I SA/Kr 1104/04
WyrokWSA w Krakowie2006-09-29
Skład orzekający: Bogusław Wolas, Maria Zawadzka, Beata Cieloch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo oceniły brak przesłanek do umorzenia zaległości podatkowych w podatku od środków transportowych, uwzględniając przy tym ważny interes podatnika lub interes publiczny, a także czy uzasadnienie decyzji spełnia wymogi formalne?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy podatkowe naruszyły zasadę prawdy obiektywnej (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej) poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i jego ocenę. Uzasadnienia decyzji nie zawierały wystarczających informacji o sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego, co uniemożliwiało kontrolę sądową oceny przesłanek umorzenia zaległości podatkowych (ważny interes podatnika lub interes publiczny).Stan faktyczny
Skarżący S. S. złożył wniosek o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od środków transportowych za lata 1999-2001 wraz z odsetkami. Organ I instancji (Prezydent Miasta) odmówił umorzenia, wskazując na brak przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego oraz na fakt niezapłacenia żadnej raty z rozłożonej wcześniej zaległości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący w skardze podniósł m.in. brak powiadomienia o obowiązku zapłaty podatku i trudną sytuację materialną. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 133 zł.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 1104/04 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 września 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędziowie: WSA Maria Zawadzka, Asesor WSA Beata Cieloch (spr), Protokolant: Iwona Sadowska – Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2006r, sprawy ze skargi S. S., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 25 czerwca 2004r nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych, I .Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 133zł ( sto trzydzieści trzy złote ).
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 roku wydaną na podstawie art. 67 i art.207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa ( Dz.U. Nr 137 poz. 926 z późn. zm) Prezydent Miasta, po rozpatrzeniu wniosku S. S. odmówił zastosowania wnioskowanej ulgi poprzez umorzenie zaległości podatkowej w podatku od środków transportowych za lata podatkowe 1999- 2001 w wysokości 531,60 zł oraz należnych odsetek w kwocie 608,60 zł .
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono ,iż zobowiązany wystąpił z wnioskiem o udzielenie ulgi podatkowej poprzez umorzenie zaległości oraz odsetek w podatku od środków transportowych za lata 1999- 2001 rozłożonych decyzją uznaniową z dnia [...].10.2003 roku na dwanaście rat. Z decyzji tej nie zapłacono żadnej raty . Niezapłacone raty w określonych terminach stały się zaległością podatkową. Ponadto powołano się na art.9 pkt.1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz.U. Nr 9 ,poz. 31 z późn. zm.) który stanowi, iż obowiązek podatkowy z tytułu podatku od środków transportu między innymi ciąży na osobach fizycznych , którzy są ich właścicielami. Zatem podatek ten jest nośnikiem elementów majątkowych wynikających z określonego tytułu prawnego posiadania środka transportu. Ponadto wskazano, iż podatek jest świadczeniem przymusowym, powszechnym , a ulgi podatkowe są wyjątkiem .
Stwierdzono także ,iż nie było zamiarem organu podatkowego kwestionowanie trudnej sytuacji materialnej podatnika , wręcz przeciwnie organ starał się podatnikowi pomoc i rozłożył powyższy podatek na raty. Ponadto podniesiono ,iż rozpatrzenie powyższego wniosku stawiałoby podatnika w bardzo uprzywilejowanej sytuacji w stosunku do pozostałych podatników , którzy także pomimo trudności zdrowotnych jak i finansowych regulują swoje zobowiązania podatkowe. Zdaniem organu I instancji w rozpatrywanej sprawie nie zachodziły żadne nowe nadzwyczajne , niezależne od podatnika przypadki , które upoważniłyby organ podatkowy do pozytywnego załatwienia wniosku.
Od powyższej decyzji odwołał się S. S. i wniósł o wyrażenie zgody na umorzenie odsetek oraz o rozłożenie na raty kwoty głównej zaległości.
Odwołujący się podniósł, że nie pracuje , jego żona przebywa na zasiłku przedemerytalnym i ma na utrzymaniu córkę. Podatnik ponadto podniósł , że podatku nie płacił, bowiem nie wiedział, iż ma taki obowiązek.
Decyzją z dnia 25 czerwca 2004 roku [...] Samorządowe Kolegium w Krakowie utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy .
W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził ,iż przedmiotowa decyzja jest prawidłowa ,albowiem z godnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach opłatach lokalnych (Dz.U. nr 9, poz. 31 z póż. zm.), obowiązek podatkowy od środków transportowych ciąży na właścicielach środków transportowych. Obowiązek podatkowy, o którym mowa, wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został stale wycofany z ruchu lub zbyty. Z kolei ustęp 5 art. 9 cytowanej wyżej ustawy, nakłada na osoby objęte podatkiem z tytułu posiadania środków transportowych, obowiązek informowania właściwego organu o zaistnieniu wszelkich okoliczności mających wpływ na powstanie lub wygaśnięcie obowiązku podatkowego, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tych okoliczności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło także, że zaskarżona decyzja, dotycząca odmowy umorzenia zaległości podatkowych wraz z odsetkami została wydana w oparciu o treść art. 67 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa, który stanowi, że umarzanie zaległości podatkowych, na wniosek podatnika jest możliwe w sytuacji, gdy przemawia za tym ważny interes podatnika lub interes publiczny. Zdaniem organu II instancji nieostre pojęcia "ważnego interesu podatnika" i " interesu publicznego" podane przez ustawodawcę w treści cyt. wyżej przepisu art. 67 ustawy- Ordynacja podatkowa mające szeroki zakres znaczeniowy zostały interpretowane stosownie do okoliczności sprawy. Z uzasadnienia przedmiotowej decyzji bowiem wynika, że organ I instancji ustalił, iż w tej sprawie nie zaszła przesłanka " ważnego interesu podatnika ", ani też przesłanka " interesu publicznego". Uzasadniając takie twierdzenie organ podatkowy I instancji stwierdził, że we wniosku o umorzenie istniejących zaległości S. S. nie przedstawił argumentów, które przekonałyby organ podatkowy do zastosowania ulgi w postaci umorzenia podatku. Tak, więc w rozpatrywanej sprawie nie można było przyjąć, że ocena istnienia przesłanek umorzenia podatku dokonana przez organ podatkowy w trybie art. 191 ustawy - Ordynacja podatkowa jest dowolna, skoro znalazła oparcie w zebranych dowodach.
Skargę na powyższą decyzję złożył S. S. i wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i rozłożenie na raty kwoty podstawowej bez konieczności zapłacenia odsetek. W skardze w szczególności podniósł ,iż nie został powiadomiony o obowiązku uiszczenia podatku od środków transportowych, a następnie po roku od zlikwidowania firmy został poinformowany ,iż zalega z podatkiem. Ponadto skarżący podniósł, iż z uwagi na jego obecną sytuację materialną nie stać go na uiszczenie powstałych zaległości.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i potrzymało swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Stwierdzono także ,że w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone postępowanie dowodowe i ustalona została sytuacja majątkowa skarżącego jak i jego rodziny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 z 2002r.poz.1269 z poźn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada ,czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi ( art. 134 p.p.s.a.).
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zostały naruszone przepisy postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy.
W przedmiotowej sprawie zdaniem Sądu została naruszona podstawowa zasada postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej określona w art.187 &1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – ordynacja podatkowa ( Dz.U .Nr 137 poz.926 z późn. zm.) . Zgodnie z treścią tego przepisu organ podatkowy jest obowiązany zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zdaniem Sądu
organy podatkowe nie dokonały prawidłowo ustaleń faktycznych jak i ich oceny. Z uzasadnienia decyzji nie wynika wbrew twierdzeniom organu II instancji jaka była sytuacja majątkowa skarżącego i jego rodziny .
Zgodnie z art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r Ordynacja podatkowa ( Dz. U. nr l37 poz. 926 z późniejszymi zmianami ) w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę.
Natomiast zgodnie z § 2 tego artykułu umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa.
Ocena, czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości podatkowych, pozostawiona została swobodnemu uznaniu organu podatkowego, przy uwzględnieniu oczywiście wszystkich okoliczności mających wpływ na tę ocenę. Kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się więc do stwierdzenia, czy organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów.
Swobodne uznanie nie może bowiem prowadzić do dowolności i musi być poprzedzone dokładnym ustaleniem stanu faktycznego .
W szczególności konieczne jest określenie dokładnej sytuacji finansowej i rodzinnej podatnika. Należy w szczególności wziąć pod uwagę wysokość dochodu i wartość posiadanego majątku, ale także ponoszone wydatki . Aby ocena tych przesłanek nie była dowolna musi być dokonana w formie umożliwiającej jej sądową kontrolę . Powinno to zatem znaleźć wyraz w treści decyzji , która zgodnie z art. 210 § 1 pkt 6 ordynacji podatkowej musi zawierać miedzy innymi uzasadnienie faktyczne i prawne . Ustawodawca określił także w art. 210 § 4 powyższej ustawy jakie elementy składają się na tę część uzasadnienia . Powinno ono obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności.
W omawianej sprawie uzasadnienie decyzji powyższego nie wskazuje , a zawiera jedynie ogólnikowe stwierdzenia ,iż w przedmiotowej sprawie nie zaszły szczególne okoliczności uzasadniające możliwość umorzenia powyższego podatku ze względu na brak występujących przesłanek " ważnego interesu podatnika" lub " ważnego interesu publicznego".
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 ust 1 lit c ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 z 2002r.poz.1269 z poźn. zm).
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art.205 wyżej wymienionej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło