I SA/Kr 1083/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Maja Chodacka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 grudnia 2011 r. wniosku J. Sp. z o.o. w K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 kwietnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2005 r. postanawia: - oddalić wniosek - Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. sp. z o.o. w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 15.04.2011r., Nr[...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2005r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach", akt sprawy oraz nadesłanych dokumentów spółka zajmuje się wynajmem nieruchomości. Jej kapitał zakładowy wynosi 17 250 000 zł. Zeznanie podatkowe CIT – 8 za 2010 rok wskazuje , iż w roku tym spółka uzyskała dochód w wysokości 65 768,09 zł. przy przychodzie na poziomie 68 315,22 zł., przy czym wnioskodawca podniósł, iż strata w 2010r. wyniosła 102 547,13 zł. Z przedłożonego bilansu wynika, że nie istnieje strata z lat ubiegłych, a strata za rok 2010 wyniosła 34 425,98 zł. Wartość aktywów trwałych podmiotu określona została na poziomie 18 931 367,36 zł. W oświadczeniu z dnia 23.08.2011r. prezes zarządu B.T. podał , iż spółka nie zatrudnia żadnych pracowników , nie posiada wymagalnych wierzytelności a stan funduszy na rachunku i w kasie spółki wynosi 0. Postanowieniem z dnia 7 listopada 2011 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych. Na powyższe postanowienie pełnomocnik strony skarżącej wniósł sprzeciw zatytułowany "zażalenie". Podniósł w nim, że kwota straty za 2010 r. na poziomie 102 547,13 zł została wskazana omyłkowo. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246 § 2 w/w ustawy . Z powyższego wynika, iż instytucja przyznania prawa pomocy (w przedmiotowym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty, powinny uzasadniać jego żądanie. Oznacza to, iż na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa, przy czym do Sądu należy ocena tych dowodów w świetle spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy. Należy również podkreślić, iż koszty sądowe zasługują na traktowanie na równi z innymi obciążeniami finansowymi przedsiębiorców. Zwolnienie z kosztów sądowych – będących dochodem budżetu państwa – stanowiłoby swoistą formę kredytowania podmiotów gospodarczych i naruszałoby zasadę równoważnego traktowania powinności finansowych. Orzekając zatem w zakresie przyznania prawa pomocy, powinnością Sądu jest wyważenie zarówno interesu Państwa, a więc ogółu obywateli, jak i strony skarżącej. Celem bowiem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji tym podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. W świetle przytoczonej regulacji oraz powyższych uwag, Sąd uznał, iż okoliczności przedstawione przez stronę skarżącą nie uzasadniają przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Przede wszystkim Sąd przyjął, że materiał zgromadzony w sprawie daje obraz sytuacji finansowej spółki w zakresie umożliwiającym wydanie rozstrzygnięcia odnośnie zasadności wniosku spółki o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd zbadał wszystkie zebrane w sprawie dokumenty jednakże kluczowymi dla rozstrzygnięcia są przedłożone przez skarżącą spółkę bilans oraz zeznanie o wysokości osiągniętego przez spółkę dochodu za rok 2010. Z dokumentów tych wynika, że skarżąca spółka w 2010 r. uzyskała dochód rzędu 65 768,09 zł, a strata za ten rok wyniosła 34 425 zł. Jednocześnie nie odnotowano straty z lat poprzednich, która mogłaby pochłonąć uzyskany dochód. Ponadto skarżąca spółka posiada wysokie aktywa trwałe, którymi może dysponować albowiem nie zostały zajęte w toku żadnego postępowania egzekucyjnego. Zestawienie to jednoznacznie świadczy, że skarżąca spółka posiada dostateczne środki na poniesienie kosztów postępowania sądowego tym bardziej, że na obecnym etapie postępowania należy uiścić jedynie wpis od skargi. W przypadku pogorszenia się sytuacji spółki i konieczności ponoszenia innych kosztów postępowania, skarżąca spółka zawsze będzie mogła wystąpić z kolejnym wnioskiem o zwolnienie do kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.