I SA/Kr 1085/19

WyrokWSA w Krakowie2019-11-27

Skład orzekający: Wiesław Kuśnierz, Stanisław Grzeszek, Waldemar Michaldo

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłata dodatkowa za nieuiszczenie opłaty parkingowej, dochodzona w drodze egzekucji administracyjnej, jest obowiązkiem ściśle związanym z osobą zmarłego zobowiązanego, co uzasadnia umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że opłata dodatkowa za nieuiszczenie opłaty parkingowej ma charakter dyscyplinująco-sankcyjny i jest ściśle związana z osobą zmarłego zobowiązanego. W związku z tym, śmierć zobowiązanego powoduje, że obowiązek ten nie wchodzi do spadku, co skutkuje koniecznością umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a nie zawieszenia postępowania na podstawie art. 56 § 1 pkt 2 tej ustawy.
Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne wobec D. M. z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie. Po śmierci zobowiązanej, organ egzekucyjny umorzył postępowanie na podstawie art. 59 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uznając obowiązek za ściśle związany ze zmarłą. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy to postanowienie. Prezydent Miasta K. zaskarżył postanowienie, argumentując, że opłata dodatkowa nie jest sankcją i powinna zostać zawieszona, a nie umorzona.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek WSA Waldemar Michaldo (spr.) st.sek.sąd. Renata Furgalska-Pazdan po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 listopada 2019 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 12 lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego skargę oddala. Postanowieniem z dnia 12 lipca 2019r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. po rozpatrzeniu zażalenia . Prezydenta Miasta K. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia 31.05.2019r. Nr [...] umarzające postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku zobowiązanej D. M. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Przedmiotowe postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. (organ egzekucyjny) prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanej D. M. zam. N. ul. [...] w oparciu o tytuł wykonawczy Prezydenta Miasta K. (wierzyciela) z dnia 09.04.2018 r. nr [...] obejmujący zaległość w opłacie dodatkowej za nieopłacone parkowanie w kwocie należności głównej [...] zł. W trakcie prowadzonego postępowania organ egzekucyjny ustalił, że zobowiązana zmarła w dniu 27.05.2019 r. W związku z powyższym, organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 31.05.2019r. nr [...] umorzył postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 § 1 pkt 6 u.p.e.a.. Wierzyciel pismem z dnia 07.06.2019r. wniósł zażalenie. W zażaleniu wierzyciel wskazał, iż w przypadku gdy osoba, która zobowiązana była na podstawie tytułu wykonawczego do poniesienia opłat zmarła w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, to winno ono zostać zawieszone w celu ustalenia spadkobierców. Wierzyciel wskazał również na brak zasadności umorzenia postępowania egzekucyjnego powołując przy tym art. 56 § 1 pkt 2 u.p.e.a., zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego. Wobec powyższego wierzyciel wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Nie podzielając argumentacji zażalenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wskazał we wskazanym na wstępie postanowieniu , iż zgodnie z art. 59 § 1 pkt 6 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego. Odnosząc się do w/w przepisu organ zażaleniowy stwierdził, iż śmierć zobowiązanego w toku prowadzonej egzekucji powoduje konieczność umorzenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji gdy dochodzona należność jest ściśle związana z osobą zmarłego. Nie można zatem mówić o uznaniowości w powyższym zakresie. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z taką sytuacją, bowiem dochodzone należności z tytułu dodatkowych opłat za nieuiszczone opłaty parkingowe w strefie płatnego parkowania są opłatami ściśle związanymi z osobą zmarłego. Wynikają bowiem z jego osobistego działania/zaniechania, a zatem ich dalsze egzekwowanie po śmierci zobowiązanego nie było możliwe. Organ egzekucyjny co prawda w żaden sposób, nie uzasadnił dlaczego uznaje że obowiązek ten nie jest ściśle związany z osobą zmarłego, niemniej wskazać należy, że opłaty o charakterze sankcyjnym uznawane są za obowiązki ściśle związane z osobą zobowiązanego (zmarłego). Zdaniem organu II instancji kontrargumentów nie przedstawia też wierzyciel, który oprócz tego, że podaje naruszenie błędnego przepisu, to również w żaden sposób nie próbuje obalić tezy, że egzekwowane obowiązki są ściśle związane z osobą zobowiązanego (zmarłego) poza przytoczeniem art. 56 § 1 pkt 2 u.p.e.a.. Organ II instancji zauważył zarazem, że zapadłe umorzenie postępowania egzekucyjnego nie stanowi przeszkody dla wierzyciela do dalszego dochodzenia swych roszczeń wobec ewentualnych spadkobierców zobowiązanego, jeżeli tylko wierzyciel uzyska urzędowe (sądowe) potwierdzenie przejęcia obowiązków na spadkobierców (następców prawnych) zobowiązanego. Możliwość taka jest wprost przewidziana w art. 28a u.p.e.a.. Wymaga to z kolei wystawienia nowego tytułu wykonawczego. Oceniając zatem zasadność umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz okoliczności na podstawie których organ egzekucyjny powyższe stwierdził, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. stwierdził, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Z przedmiotowym postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. nie zgodził się Prezydent Miasta K., który zaskarżył je w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W wywiedzionej skardze autor skargi zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 59 § 1 pkt. 6 Ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zmianami, dalej zwaną "u.p.e.a") poprzez wadliwe przyjęcie, że obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie jest ściśle związane z osobą zmarłego, 2) naruszenie przepisów postępowania poprzez utrzymanie w mocy wadliwego rozstrzygnięcia organu I instancji, tj. zastosowanie art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm., dalej "k.p.a."). Mając na uwadze ww. zarzuty skarżący wniósł m.in. o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. . W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał m.in., iż jako podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia wskazano art. 59 § 1 pkt. 6 u.p.e.a stanowiący, iż postępowanie egzekucyjne umarza się w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego. Zarówno organ I jak i II instancji uznał, iż obowiązek wynikający z tytułów wykonawczych spełnia przesłankę z pkt. 6 i wobec jego ścisłego związku z osobą zmarłego umorzenie jest prawidłowym rozstrzygnięciem. W ocenie skarżącego, przedstawione stanowisko nie zasługuje na aprobatę. Przedmiotowy tytuł wykonawczy dotyczy opłaty dodatkowej, będącej dochodem publicznym, która może być pobrana w drodze egzekucji administracyjnej i stanowi należność za postój pojazdu samochodowego, zgodnie z rozumieniem ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2018 poz. 2068 ze zmianami; dalej zwana u.d.p.). Dyspozycja art. 13 u.d.p. wskazuje, że korzystający z dróg publicznych są zobowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, natomiast zgodnie z art. 13f ww. u.d.p. pobiera się opłatę dodatkową w przypadku nieuiszczenia opłat z art. 13 ust. 1 pkt. 1. W ocenie skarżącego, błędnie zinterpretowany został charakter przedmiotowej należności. Opłaty dodatkowej nie można traktować jako sankcję, karę pieniężną, grzywnę czy karę dyscyplinarną, które wyłączone byłyby ze spadkobrania jako obowiązki publicznoprawne wynikające ze stosunków innych niż cywilnoprawne na mocy przepisów Kodeksu cywilnego, tj. art. 922 § 2. Charakter sankcji przesądzałby ścisłym związku z osobą zmarłego, natomiast w przedmiotowym stanie faktycznym nie ma możliwości przypisania charakteru sankcyjnego analizowanemu obowiązkowi. Pogląd ten jest podzielany w orzecznictwie - podnosi się, że "(...) sama opłata dodatkowa nie jest karą (sankcją), lecz ekwiwalentem za parkowanie pojazdu na drodze publicznej (korzystanie z drogi w sposób określony w ustawie), w miejscu w którym za takie parkowanie pobierane są opłaty(.) " (tak: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 26.10.2011 r. o sygn. I SA/Sz 744/11) oraz że "Opłata dodatkowa nie jest karą za nieuiszczenie opłaty za parkowanie, lecz opłatą publiczną o charakterze dyscyplinującym za parkowanie (pozostawanie) pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczonej opłaty za parkowanie, a więc za takie - nieuprawnione korzystanie pojazdu z drogi publicznej" (tak: Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5.11.2015 r. o sygn. I SA/Sz 138/15, LEX nr 1935857). Klasyfikacja przedmiotowej należności jako daniny publicznej jest prawidłowa, natomiast nie implikuje faktu, że możemy traktować ją jako należność na tyle podobną do podatku, że jest możliwe stosowanie analogii - "art. 13 ust. 1 Dyrektywy Rady z dnia 29 listopada 2006 Nr 2006/112/WE w sprawie systemu podatku od wartości dodanej, zgodnie z którym krajowe, regionalne lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami" (Interpretacja indywidualna Izby Skarbowej w P. z 26.06.2015 r. [...]). Nie sposób zatem przyjąć, że opłata dodatkowa ma charakter sankcyjny i że ze względu na jej cechy podobieństwa do podatku można rozumieć jej charakter w sposób analogiczny. Skarżący podniósł, iż w doktrynie podnosi się, że " (...) obowiązek o charakterze ściśle osobistym to taki, który nie może być wykonany przez inny podmiot, np. obowiązek zgłoszenia się do służby wojskowej czy obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym, względnie, że jest to taki obowiązek, który "nie jest związany z posiadaniem przez zobowiązanego szczególnych cech (właściwości), niezbywalnych upoważnień czy kompetencji, szczególnych indywidualnych kwalifikacji lub umiejętności"(...)" (tak: Ewa Szczygłowska, Sukcesja uprawnień i obowiązków administracyjnych, Opublikowano: Oficyna 2009). Obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej za nieopłacony postój może być wykonany przez inny podmiot, nie jest zależny od szczególnych cech, kompetencji czy kwalifikacji. Jak wskazują przepisy ustawy o drogach publicznych, podmiotem zobowiązanym do ponoszenia opłat jest korzystający z dróg publicznych, który to podmiot został dookreślony m.in. w orzecznictwie - "(...) Jak wynika z przytoczonych przepisów u.d.p., czyniąc "korzystających z dróg publicznych" zobowiązanymi do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, ustawa ta nie definiuje bliżej tego podmiotu, tj. nie określa, kogo uważa za korzystającego z drogi publicznej. Z istoty omawianych opłat wynika jednak, iż związane są one z korzystaniem w obrębie drogi z miejsca postoju pojazdu samochodowego i obowiązek ich ponoszenia związany jest z pozostawieniem tego pojazdu w strefie płatnego parkowania, a jego realizacja następuje poprzez wykupienie biletu opłaty jednorazowej, opłaty abonamentowej lub zryczałtowanej. Wykazanie wykonania tego obowiązku następuje poprzez umieszczenie tych biletów w określonym miejscu wnętrza pojazdu samochodowego, widocznym dla [...]. Obowiązek taki może być realizowany w różny sposób (wykupienie biletu opłaty jednorazowej, opłaty abonamentowej lub zryczałtowanej) i przez różne podmioty, np. przez właściciela pojazdu, jego posiadacza (użytkownika), pasażera, kierującego itp. - czyli podmioty mające jakikolwiek związek z korzystaniem (używaniem) pojazdu. Bliższe zatem precyzowanie w ustawie, kogo obciąża obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie, było więc zbędne(...)" (tak: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 6.11.2015 r. o sygn. I SA/Sz 138/15). W ocenie autora skargi stwierdzenie, że należność taka ma charakter osobisty i jest związane z ściśle konkretną osobą implikowałoby każdorazowo, iż tylko jedna osoba - właściciel pojazdu samochodowego - byłaby właściwa do uiszczania opłat i stałoby w sprzeczności z tezą, iż opłatę dodatkową może uregulować inny podmiot, np. pasażer. Warto w tym miejscu przytoczyć tezę zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12.06.2007 r. (sygn. I OSK 209/2007, Lex nr 344875) - podtrzymaną następnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 9.10.2008 r. (sygn. II SA/Sz 431/2008, niepubl.), zgodnie z którą organ egzekucyjny ma prawo domniemywać, że korzystającym z dróg publicznych była osoba, której właściciel użyczył pojazd. Ponadto, jak wskazuje się w doktrynie, "(...) opłatę dodatkową obowiązany jest uiścić ten, kto pojazd zaparkował w strefie płatnego parkowania i nie uiścił należnej z tego tytułu opłaty (...)" (tak: Wojciech Maciejko, Paweł Zaborniak, Ustawa o drogach publicznych, Komentarz, "Opublikowano: LexisNexis 2010), natomiast "z treści art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13/ ust. 1 u.d.p. wynika, że obowiązek uiszczenia opłaty parkingowej i ewentualnie opłaty dodatkowej, jeżeli ta pierwsza nie zostanie uiszczona, obciąża korzystającego z dróg publicznych. Użyte przez ustawodawcę pojęcie "korzystający" obejmuje poza właścicielem pojazdu również inne osoby, tj. osoby korzystające z pojazdu na podstawie tytułu prawnego, za zgodą właściciela, jak i osoby działające bez takiego tytułu czy zgody" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dn. 6.12.2012 r. o sygn. II GSK 1859/11). Zdaniem skarżącego z powodu istniejących domniemań co do określenia osobą zobowiązaną - właściciela, należy jasno wskazać, iż po wykazaniu, że pojazd użytkowany był przez inną osobę, to właśnie ona zostaje ona obarczona odpowiedzialnością spłaty. W przedmiotowym stanie faktycznym nie ma możliwości ustalenia ww. kwestii. Prosty proces przejścia zobowiązania świadczy o tym, że nie ma ona charakteru ściśle osobistego w stosunku do właściciela pojazdu (zob.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6.07.2016 r. o sygn. I SA/Kr 271/16). Przyjmując zasadność powyższych wniosków, tj. brak sankcyjności oraz brak ścisłego związania obowiązku uiszczenia należności z osobą zmarłą w przypadku śmierci zobowiązanego, w ocenie skarżącego postępowanie powinno zostać na mocy art. 56 § 1 pkt. 2 u.p.e.a. w zw. z art. 56 § 3 zawieszone przez organ właściwy w całości. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, skargę złożoną w niniejszej sprawie rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł, doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie to nie narusza prawa. W realiach niniejszej sprawy spór miedzy stronami dotyczył możliwości umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanego (zmarłego w trakcie postępowania egzekucyjnego) na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Prezydenta Miasta K. i obejmującego należność z tytułu opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty w [...] . Organ I instancji umorzył bowiem postępowanie na podstawie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 z późn. zm. ) powoływanej dalej jako "u.p.e.a." z uwagi na informację o śmierci zobowiązanej D. M.. W ocenie wierzyciela brak było podstaw do umorzenia postępowania, gdyż w zaistniałej sytuacji (śmierci zobowiązanego) na podstawie art. 56 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne powinno zostać zawieszone w całości lub części, gdyż obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, organ II instancji zasadnie wskazał, że wbrew stanowisku wierzyciela należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie są zobowiązaniami ściśle związanymi z osobą zmarłej dłużniczki (zobowiązanej) i wobec tego postępowanie egzekucyjne co do tej należności winno być umorzone w oparciu o przesłankę z art. 59 § 1 pkt 6 u.p.e.a. Przedmiotowe stanowisko posiada oparcie w reprezentatywnej linii orzeczniczej wojewódzkich sądów administracyjnych. ( por. np. wyrok WSA w Kielcach z 4.06.2018r. sygn. akt I SA/Ke 128/18, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8.03.2018r.sygn. akt III SA/Po 932/17, wyrok WSA w Krakowie z dnia 7.09.2018r., sygn. akt I SA/Kr 542/18, wyrok WSA w Krakowie z dnia 11.07.2018r., sygn. akt I SA/Kr 443/18 publ. orzeczenia.nsa.gov.pl), której argumentację skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela i przyjmuje za własną. .W ślad za wskazanymi orzeczeniami należy przypomnieć, iż przepis art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( Dz. U. z 2017 r. poz. 2222 ze zm.) wskazuje na obowiązek ponoszenia opłat m.in. za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania a także wskazuje kto jest obowiązany do ponoszenia tych opłat i jest nim korzystający z dróg publicznych tak samo jak obowiązany jest do uiszczenia opłaty dodatkowej w związku z nieuregulowaniem należności za postój pojazdu samochodowego w tejże strefie. Skoro korzystającym z pojazdu samochodowego, a tym samym z drogi publicznej, jest z reguły jego właściciel (współwłaściciel), to w razie stwierdzenia braku wniesienia przedmiotowej opłaty, we właścicielu pojazdu samochodowego należy upatrywać zobowiązanego do opłacenia takiego postoju. Jest jednakże wyjątek, mianowicie jeżeli właściciel takiego pojazdu skutecznie wykaże, że wyzbył się władztwa fizycznego nad pojazdem na rzecz innej osoby czy to na skutek własnego oświadczenia woli czy nawet wbrew własnej woli. W takim przypadku właściciel pojazdu parkującego w strefie płatnego parkowania zwolniony jest z obowiązku zapłaty. W przypadku opłat za parkowanie dla realizacji obowiązku nie jest konieczne wydanie decyzji administracyjnej, ustalającej opłatę. Samo pobranie opłaty zalicza się do czynności materialno-technicznych, a dochodzenie tego obowiązku następuje w trybie egzekucji administracyjnej na podstawie samego prawa (a nie wydawanego w osobnym postępowaniu aktu administracyjnego, ustalającego albo określającego wysokość należności). Skoro więc organ nie ma możliwości aby prowadzić postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie