I SA/Kr 1077/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.D., o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29.07.2016r., sygn. :[...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od stycznia 2015 roku do marca 2016 roku postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla J.D. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J.D. przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29.07.2016r., sygn. :[...] , w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od stycznia 2015 roku do marca 2016 roku. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów J.D. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie pobiera pensji, renty, emerytury ani też żadnych dotacji państwowych. Nie posiada kont bankowych. W skład jego jadłospisu wchodzą : herbata, chleb, kasza, żur, ziemniaki , kapusta. Uiszcza opłatę za energię elektryczną w wysokości 19 zł, miesięcznie oraz podatek od nieruchomości, rolny i leśny, w łącznej kwocie 191 zł, rocznie. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi "ojcowizna ", na którą składa się dom drewniany z 1936 r, o powierzchni 153 m², mieszkanie o powierzchni 25 m2 oraz nieruchomość obejmująca grunty rolne o pow. 1,60 ha oraz 4,67 ha krzaków. Gospodarstwo to pozwala mu na utrzymanie się. J.D. ma bowiem z niego własne warzywa i owoce oraz przynosi mu ono sporadyczny dochód ze sprzedaży konarów. Skarżący nie dysponuje oszczędnościami ani przedmiotami o wartości pow. 5000 zł. Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma też charakter wyjątkowy. Stosowane jest wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2016r., poz. 718 z p. zm.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Instytucja ta stanowi jednocześnie formę dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co stosowanie jej powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246§1 pkt 1 i 2 w/w ustawy). Obecna sytuacja wnioskodawcy uzasadnia zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie dla niego adwokata w niniejszej sprawie. J.D. jest osobą samotną, nieposiadającą oszczędności ani stałych dochodów, a uzyskiwane z gospodarstwa niewielkie środki finansowe wydawane są przez niego na bieżące potrzeby żywnościowe, opłacenie energii elektrycznej i podatków. Jest on wprawdzie właścicielem nieruchomości, grunty te w przeważającej części mają jednak postać wiatrołomów z konarami, porośniętych krzakami. Stanowią ponadto praktycznie jedyne źródło utrzymania wnioskodawcy. Stąd też, zdaniem orzekającego, w analizowanej sytuacji, konieczność poniesienia kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia pełnomocnika przez stronę skarżąca, jest poza jej możliwościami płatniczymi. Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku J.D. W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§2, art. 246§1 pkt. 1) w zw. z art. 258§1 i § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 718 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.