I SA/Kr 1079/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 czerwca 2016 r. nr: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia 2012 r. do listopada 2012 r. p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych; II) ustanowić dla E. K. doradcę podatkowego, którego wyznaczy Krajowa Rada Doradców Podatkowych W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 11.253 zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 czerwca 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia 2012 r. do listopada 2012 r. skarżąca E. K. złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. We wniosku skarżąca oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem P. K. oraz córką H. K. ur. 2015 r. Wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku nieruchomego, oszczędności, ani cennych przedmiotów. Jej konta bankowe zostały zajęte przez Urząd Skarbowy. Jako źródło dochodów rodziny skarżąca wskazała świadczenie 500 plus oraz zasiłek chorobowy, na którego ustalenie oczekuje. Stałe wydatki miesięczne wnioskodawczyni przedstawiają się następująco: rata leasingu 499,98 zł, raty kredytów ok. 1.680 zł, media ok. 400 zł, czynsz 480 zł, leczenie 200 zł. Uzasadniając wniosek E. K. podniosła, że jej sytuacja finansowa jest trudna. Przez ostatni rok utrzymywała się ona z zasiłku macierzyńskiego, którego wypłata zakończyła się z dniem 7 października 2016 roku. Od lipca 2016 roku strona leczy się na depresję. Obecnie przebywa na zwolnieniu lekarskim i oczekuje na decyzję ZUS w przedmiocie zasiłku chorobowego. Na chwilę złożenia wniosku mąż skarżącej nie osiągał żadnych dochodów. Odnosząc się do zarządzenia Referendarza sądowego wzywającego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca przesłała dokumenty źródłowe, z których wynika, że zamieszkuje ona w lokalu mieszkalnym przy ul. B. w T. na podstawie umowy najmu z dnia 2 października 2015 roku. Czynsz najmu wynosi 300 zł, a opłaty eksploatacyjne wraz z funduszem remontowym 472,24 zł miesięcznie. Koszty energii elektrycznej kształtują się w wysokości 272,70 zł (październik 2016 roku) i 262,64 zł (grudzień 2016 roku), gazu 31,08 zł (za okres od 31 maja 2016 roku do 29 listopada 2016 roku) i 29,48 zł (za okres od 29 stycznia 2017 roku do 29 marca 2017 roku), a za internet strona opłacała kwoty 97,05 zł (za wrzesień 2016 roku) i 98,03 zł (za październik 2016 roku). Skarżąca posiada rachunek bankowy w I., którego historia za okres 13 czerwca do 13 grudnia 2016 roku wskazuje 13 transakcji z sumą uznań 134,76 zł, sumą obciążeń 117,76 zł i saldem -17,76 zł. Wnioskodawczyni była współwłaścicielką samochodu marki V. G. V, rok produkcji 2005 o przybliżonej wartości 5.000 zł. Pojazd ten został skradziony w czasie użytkowania przez drugiego współwłaściciela G. T. na terenie U. w dniu 11 sierpnia 2016 roku. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej E. K. w roku 2015 osiągnęła przychód w wysokości 17.549 zł przy kosztach jego uzyskania 319.840,15 zł, co dało stratę w wysokości 302.290,57 zł (na podstawie PIT-36L). W zeznaniu podatkowym PIT-37 za 2015 rok strona wykazała przychód w wysokości 24.229,27 zł, koszty 120 zł, co dało dochód w wysokości 24.109,27 zł. Mąż wnioskodawczyni P. K. w roku 2015 osiągnął przychód w wysokości 5.874,88 zł, przy kosztach jego uzyskania 1.524,16 zł. Z deklaracji VAT-7 wynika, że w okresie od lipca do września 2016 E. K. w ramach prowadzonej działalności dokonywała nabycia towarów opodatkowanych podatkiem od towarów i usług w kwotach 50 zł. Mąż wnioskodawczyni w okresie od października do grudnia 2015 roku w ramach własnej działalności dokonywał zarówno nabycia, jak i dostawy towarów opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, a obroty kształtowały się na poziomie 3.600 zł i 812 zł za październik 2015 roku, 200 zł za listopad 2015 roku i 100 zł za listopad 2015 roku. Z przedłożonych kserokopii zawiadomień o zajęciu rachunku bankowego z dnia 5 grudnia 2016 roku i 29 sierpnia 2016 roku wynika, że dochodzone należności wraz z odsetkami wynoszą ponad 52 tys. zł. E. K. posiada także znaczne zadłużenie w bankach. Z przedłożonych kopii umów kredytowych wynika, że w dniu 7 kwietnia 2014 roku strona zaciągnęła kredyt w wysokości 4.928 zł na 24 miesiące, w dniu 17 lipca 2015 roku kredyt gotówkowy w kwocie 19.600,05 zł na 48 miesięcy z przeznaczeniem środków na cele konsumpcyjne, spłatę zobowiązań wobec banku i prowizji bankowej, w dniu 26 sierpnia 2015 roku kredyt na kwotę 6.000 zł na okres 36 miesięcy z przeznaczeniem na zakup narzędzi i urządzeń i w dniu 15 czerwca 2016 roku konsolidacyjny kredyt gotówkowy w kwocie 41.493,78 zł na okres 96 miesięcy z przeznaczeniem na potrzeby konsumpcyjne i spłatę kredytów. Zasiłek chorobowy skarżącej za okres od 17 października do 31 października po dokonaniu potrąceń komorniczych) wynosił 688,49 zł, za listopad 2016 roku 1.377,04 zł, a za grudzień 2016 roku 1.423,15 zł. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma na celu zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na trudną sytuację finansową nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie we własnym zakresie. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym zaś, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżąca E. K. domaga się przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienia na jej rzecz pełnomocnika z urzędu. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. Na obecnym etapie postępowania elementem kosztów sądowych jest wpis od skargi w wysokości 11.253 zł, a kwota wynagrodzenia doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 200.000 zł wynosi 7.200 zł zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 lit. g) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. z 2011 r., Nr 31, poz. 153). Dokonując oceny sytuacji materialnej skarżącej orzekający uznał, że E. K. spełnia przesłanki przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawczyni nie posiada bowiem środków, z których mogłaby pokryć należne w sprawie koszty sądowe oraz wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru. Niewysoki dochód uzyskiwany z zasiłku chorobowego objętego potrąceniami komorniczymi w całości przeznaczany jest na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania wnioskodawczyni i jej rodziny. Skarżąca nie posiada majątku nieruchomego, oszczędności, ani cennych przedmiotów, które mogłyby zostać spieniężone. Jej rachunki bankowe zostały zajęte na skutek prowadzonych postępowań egzekucyjnych. Mąż wnioskodawczyni nie osiąga aktualnie dochodów, a jego przychody za rok 2015 wynosiły jedynie 5.874,88 zł. Skarżąca posiada znaczne zadłużenie wobec banków i Skarbu Państwa. Mając na względzie powyższe uznano, że skarżąca wykazała w sposób dostatecznie wiarygodny, że uiszczenie kosztów sądowych oraz wynagrodzenia pełnomocnika przekracza jej możliwości płatnicze i dlatego postanowiono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.