osoby faktycznie korzystającej z drogi publicznej, ma więc prawo domniemywać, że korzystającym z dróg publicznych jest właściciel pojazdu samochodowego. Ten zaś swoich racji może dochodzić podnosząc w toku postępowania egzekucyjnego zarzut na podstawie art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. i do obalenia powyższego domniemania faktycznego konieczne jest wykazanie, kto faktycznie samochodem w określonym dniu i czasie parkował w strefie. Brak jest zatem podstawy prawnej do przyjęcia, że należność powstała na podstawie art. 13f ust. 1 ustawy o drogach publicznych może być dochodzona z majątku spadkobierców zobowiązanego. Prowadzi to do braku możliwości wydania decyzji przenoszącej odpowiedzialność za tego rodzaju zobowiązania. Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie nie miał zastosowania powołany przez skarżącego przepis art. 56 § 1 pkt 2 u.p.e.a., bowiem obowiązek objęty tytułem wykonawczym jest ściśle związany z osobą zmarłego zobowiązanego. Sąd stwierdza, że obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej z uwagi na okoliczności w jakich powstaje jest obowiązkiem ściśle związanym z osobą zmarłego zobowiązanego. Wynika bowiem z jego osobistego działania, tj. pozostawania pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczonej opłaty. W orzecznictwie wskazuje się na sankcyjny, dyscyplinujący charakter opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania (wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1154/12, wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2834/12, wyrok WSA w Szczecinie z 5 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 138/15, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie ulega bowiem wątpliwości, że wprowadzenie opłaty dodatkowej z tytułu nieopłacenia miejsca parkingowego w strefie parkowania stanowiło reakcję ustawodawcy na określone działanie jednostki polegające na niedostosowaniu się do reguł ustalonych w u.d.p. Sama też wysokość opłaty dodatkowej przemawia za uznaniem, że ustawodawca ustanowił rodzaj sankcji za niedostosowanie się do tych reguł. W odróżnieniu od opłaty podstawowej nie w każdym przypadku opłata dodatkowa będzie miała charakter ekwiwalentny do wartości jaką niesie za sobą zaparkowanie na drodze publicznej w strefie płatnego parkowania. W tym miejscu należy zauważyć, iż również w literaturze podnosi się, iż opłata dodatkowa nie jest karą za nieuiszczenie opłaty za parkowanie, lecz opłatą publiczną o charakterze dyscyplinującym za parkowanie (pozostawanie) pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczonej opłaty za parkowanie, a więc za takie – nieuprawnione korzystanie pojazdu z drogi publicznej . W literaturze wprost uznaje się, że "Opłata dodatkowa nie jest typową karą orzekaną w określonym postępowaniu, tak jak grzywna orzekana przez sąd lub w drodze mandatu karnego przez uprawnionego funkcjonariusza publicznego czy karą pieniężną nakładaną w drodze decyzji administracyjnej. Niemniej nie można odmówić opłacie dodatkowej, określonej w art. 13f u.d.p., sankcyjnego charakteru. ( por. R. Rychter Ustawa o drogach publicznych. Komentarz wyd II , Komentarz do art. 13f publ. Lex/el. 2019 ). W ocenie Sądu powyższy dyscyplinująco - sankcyjny charakter opłaty dodatkowej przesądza w realiach niniejszej sprawy, iż związany z nią obowiązek zapłaty jest ściśle związany z osobą zmarłej zobowiązanej D. M.. Końcowo należy podkreślić, że należności z tytułu opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu w Strefie Płatnego Oparkowania ma charakter należności publicznoprawnych. Przedmiotowa okoliczność pozostaje zresztą bezsporną w niniejszej sprawie. Jednak przyjęcie takiego założenia skutkuje uznaniem, że śmierć osoby zobowiązanej do ich uiszczenia powoduje, że opłaty te jako ściśle związane z osobą zobowiązanego nie wchodzą do spadku. Zatem organ egzekucyjny nie może bez wystawienia tytułu wykonawczego wystawionego na spadkobierców prowadzić dalej postępowania egzekucyjnego. W tym wypadku nie będzie miał zastosowania również art. 28a u.p.e.a. bowiem w zaistniałej sytuacji egzekwowana należność nie wchodzi do spadku, co skutkuje niemożnością kontynuowania egzekucji na podstawie już wystawionych tytułów wykonawczych, a co w konsekwencji zgodnie z dyspozycją art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 1 pkt 6 u.p.e.a. obligowało organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych na zmarłą zobowiązaną. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło