I SA/Kr 1080/14

PostanowienieWSA w Krakowie2014-10-21

Skład orzekający: Renata Ranicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja majątkowa skarżącego, polegająca na utrzymywaniu się z nieprzynoszącego dochodu gospodarstwa rolnego i samodzielnym ponoszeniu kosztów utrzymania, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Sytuacja majątkowa skarżącego, który utrzymuje się z pracy na gospodarstwie rolnym nieprzynoszącym dochodu i samodzielnie ponosi wszelkie koszty związane z codziennym utrzymaniem, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadkach osób o trudnej sytuacji materialnej lub gdy środki są bardzo ograniczone.
Stan faktyczny
Skarżący Z.B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 maja 2014 r. odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej w podatku rolnym. Skarżący oświadczył, że nie osiąga stałego dochodu, utrzymuje się z pracy na gospodarstwie rolnym o pow. 0,58 ha, nie posiada rachunku bankowego, nie korzysta z pomocy opieki społecznej i ponosi podstawowe koszty utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego Z.B. od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 21 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 maja 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku rolnym za 2013 rok p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącego Z.B. od kosztów sądowych II) ustanowić adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Z.B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, uzupełniony pismem z dnia 21 września 2014 r. w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 maja 2014 roku. We wniosku tym skarżący oświadczył, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie osiąga w miesiącu stałego dochodu. Skarżący jest właścicielem nieruchomości rolnej pow. 0,58 ha. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż nie ma żadnych dochodów. Z tego powodu nie wypełnia rocznego zeznania podatkowego Nie stać go na ponoszenia jakichkolwiek opłat sądowych. Jak twierdzi wydatki ma jak każdy na średnim poziomie. Lekarstwa wykupuje tylko te bez recepty, bo nie jest ubezpieczony. Rekultywacja gruntu wymaga dużych nakładów pieniężnych. W piśmie z dnia 25 września 2014 r., uzupełniającym wniosek skarżący wyjaśnił, iż nie prowadzi faktur i rachunków, gdyż ustawa nie nakłada obowiązku takiej dokumentacji w gospodarstwie rolnym, odmiennie niż w działalności gospodarczej. Nie posiada rachunku bankowego ani stałego dochodu. Nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Do pisma dołączył kserokopię rachunku za energię elektryczną za okres wrzesień 2014 r. w wysokości 11,45 zł. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.). W ocenie orzekającego sytuacja majątkowa skarżącego, utrzymywanie się jedynie z pracy na gospodarstwie, które nie jest dochodowe, samodzielne ponoszenie wszelkich opłat i kosztów związanych z codziennym utrzymaniem, uzasadnia decyzję o uwzględnieniu wniosku i zwolnieniu skarżącego od kosztów sądowych i ustanowieniu adwokata Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło