I SA/Kr 1105/08
WyrokWSA w Krakowie2009-01-12
Skład orzekający: Jarosław Wiśniewski, Maja Chodacka, Agnieszka Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy współwłaściciel nieruchomości, który nie włada nią faktycznie i nie czerpie z niej korzyści, może być obciążony podatkiem rolnym i od nieruchomości, jeśli dane ewidencyjne wskazują go jako właściciela?Ratio decidendi
Organy podatkowe są zobowiązane do ustalania podatku rolnego i od nieruchomości na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Wpis do tej ewidencji, oparty na prawomocnym postanowieniu sądu, stanowi podstawę do obciążenia solidarnie wszystkich ujawnionych współwłaścicieli obowiązkiem podatkowym, niezależnie od faktycznego władania nieruchomością czy czerpania z niej korzyści, dopóki wpis ten nie zostanie zmieniony w wyniku prawomocnego orzeczenia sądowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta w przedmiocie łącznego zobowiązania podatkowego na rok 2008. Skarżąca J. S. kwestionowała swój status jako współwłaścicielki zobowiązanej do zapłaty podatku rolnego i od nieruchomości, argumentując, że nie włada nieruchomością, nie czerpie z niej korzyści i że istnieją problemy ze spadkiem po matce. Organy podatkowe oparły wymiar podatku na danych z ewidencji gruntów i budynków, wskazujących ją jako współwłaścicielkę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 1105/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 stycznia 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Asesor WSA Maja Chodacka, Asesor WSA Agnieszka Jakimowicz (spr), Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2009r., sprawy ze skargi J. S. – G., przy uczestnictwie S. S, T. S. i W. S., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 30 maja 2008r Nr [...], w przedmiocie łącznego zobowiązania podatkowego na rok 2008, - s k a r g ę o d d a l a -
I SA/Kr 1105/08
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania J. S. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia 5 lutego 2008 r., nr [...] w sprawie łącznego zobowiązania podatkowego na 2008 r.
Organ I instancji ustalił solidarnie zobowiązanym współwłaścicielom J. S. r, S.i S., W. S. oraz T. S. wymiar łącznego zobowiązania podatkowego na 2008 r. w kwocie 42 zł, w tym podatek rolny w wysokości 22 zł i podatek od nieruchomości wynoszący 20 zł. Wymiar zobowiązania podatkowego ustalono w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego, z których wynika, że J. S, S. S., W. S. oraz T. S. są współwłaścicielami gruntów rolnych położonych w B. a oznaczonych jako działka o nr ew. [...]i działka nr [...] o łącznej powierzchni 0,5760 ha. Natomiast ze złożonej przez jednego z podatników S. S. informacji w sprawie podatku od nieruchomości na 2005 r. oraz z ewidencji gruntów i budynków wynika, że podatnicy są współwłaścicielami budynku mieszkalnego usadowionego na działce nr ew. [...]o powierzchni 51 m kw.
W odwołaniu od decyzji podatniczka J. S. podniosła, że opodatkowane zabudowania mieszkalne przeznaczone są do rozbiórki i zdewastowane, a działka nr [...] przyległa do nieruchomości o nr ew. [...]jest maleńka. W dalszej części strona opisała perturbacje związane ze sprawą spadkową po matce podnosząc, że została pozbawiona wstępu na swoją ojcowiznę oraz wniosła o nieściągalnie od niej podatków do czasu rozwiązania sprawy spadkowej.
SKO utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji powołując się na treść art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym oraz art. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne zaznaczyło, że podstawą wymiaru podatku rolnego oraz podatku leśnego są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Organy zaś nie są uprawnione do ich kwestionowania i dokonywania jakichkolwiek zmian. W związku z tym organ II instancji stwierdził, że Burmistrz Miasta opierając się na ewidencji oraz informacji podatkowej w sposób prawidłowy ustalił zarówno przedmiot, jak i podmiot opodatkowania, a opisane prze stronę w odwołaniu nieprawidłowości związane z nabyciem spadku nie mają wpływu na wymiar łącznego zobowiązania podatkowego.
Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżąca J. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżąca podniosła, że podatek powinno opłacać się od tego, co się używa oraz z czego osiąga się korzyści. W dalszej części skargi skarżąca zaznaczyła, że została wydziedziczona ze wszystkiego przez sądy oraz okradziona i oszukana przez wykonawcę testamentu, pomimo że matka zapisała jej całość spadku w ważnym testamencie. Dlatego, zdaniem skarżącej, do czasu uregulowania spraw spadkowych podatek winien być płacony przez wykonawcę testamentu, z powodu działań którego poniosła szkodę majątkową. Dodatkowo w dwóch pismach procesowych skierowanych do tutejszego Sądu skarżąca przedstawiła bardzo szeroko historię sprawy spadkowej po matce kwestionując prawidłowość postępowania orzekających w niej sądów powszechnych.
W odpowiedzi na skargę, jak również w piśmie procesowym z dnia 24 listopada 2008 r. SKO podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z póź. zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Mając powyższe na uwadze trzeba podkreślić, że przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt [...]w sprawie łącznego zobowiązania podatkowego w podatku rolnym oraz podatku od nieruchomości za 2008 r. Jak wynika z akt sprawy spór pomiędzy stroną a organami podatkowymi dotyczy m. inn. podmiotu opodatkowania. Zdaniem skarżącej J. S., nie powinna być ona zobowiązana do płacenia podatku, gdyż faktycznie nie włada nieruchomością, której jest w części właścicielką, w związku z tym nie pobiera żadnych pożytków i nie czerpie żadnych korzyści. Nadto skarżąca utrzymuje, że winna być właścicielką całości nieruchomości na mocy testamentu matki. Obowiązek podatkowy winien natomiast obecnie ponosić za skarżącą notariusz, jako wykonawca testamentu jej matki, który – jak twierdzi skarżąca – nielegalnie podważył ważny testament. Skarżąca nie podnosi natomiast żadnych zastrzeżeń, co do ustalonego przez organy przedmiotu opodatkowania oraz wysokości wymierzonego podatku.
Rozpatrując tak przedstawione zagadnienie trzeba zaznaczyć, że na mocy art. 3 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r., nr 121 poz. 844 z późn. zm.) podatnikami podatku od nieruchomości są m. inn. osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Bardzo podobnie zakres podmiotowy w podatku rolnym określa ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r., nr 136, poz. 969). Z treści art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 1 tejże ustawy wynika z kolei, że podatnikami podatku rolnego są m. inn. właściciele gruntów klasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Przy czym na mocy art. 3 ust. 5 ustawy o podatku rolnym oraz art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jeśli grunty rolne lub nieruchomości stanowią współwłasność lub znajdują się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, wówczas obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach.
Z powyższych zapisów wynika jednoznacznie, że w niniejszej sprawie organy podatkowe zasadnie uznały, że podmiotami, które winny być obciążone solidarnie podatkiem rolnym i podatkiem od nieruchomości są ujawnieni w ewidencji gruntów i budynków współwłaściciele gruntów rolnych i posadowionego na nich budynku mieszkalnego, a więc skarżąca J. S, S. S., W. S. oraz T. S..
Dodatkowo należy bowiem zważyć, że – jak słusznie podniosły organy podatkowe - wymiar podatku rolnego i podatku od nieruchomości dokonuje się w oparciu o dane wynikające z ewidencji wskazanej w art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (zob. wyrok NSA z dnia 18 maja 1994 r., III SA 1685/93, POP 1999, nr 2, s. 163). Oznacza to, że organy podatkowe, ustalając podatki czy to od nieruchomości czy też podatek rolny, nie są uprawnione do dokonywania odmiennych ustaleń, niż te, które wynikają z ewidencji gruntów. Nie mogą również dokonywać zmian w tym operacie ewidencyjnym (zob. wyrok NSA z dnia 29 grudnia 1993 r., III SA 747/93, ONSA 1994, nr 4, poz. 163).
Jedyne odstępstwo od obciążania skarżącej jako współwłaścicielki gruntów rolnych podatkiem rolnym mogłoby wystąpić w przypadku, gdyby powierzchnia posiadanych przez podatników gruntów rolnych kwalifikowała je jako gospodarstwo rolne i gospodarstwo takie prowadzone byłoby w całości przez jednego z pozostałych współwłaścicieli. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 6 cytowanej ustawy o podatku rolnym jeżeli grunty, o których mowa w ust. 5 (tj. grunty, które stanowią współwłasność lub znajdują się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów), stanowią gospodarstwo rolne, obowiązek podatkowy ciąży na tej osobie będącej współwłaścicielem (posiadaczem), która to gospodarstwo prowadzi w całości. W niniejszej sprawie jednak przepis ten nie może mieć zastosowania, gdyż dotyczy on gruntów, które stanowią gospodarstwo rolne, a więc gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy (art. 2 ust. 1 w zw. z art. 1 cytowanej ustawy), podczas gdy łączna powierzchnia gruntów rolnych znajdujących się we współwłasności podatników wynosi 0,5760 ha.
Dla wymiaru łącznego zobowiązania podatkowego nie mają natomiast żadnego znaczenia podnoszone przez skarżącą okoliczności dotyczące toczących się przed sądami spraw spadkowych, dopóki ich efekt nie będzie miał wpływu na zmiany właścicielskie i nie znajdzie odzwierciedlenia w ewidencji gruntów i budynków. Wpis do ewidencji gruntów i budynków, na którym opierały się organy podatkowe ustalając podmioty opodatkowania nastąpił w oparciu o prawomocne postanowienie sądu rejonowego o stwierdzeniu nabycia spadku, które to orzeczenie do dnia podjęcia rozstrzygnięcia przez organy nie zostało – pomimo usilnych starań skarżącej - wyeliminowane z obrotu prawnego. Nadto należy zaznaczyć, że obydwa podatki (rolny i od nieruchomości) są podatkami majątkowymi. Podatnikiem jest więc podmiot wskazany w wyżej wymienionych przepisach bez względu na to, czy czerpie korzyści z władania gruntami, nieruchomościami i obiektami budowlanymi.
W tym stanie rzeczy Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy podatkowe w zakresie wskazanym na wstępie. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło