I SA/Kr 1079/09

PostanowienieWSA w Krakowie2009-09-23

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych jest zasadny, jeśli strona skarżąca nie ponosi kosztów sądowych z mocy prawa?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych jest bezprzedmiotowy, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e PPSA strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w takich sprawach. Natomiast wniosek o ustanowienie radcy prawnego został uwzględniony, gdyż sytuacja materialna strony skarżącej (brak dochodów, utrzymywanie się przez matkę z renty) uzasadnia przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, aby nie zagrozić jej podstawowym potrzebom życiowym.
Stan faktyczny
H. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą umorzenia odsetek za zwłokę od nieopłaconych składek. Strona skarżąca nie uzyskuje dochodów, mieszka z matką otrzymującą niską rentę i pomaga jej w gospodarstwie rolnym. Nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych.
Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla H. P. radcę prawnego. 2. Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych umorzono.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 23 września 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Prezesa ZUS, z dnia [...].05.2009r. znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę, należnych od nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy postanawia: 1. ustanowić dla H. P. radcę prawnego , którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. 2. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postępowanie umorzyć Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek H. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, w sprawie skargi na decyzję Prezesa ZUS, z dnia 18.05.2009r. znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę, należnych od nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. Jak wynika z uzasadnienia wniosku , "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" H. P. nie uzyskuje dochodów , mieszka u matki - A. P. ur. w 1944r. , której pomaga w prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Praktycznie jest na jej utrzymaniu. A. P. otrzymuje rentę w wysokości 1000 zł. miesięcznie .Jest właścicielką gospodarstwa rolnego w skład , którego wchodzą : - grunty rolne - 3,37ha, les - 0,94 ha i budynek mieszkalny. Gospodarstwo miesięcznie przynosi dochód ok. 200 zł. Strona skarżąca nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przedmiotowy wniosek wymaga osobnego odniesienia się do kwestii zwolnienia od kosztów sądowych a osobnego do problemu ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie z art.239 pkt1) lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Niniejsze postępowanie sądowoadminisrtracyjne prowadzone pod sygn. akt I SA/Kr 1079/09 niewątpliwie dotyczy spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. W związku z tym dalsze prowadzenie incydentalnego postępowania o zwolnienie od kosztów sądowych należy uznać za bezprzedmiotowe. W rezultacie więc, złożony wniosek, jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym ustanowienia radcy prawnego. Przesłanką wymagającą oceny jest wobec tego fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sytuacja H. P. nie daje zdaniem orzekającego możliwości poniesienia przez niego kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Nie uzyskuje on dochodów, nie posiada oszczędności , nieruchomości ani przedmiotów wartościowych. Utrzymuje go matka, która sama pobiera niewysoką rentę. Stąd też, zdaniem orzecznika , konieczność opłacenia radcy prawnego zagroziłaby egzystencji H. P. a wręcz uniemożliwiłaby realizację podstawowych potrzeb życiowych jego i matki. Biorąc pod uwagę powyższe orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 244§1 , art.245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270) oraz na podstawie art. 161§1 pkt. 3) w zw. z art. 258§1 i §3 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło