I SA/Kr 1105/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. N. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 maja 2009 r. nr: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne wraz z odsetkami p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; II) ustanowić dla strony skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowa Izby Radców Prawnych W dniu 3 listopada 2009 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M. N. o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 maja 2009 r. nr: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne wraz z odsetkami. Następnie w dniu 24 listopada 2009 roku skarżąca złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Z danych zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku. Jedynym źródłem jej utrzymania jest świadczenie emerytalne w wysokości 591,34 zł. Skarżąca nie posiada zasobów pieniężnych, jak również przedmiotów wartościowych. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, że nie ma wystarczających środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych oraz pokrycie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Skarżąca jest osobą schorowaną, znaczną część uzyskiwanych dochodów wydaje zatem na leczenie. Żyje w niedostatku. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Odnośnie wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, iż zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 150, poz. 1270 ze zmianami) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Z brzmienia tego przepisu wynika jednoznacznie, że strona skarżąca działanie lub bezczynność organu administracji w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, a do tej kategorii spraw należy także przedmiotowa sprawa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, jej wniosek w tym przedmiocie jest bezprzedmiotowy. W takiej sytuacji, działając na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, umorzono postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając je za bezprzedmiotowe. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącej o ustanowienie radcy prawnego z urzędu należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 262 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika, może nastąpić tylko wtedy, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem orzekającego sytuacja majątkowa skarżącej nie pozwala na poniesienie kosztów zastępstwa procesowego z wyboru. Skarżąca nie posiada żadnego majątku nieruchomego. Jedynym źródłem jej utrzymania jest emerytura w wysokości 591,34 zł. Skarżąca jest osobą schorowaną, znaczną część dochodów przeznacza na konieczne leczenie. Nie dysponuje ona przy tym oszczędnościami, jak również cennymi przedmiotami, które mogłyby zostać spieniężone. Wobec tego uznano, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku w koniecznym własnym utrzymaniu. Z tych względów orzeczono jak w pkt II sentencji na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).