I SA/Kr 1098/03

WyrokWSA w Krakowie2006-10-13

Skład orzekający: Maria Zawadzka, Józef Gach, Beata Cieloch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca wysokość podatku od nieruchomości może być skierowana do współwłaściciela, który zmarł przed rozpoczęciem roku podatkowego, a jeśli tak, to czy brak doręczenia decyzji osobie żyjącej skutkuje wadą nieważności decyzji?
Ratio decidendi
Decyzja ustalająca wysokość podatku od nieruchomości musi być skierowana do wszystkich współwłaścicieli nieruchomości będących podatnikami. Współwłaściciel, który zmarł przed rozpoczęciem roku podatkowego, nie jest stroną postępowania, a skierowanie decyzji do niego stanowi wadę skutkującą stwierdzeniem nieważności. Ponadto, zgodnie z art. 92 § 1 Ordynacji podatkowej, odpowiedzialni solidarnie są tylko podatnicy, którym doręczono decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego; brak doręczenia powoduje, że w stosunku do nich nie powstaje zobowiązanie podatkowe.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. ustalającą A. K. oraz S. A. i S. E. wysokość podatku od nieruchomości na 2003 rok. Skarżący podniósł zarzut zawyżenia stawek podatkowych. W trakcie postępowania ustalono, że jedna ze współwłaścicielek, A. S., zmarła przed rozpoczęciem roku podatkowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 1098/03 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 października 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka, Sędziowie: NSA Józef Gach (spr), Asesor: WSA Beata Cieloch, Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2006r., sprawy ze skargi A. K., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., z dnia 12 maja 2003r. nr [...], w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości na 2003 rok, I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 20,70 zł. (dwadzieścia złotych 70/100). Zaskarżoną decyzją - po rozpatrzeniu odwołania - została utrzymana w mocy decyzja Prezydenta Miasta S. z dnia [...].03.2003r. Nr [...] ustalająca A. K. zam. [...] wysokość podatku od nieruchomości na 2003r. w kwocie [...] zł [...] gr. solidarnie S. A. (bez adresu) i S. E. zam. [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że na kwotę podatku składają się kwota [...] zł [...] gr obliczona wg stawki 23 gr od 1 m. kw. od gruntów pozostałych o powierzchni 1795 m. kw. i kwota [...] zł [...] gr oblicza się wg stawki 51 gr za 1 m kw powierzchni użytkowej od budynku mieszkalnego o powierzchni użytkowej 54 m kw. Stawki te nie przekraczają granicy maksymalnej. Są one równe tej granicy ( stawka 51 gr za 1 m kw powierzchni użytkowej) lub niższe od niej o 7 gr ( stawka 23 gr za m kw. powierzchni). W związku z tym zarzut, iż stawki te są zawyżone jest chybiony. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczas zajmowane stanowisko. Pismem z dnia [...].04.2000r. Organ ten poinformował, że A. S. zmarła w dniu 26.12.1998r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 134 u.p.p.s.a. - "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawę prawną" (§ 1) oraz "Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności". Wychodząc poza granice skargi ( o to w istocie chodzi w tych niniejszych przepisach - zob. T.Woś i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Wyd. prawnicze Lexis Nexis W-wa 2005 s. 430) zauważyć należy, że art. 21 § 1 pkt 2 o.p. uzależnia powstanie zobowiązania podatkowego ( rozumianego jako stosunek prawny- art. 5o.p.) od doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego (rozumianego jako podatek - art.6 op). Sytuacja taka zachodzi wtedy, gdy przepis ustawy podatkowej wskazuje wprost na taki sposób powstania zobowiązania podatkowego. W niniejszej sprawie takim przepisem jest art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r.o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 ze zm.), stanowiący, że podatek od nieruchomości za rok podatkowy od osób fizycznych ( z pewnym wyjątkiem, który nie ma zastosowania w sprawie) ustala w drodze decyzji organ właściwy ze względu na miejsce położenia nieruchomości. Z kolei wg art. 3 ust. 4 tej ustawy jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach (z pewnym wyjątkiem, który również nie ma zastosowania w sprawie). Zgodnie z art. 4 o.p. przez obowiązek podatkowy rozumie się nie skonkretyzowaną powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie. Zdarzeniem tym zgodnie z art. 6 ust.1 ustawy o podatku i opłatach lokalnych jest np. własności lub posiadanie nieruchomości. Z tym, że przepis ten określa tylko moment powstania tego obowiązku jako pierwszy dzień miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Zwrot "zdarzenie określone w ustawie" jest równoznaczny ze zwrotem "okoliczności uzasadniające powstanie obowiązku podatkowego". Z obowiązku tego wynika zobowiązanie podatkowe. A z zobowiązania podatkowego - podatek Obowiązek podatkowy może być solidarny. Wówczas solidarność ta rozciąga się na zobowiązanie podatkowe. Jest to solidarność podatników ( bierna). Istota tej solidarności na gruncie art. 366 § 1 kc polega na tym, ze każdy z podatników jest zobowiązany do spełnienia całego świadczenia tak jakby był jednym dłużnikiem. Wierzyciel może zaś według swego wyboru - żądać spełnienia całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie od niektórych z nich lub od każdego z nich. Przepis ten ma zastosowanie do zobowiązań cywilnoprawnych już powstałych. Skoro w art. 91 o.p. postanowiono, że do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe stosuje się przepisy kodeksu cywilnego, to w przepisie tym chodzi również o zobowiązania podatkowe już powstałe. Przepis ten pozwala więc organowi podatkowemu na wybór dłużnika , od którego żąda zapłaty podatku a nie samego dłużnika. Dlatego decyzja ustalająca wysokość podatku od nieruchomości uzupełnieniem nieruchomości musi być skierowana do wszystkich współwłaścicieli współposiadaczy nieruchomości będących podatnikami podatku od nieruchomości. Do tej kategorii nie należy współwłaściciel, który zmarł przed rozpoczęciem roku podatkowego. Takim współwłaścicielem była A. S. Zatem decyzja skierowana do niej była decyzją skierowaną do osoby nie będącej stroną i przez to zawierała wadę z art. 247 § 1 pkt 5 o.p. uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności. Z kolei w myśl art. 92 § 1 o.p. odpowiedzialnymi solidarnie są tylko podatnicy, którym doręczono decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego. Inaczej być nie mogło, gdyż brak doręczenia decyzji powoduje, że w stosunku do nich nie powstaje zobowiązanie podatkowe. Z akt niniejszej sprawy nie wynika, aby decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego doręczono E. S. i w związku z tym nie jest on stroną postępowania odwoławczego. Adresując na niego swoją decyzję organ odwoławczy spowodował, że jest ona dotknięta tą samą wadą co decyzja organu l instancji. Z tego względu Sąd działając na podstawie art. 145 § 2 u.p.p.s.a orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania postanowił zgodnie z art. 201 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło