I SA/Kr 1102/15

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Prywatnego Przedsiębiorstwa S.. sp. j. A.C., B. C. z siedzibą w J. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skarg na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 24.04.2015r., nr [...],[...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień, październik i listopad 2011r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Prywatnego Przedsiębiorstwa Produkcyjno – Usługowego S. sp. j. A.C., B. C. z siedzibą w J., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 24.04.2015r., nr [...],[...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień, październik i listopad 2011r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" spółka zajmuje się sprzedażą hurtową i detaliczną wyrobów stalowych, produkcją konstrukcji stalowych. Jej kapitał zakładowy na dzień 31.12.2015r. wynosił 14 596 873,83 zł. a wysokość zysku za ten rok obrotowy według bilansu wyniosła 1 746 547,02 zł., przy przychodzie na poziomie 51 473 166,16 zł. W roku 2014r. zysk wyniósł 423 462,94 zł, przy przychodzie na poziomie 49 174 446,65 zł. Wartość środków trwałych spółki to 6 294 928,03 zł., z czego grunty (w tym prawo użytkowania wieczystego ) stanowią 532 000 zł., budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej stanowią 4 468 270, 06 zł, urządzenia techniczne i maszyny stanowią 510 831,94 zł, środki transportu - 103 378,80 zł, a środki trwałe w budowie – 660 447,23 zł. Na koniec grudnia 2015r. spółka w kasie i na rachunkach miała kwotę 3 962 391,25 zł., a jej zapasy w towarach wycenione zostały na 13 870 672,65 zł. Dochód podatkowy spółki na koniec 2015r. wyniósł natomiast 1 644 493,18 zł., przy przychodzie w wysokości 51 196 892,54 zł. Łączna podstawa opodatkowania: dostawy towarów, świadczenia usług, eksportu, importu towarów i wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów przez podmiot w miesiącu październiku 2016r. wynosiła z kolei 8 290 039 zł. Strona skarżąca podniosła , iż ponosi wysokie koszty obsługi kredytów. Jedna linia kredytowa wynosi 8 000 000 zł. a druga 2 000 000 euro. Odsetki od tych kredytów na koniec września 2016r. wynosiły natomiast 141 597,94 zł. Zaznaczyła też , że co roku odnotowuje spadek przychodów ze sprzedaży, co przekłada się na spadek zysków. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 718 z p.zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy. Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy ( w przedmiotowym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnianiu przesłanek przewidzianych w przepisie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ppsa, nie ma więc charakteru bezwzględnego. Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc (por. postanowienie NSA z dnia 30.11.2010r. sygn. I FSK 790/2010, postan. NSA z dnia 30.09.2011r. , sygn. akt II FZ 409/11). Jeżeli strona skarżąca jest podmiotem gospodarczym , to powinno unikać się przerzucania ryzyka prowadzenia działalności na innych obywateli. To bowiem m.in. z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony z obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienie NSA z dnia 09.03.2011r., sygn. akt II FZ 91/2011, postan. SN z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). Warto zauważyć, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Jak najbardziej zasadna jest też teza, że przedsiębiorstwo , które nie wykazało , iż utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postan. NSA z dnia 01.04.2008r. , sygn. akt I OZ 208/2008, postan. NSA z dnia 15.09.2011r. , sygn. akt I FZ 244/11, postan. NSA z dnia 11.06.2014r. , sygn. akt II FZ 570/14, postan. NSA z dnia 05.06.2014r. , sygn. akt II FZ 646/14). W rozpatrywanym przypadku spółka nie przedstawiła okoliczności uzasadniających przyznanie pomocy finansowej poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych. Posiada ona znacznej wartości zarówno kapitał zakładowy jak i środki trwałe. Uzyskuje bardzo wysokie przychody, które w porównaniu z rokiem 2014r. wykazują tendencję rosnącą. Tak samo dzieje się z zyskiem firmy, wbrew twierdzeniom wnioskodawcy. Rok 2015r. zamknięty został ze znacznymi zapasami zgromadzonymi na koncie i w kasie firmy jak również z pokaźnymi zapasami towarowymi. Łączna podstawa opodatkowania: dostawy towarów, świadczenia usług, eksportu, importu towarów i wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów w miesiącu październiku 2016r. na poziomie 8 290 039 zł. dowodzi natomiast o bardzo aktywnej, bieżącej działalności podmiotu, na dużą skalę. Ponadto zwrócić należy uwagę, iż pokrywanie kosztów obsługi dwóch potężnych kredytów nie może mieć pierwszeństwa przed kosztami sądowymi. Zgodnie bowiem z utrwaloną linią orzeczniczą jakiekolwiek prywatnoprawne zobowiązania nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, do których zaliczają się również koszty prowadzenia postępowania przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie NSA z dnia 25.06.2008r., sygn. akt I GZ 171/08, postanowienie NSA z dnia 14.10.2014 r., sygn. akt I FZ 387/14, postanowienie NSA z dnia 31.03.2015r., sygn. akt I FZ 55/15, postanowienie NSA z dnia 14.04.2015r., sygn. akt I FZ 58/15). Biorąc więc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych, pozbawione jest podstaw w rozpatrywanym przypadku. W związku z tym, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§2 pkt.2, w zw. z art. 258 § 1 i 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 718 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.