I SA/Kr 1105/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. – G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 30.05.2008r. , nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania podatkowego na rok 2008 w kwocie 42 zł. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. S. - G o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 30.05.2008r. , nr [...], w przedmiocie łącznego zobowiązania podatkowego na rok 2008 w kwocie 42 zł. Jak wynika z uzasadnienia wniosku , "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz akt sprawy, J. S. – G. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe , pomaga jednak córce D. B., zięciowi A. B. i wnuczce A.B., którzy mieszkają oddzielnie w mieszkaniu lokatorskim. J. S. – G. otrzymuje świadczenie emerytalno – rentowe w wysokości 1680 zł. Jej wydatki miesięczne obejmują: opłatę za mieszkanie – 236,16 zł. , opłatę za telefon – 99,03 zł. , opłatę za prąd – 75,75 zł.+ 22,33 zł. , opłatę za gaz – 199,71 zł. , abonament telewizyjny – 17 zł. , koszty lekarstw – 250 zł. , koszty pomocy dzieciom – 300 zł. , co daje łącznie sumę 1205,58 zł. Pozostałą kwotę 475 zł. wydaje na żywność , środki czystości , naprawę sprzętu domowego, ubrania. Mieszka w mieszkaniu o pow. 47,6 m2 będącym w złym stanie technicznym. Jest współwłaścicielką nieruchomości położonej w B. stanowiącej działki nr 1415 i 2492/1 o łącznej pow. 0,5760 ha i nieruchomości położonej w K. stanowiącej działki nr 390 i 400 o łącznej pow. 0,93 ha. Posiada oszczędności w wysokości 2500 zł. przeznaczone na remont mieszkania. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy podkreślić więc, iż przyznanie prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów sądowych oraz wynagrodzenia pełnomocnika bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Sytuacja finansowa strony skarżącej nie ma znamion wyjątkowości. Nie daje też w ocenie orzecznika podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. J. S. – G. nie znajduje się w stanie skrajnego ubóstwa. Uzyskuje stały dochód w postaci świadczenia emerytalno – rentowego, z którego jest w stanie wygospodarować pewne środki. Świadczy o tym fakt comiesięcznej pomocy finansowej dzieciom w kwocie 300 zł. Ponadto ma zgromadzone oszczędności w wysokości 2500 zł. i jest współwłaścicielką nieruchomości, której udziały w razie zajścia potrzeby można sprzedać uzyskując w ten sposób fundusze. Zaznaczyć też wypada , że do tej pory strona skarżąca uiszczała bez problemów opłaty sądowe (wpis od skargi ,opłata kancelaryjna za odpis wyroku z uzasadnieniem) Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności stwierdzić należy, iż przyznanie J.S. – G. prawa pomocy byłoby niezasadne. Pamiętać bowiem trzeba, iż w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. [por. Hanna Knysiak – Molczyk,( w : ) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis , Warszawa 2005 , s.628) W związku z tym , na podstawie art. 244§1 , art.245§2, art. 246§1 pkt. 1) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.