I SA/Kr 110/98

Z brzmienia art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /t.j. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ wynika, że nie zawiera on żadnych zobiektywizowanych kryteriów stanowiących o zasadności żądania odroczenia terminu płatności, a zatem decyzje wydane w oparciu o ten przepis mają charakter uznaniowy. W dniu 15 września 1997 r. Urząd Skarbowy wydał decyzję skierowaną do spółki cywilnej "V.", zwanej dalej skarżącą, odmawiającą odroczenia terminu płatności do 30 października 1997 r. zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 1997 r. W jej uzasadnieniu organ podatkowy stwierdził, że jakkolwiek obowiązujące przepisy dają możliwość tym organom odroczenia terminu płatności zobowiązania podatkowego na wniosek podatnika, jednak decyzje te mają charakter uznaniowy. W niniejszej sprawie - w ocenie ww. organu - brak jest powodów przychylenia się do wniosku skarżącej. Brak płynności finansowej, podnoszony we wniosku, jest - zdaniem organu podatkowego - nagminny, jednak podatnik powinien we własnym zakresie dążyć do skutecznego wyegzekwowania należności od swoich kontrahentów. Ponadto organ podatkowy stwierdził, że skarżąca uzyskała pozytywne decyzje w tym zakresie za miesiąc maj i czerwiec 1997 r. Osiągnięty zaś przez skarżącą dochód za 7 miesięcy pozwala jej na uregulowanie aktualnych zaległości podatkowych. Od powyższej decyzji skarżąca odwołała się podnosząc, że od dnia 1 maja 1997 r. nie osiąga przychodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej polegającej na wydzierżawieniu placu od Wyższej Szkoły Pedagogicznej z przeznaczeniem na prowadzenie placu targowego. Z tytułu poddzierżawienia osobom trzecim pawilonów handlowych skarżąca pobierała czynsze dzierżawne. Wyższa Szkoła Pedagogiczna przekazała plac innemu dzierżawcy, który od dnia 1 maja 1997 r. zaczął pobierać od kupców czynsze dzierżawne. Z uwagi na toczące się przed sądem rejonowym sprawy o ustalenie stosunku prawnego, wezwanie organu podatkowego do skutecznego wyegzekwowania należności od swoich kontrahentów, jest w istocie wezwaniem do podjęcia działań pozaprawnych. Skoro czynsze dzierżawne pobiera inny dzierżawca, na nim ciąży zatem obowiązek zapłaty należnego podatku, a zatem Budżet Państwa nie ponosi uszczerbku z tytułu zaistniałej sytuacji. Skarżąca zarzuciła, że organ podatkowy zmierza do "dwukrotnego pobrania podatku VAT od dwóch różnych podatników z jednego i tego samego zdarzenia gospodarczego". Izba Skarbowa decyzją z dnia 17 grudnia 1997 r. utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że ocena przesłanek uzasadniająca odroczenie terminu płatności podatku jest pozostawiona organom podatkowym. W niniejszej sprawie okoliczności powołane przez skarżącą nie można uznać za uzasadniające odroczenie ww. terminu. Zastosowane w przeszłości ulgi - w ocenie tego organu - stanowiły wystarczającą i dostateczną pomoc. W dniu 19 stycznia 1998 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęła skarga na decyzję Izby Skarbowej, w której skarżąca podtrzymała dotychczasową argumentację i wniosła o jej uchylenie. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie i również podtrzymała swoje stanowisko. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zasadą prawa podatkowego jest płacenie zobowiązań podatkowych w ustalonych terminach. Instytucja odraczania terminu płatności podatku jest zatem instytucja nadzwyczajna, uzasadniona szczególnymi okolicznościami. Stanowi ona wyjątek od zasady. Z brzmienia art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /t.j. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ wynika, że nie zawiera on żadnych zobiektywizowanych kryteriów stanowiących o zasadności żądania odroczenia terminu płatności, a zatem decyzje wydane w oparciu o ten przepis mają charakter uznaniowy. Decyzja ta nie może być oczywiście dowolna, ale zakres kontroli ze strony Sądu jest ograniczony głównie do oceny, czy organy podatkowe uwzględniły przy podejmowaniu decyzji całokształt okoliczności sprawy. Jeżeli zatem postępowanie dowodowe i dokonana na tej podstawie ocena stanu faktycznego sprawy jest przeprowadzone poprawnie, organ podatkowy rozważył powołane przez skarżącą okoliczności i ustosunkował się do nich w sposób logiczny, to nie można uznać, by zaskarżona decyzja naruszała prawo. Mając na uwadze, że Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w postępowaniu organów podatkowych naruszenia prawa, które miałoby wpływ na wynik sprawy, ani wydane przez te organy decyzje nie są niezgodne z prawem - Sąd działając na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. Nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji.