postanowieniu referendarza sądowego o rozbieżności co do braku środków na sporządzenie sprawozdania finansowego oraz podanie straty finansowej za 2014 roku - Spółka wyjaśniła, że ustalenie straty nie jest równoznaczne ze sporządzeniem sprawozdania finansowego. Ustalenie straty wymaga porównania obrotów na kontach wynikowych - a więc ustalenie przychodów i kosztów danego roku. Sporządzenie sprawozdania finansowego w tym bilansu, wymaga uzgodnienia sald z kontrahentami, uwzględnienia sald początkowych (tzw. BO) i sporządzenia na podstawie większej ilości danych (niż tylko ustalenie straty) wszystkich dokumentów składających się na sprawozdanie finansowe, a więc takich dokumentów jak bilans, rachunek zysków i strat, informacji dodatkowej. W konsekwencji wyjaśniono, że Spółka nie posiada sprawozdania finansowego za 2014 rok ze względu na brak środków, pomimo tego, że ustaliła wysokość straty (także tej dla celów podatkowych). Dalej Spółka wskazała, że jak wynika z przekazanych dokumentów, wobec Spółki umorzono postępowania egzekucyjne ze względu na to, że egzekucja okazała się bezskuteczna. W ocenie Spółki postanowienia o umorzeniu postępowań egzekucyjnych potwierdzają, że Spółka nie tylko nie może ponieść kosztów sądowych bowiem nie ma środków pieniężnych na ten cel, ale także, że nie ma ona żadnych aktywów które mogłaby spieniężyć aby ponieść koszty wpisu sądowego. Brak przychodów, brak majątku, prowadzone wobec Spółki postępowania egzekucyjne, strata podatkowa oraz bilansowa - całkowicie udowadniają, że Spółka nie posiada i nie ma jak pozyskać środków na poniesienie kosztów sądowych. Spółka nie jest także w stanie uzyskać kredytu czy pożyczki, spieniężyć aktywów lub w inny sposób pozyskać środków na opłacenie wpisu sądowego. Jednocześnie charakter sprawy - dotyczący nieważności decyzji, a więc działań administracji obarczonych wadą kwalifikowaną, a nie tylko związanych ze zwykłym naruszeniem prawa, tym bardziej uzasadnia przyznanie prawa pomocy. W wykonaniu zarządzenia sędziego Spółka została wezwana o wyjaśnienie, czy w 2015 r. w dalszym ciągu prowadziła działalność gospodarczą, a jeśli tak, o podanie w przybliżeniu, jak kształtowały się wpływy i wydatki w minionym roku, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odmowy zwolnienia od kosztów sądowych. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Spółka wyjaśniła, że w 2015 r. uzyskała przychód w wysokości netto 13.200,00 zł (brutto 16.236,00 zł). Przychód ten został uzyskany ze sprzedaży ostatnich składników majątkowych spółki. Spółka podała, że nie prowadzi już działalności operacyjnej (wcześniej świadczyła usługi transportowe oraz usługi w zakresie naprawy i serwisowania pojazdów). Wskazany przychód został uzyskany w lipcu 2015 r. na podstawie faktury nr F/000001/15. W pozostałych okresach rozliczeniowych Spółka nie uzyskała żadnego przychodu (obrotu), na dowód czego przedłożyła deklaracje VAT-7K za poszczególne okresy rozliczeniowe 2015 r. Ponadto strona skarżąca wskazała, że wierzytelność uzyskana z opisanej faktury została zaliczona na poczet zobowiązania zabezpieczonego wekslowo z tytułu wynajmu powierzchni, w których przechowywała składniki majątkowe. W 2015 r. jedyny uzyskany przychód został zaliczony przez wierzyciela na istniejące przeterminowane zobowiązania. W załączeniu Spółka przedłożyła fakturę z dnia 31 lipca 2015 r. o nr F/000001/15 wraz z załącznikiem, deklarację VAT-7K za wszystkie okresy rozliczeniowe 2015 roku (4 sztuki), fakturę z dnia 20 marca 2014 r. nr F/000018/14/M, weksel własny na zabezpieczenie wierzytelności wynikającej z faktury nr F/000018/14/M, kompensata rozrachunków nr PK 2/08/2015. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 2012 poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) w brzmieniu obowiązującym na dzień wniesienia skargi, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W niniejszej sprawie sprzeciw od postanowienia referendarza został wniesiony skutecznie, co oznacza utratę mocy prawnej postanowienia referendarza i konieczność rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez sąd. Zgodnie z treścią przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie Spółka wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Dodatkowo zauważyć należy, że przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnianiu przesłanek przewidzianych w przepisie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a., nie ma charakteru bezwzględnego. Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc, w sytuacji gdy w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu. Podkreślenia wymaga również, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a. zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, skarżąca Spółka wykazała, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przede wszystkim należy wziąć pod uwagę fakt, że jak wynika z przedłożonych przez Spółkę dokumentów, jedyny uzyskany przez Spółkę w 2015 r. przychód został zaliczony przez wierzyciela na istniejące przeterminowane zobowiązania. Nadto przychód ten został uzyskany ze sprzedaży ostatnich składników majątkowych Spółki. Spółka, jak wskazała, nie prowadzi już działalności operacyjnej. Z przedłożonych do akt sprawy dokumentów wynika także, że prowadzone wobec Spółki postępowania egzekucyjne zostały umorzone bowiem nie ustalono żadnego majątku dłużnika, z którego można byłoby skutecznie przeprowadzić egzekucję. Wobec braku posiadania środków trwałych skarżąca nie może uczynić ich przedmiotem ewentualnego zbycia (najmu lub zastawu), celem uzyskania środków niezbędnych do skutecznego zainicjowania postępowania sądowego. Wskazane powyżej okoliczności, w ocenie Sądu, dają podstawę do stwierdzenia, że Spółka nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych. Z tego względu, przychylono się do wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznano jej prawo pomocy w takim zakresie, za podstawę biorąc art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.