I SA/Kr 1093/16
PostanowienieWSA w Krakowie2017-02-16
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, będąca emerytem z niewielką emeryturą rolniczą, dzierżawiąca nieodpłatnie grunty rolne i nieposiadająca oszczędności, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, będąca emerytem z niską emeryturą rolniczą, która nie posiada innych źródeł dochodu, nieodpłatnie dzierżawi grunty rolne i nie dysponuje oszczędnościami ani wartościowymi przedmiotami, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Sytuacja materialna takiej osoby uzasadnia stwierdzenie, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla własnego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący J.P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący jest ponad 70-letnim emerytem rolniczym z miesięcznym dochodem netto 908 zł, nieposiadającym innych dochodów. Posiada gospodarstwo rolne i dom, które wydzierżawia nieodpłatnie z powodu podeszłego wieku i braku możliwości sprzedaży. Nie posiada oszczędności ani wartościowych przedmiotów, a jego miesięczne wydatki wynoszą 900 zł.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J.P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 2 sierpnia 2016 r. Nr: [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; II) ustanowić dla J.P. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka
J.P. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartego w formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód wynosi 908 zł i stanowi go emerytura rolnicza. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi dom drewniany z 1906 roku o powierzchni 50 m² plus część stajenna, mieszkanie wielkości 50 m², gospodarstwo rolne o areale 3,1300 ha oraz stajnia murowana za stodołą jako budynki przynależne do gospodarstwa rolnego, nieużywane. Ze względu na podeszły wiek skarżący był zmuszony nieodpłatnie wydzierżawić grunt o powierzchni 2,9500 ha przy braku możliwości jego sprzedaży także ze względu na konieczność realizacji prawa do emerytury rolniczej. Skarżący nie posiada zasobów pieniężnych, ani cennych przedmiotów o wartości powyżej 5 tys. zł. Jego miesięczne wydatki wynoszą 900 zł miesięcznie.
W uzasadnieniu wniosku J.P. podniósł, że jest liczącym ponad 70 lat emerytem pobierającym świadczenie emerytalne w wysokości 1.064 zł brutto (908 zł netto) i nie posiadającym dochodów z innych źródeł. Środki pieniężne, którymi dysponuje w miesiącu nie pozwalają na poniesienie kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru do zastępowania wnioskodawcy w postępowaniu kasacyjnym.
Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma na celu zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na trudną sytuację finansową nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie we własnym zakresie.
Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym zaś, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienia na jego rzecz adwokata.
W ocenie orzekającego J.P. uwiarygodnił, że spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący jest emerytem utrzymującym się z niewysokiej emerytury rolniczej i nie posiadającym innych źródeł utrzymania. Posiadane gospodarstwo rolne wydzierżawia nieodpłatnie. Niemal całe jego miesięczne dochody przeznaczane są na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania. Wnioskodawca nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone.
Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania J.P. prawa pomocy w zakresie całkowitym, dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło