I SA/Kr 1109/18

WyrokWSA w Krakowie2019-04-16

Skład orzekający: Bogusław Wolas, Inga Gołowska, Jarosław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, wydając postanowienie o określeniu wysokości nieprzekazanej kwoty z zajęcia wierzytelności, prawidłowo ustalił istnienie wymagalnej wierzytelności, jeśli dłużnik zajętej wierzytelności przedstawił dokumenty sugerujące, że należności zostały uregulowane poprzez spłatę zobowiązań wobec innych podmiotów zgodnie z umową?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny, wydając postanowienie o określeniu wysokości nieprzekazanej kwoty z zajęcia wierzytelności, musi wykazać w sposób niebudzący wątpliwości istnienie wymagalnej wierzytelności. Samo stwierdzenie braku bezpośredniej zapłaty na rzecz wierzyciela egzekucyjnego nie jest wystarczające, jeśli dłużnik przedstawi dowody na uregulowanie zobowiązania w inny sposób, zgodnie z zawartą umową. Organy nie mogą opierać się na niepełnych ustaleniach faktycznych i powinny przeprowadzić wszechstronne postępowanie dowodowe, w tym wyjaśnić relacje z innymi podmiotami, aby móc stwierdzić, że wierzytelność jest wymagalna i doszło do bezpodstawnego uchylania się od jej przekazania.
Stan faktyczny
Organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej u dłużnika. Dłużnik nie przekazał środków ani nie złożył oświadczenia. Po przeprowadzeniu kontroli, organ egzekucyjny postanowieniem określił wysokość nieprzekazanych kwot. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał to postanowienie w mocy. Skarżąca spółka kwestionowała ustalenia organów, twierdząc, że należności zostały uregulowane zgodnie z umową przekazania sklepu poprzez spłatę zobowiązań spółki jawnej wobec innych podmiotów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas Sędziowie: WSA Inga Gołowska WSA Jarosław Wiśniewski (spr.) Protokolant Specjalista Małgorzata Kruszec po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi Sklepów [...] Spółka Jawna Spółka Komandytowa w Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanych kwot z zajęcia wierzytelności I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...]zł (sto złotych). Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. jako organ egzekucyjny, prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec Sklepy C. i Wspólnicy Spółka Jawna (zobowiązany) na podstawie własnych tytułów wykonawczych oraz na podstawie tytułów wykonawczych Zakładu Ubezpieczeń Miasta Z. oraz Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Z. (wierzycieli). W trakcie prowadzonego postępowania organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 10.01.2018 r. nr [...] dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej w Sklepy C. i Wspólnicy Spółka Jawna Spółka Komandytowa (dłużnik zajętej wierzytelności), adres taki sam jak zobowiązanego. Kwota łącznej należności wynikająca z zawiadomienia - [...] zł. Zawiadomienie zostało doręczone zobowiązanemu oraz dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 12.01.2018 r. Zawiadomienie dla dłużnika i dla zobowiązanego odebrała ta sama osoba opatrując obydwa potwierdzenia odbioru tą samą pieczątką "Sklepy C. i Wspólnicy sp.j. s.k...." Dłużnik zajętej wierzytelności nie wywiązał się ze swojego obowiązku związanego z dokonanym zajęciem tj. w obowiązującym terminie wskazanym w zawiadomieniu nie przekazał żadnych środków jak również nie złożył oświadczenia. Organ egzekucyjny ponagleniem z dnia 13.02.2018 r. wezwał dłużnika zajętej wierzytelności do bezzwłocznego udzielenia odpowiedzi na zawiadomienie o zajęciu. W terminie wskazanym w zawiadomieniu dłużnik zajętej wierzytelności nie przekazał żadnych środków jak również nie złożył oświadczenia. Organ egzekucyjny, stwierdzając że dłużnik nie wywiązał się ze swych ustawowych obowiązków, działając na podstawie art. 71a § 1 upea przeprowadził u dłużnika zajętej wierzytelności kontrolę prawidłowości realizacji zajęcia dokonanego ww. zawiadomieniem. Organ egzekucyjny w protokole kontroli z dnia 12.04.2018r. zobowiązał dłużnika zajętej wierzytelności do dostarczenia: -oryginałów faktur wystawionych przez zobowiązanego na dłużnika w okresie 01.01.2018r. do 12.04.2018 r., -rejestrów zakupów VAT za powyższy okres, -dowodów potwierdzających dokonanie zapłaty za ww. faktury wystawione przez zobowiązanego na dłużnika. Dłużnik zajętej wierzytelności przedłożył faktury za powyższy okres wraz z rejestrem zakupów VAT. Przedłożył również "umowę przekazania sklepu" z dnia 30.11.2017 r. dotyczącą przekazania majątku pomiędzy Sklepy C. i Wspólnicy Spółka Jawna ( powoływana dalej jako Spółka Jawna), a Sklepy C. i Wspólnicy Spółka Jawna Spółka Komandytowa ( dalej jako Spółka). Z umowy tej wynika, iż przejmujący (dłużnik) zapłaci przekazującemu (zobowiązany) [...] zł oraz podatek VAT, a kwota ta będzie pokrywała wyłącznie zaległe zobowiązanie przekazującego wobec E. S.A. oraz "[...]" J. K.. Przedłożył również potwierdzenia przelewów dokonanych przez dłużnika zajętej wierzytelności na rzecz dostawcy E. S.A. oraz raport rozliczeń sporządzony przez "[...]" J. K.. Organ egzekucyjny ustalił w protokole końcowym z dnia 28.05.2018 r" iż dłużnik posiada wierzytelności wobec zobowiązanego za okres od 01.01.2018 r. do 12.04.2018 r. (do dnia przeprowadzenia kontroli); - faktury wystawione przez zobowiązanego na dłużnika (nr [...], [...], [...], [...] i [...] oraz [...]) wykazane w rejestrze zakupów VAT dłużnika zajętej wierzytelności na łączną kwotę należności [...] zł. W toku kontroli jak również po jej zakończeniu nie zostały przedłożone przez dłużnika zajętej wierzytelności dokumenty potwierdzające uregulowanie przedmiotowych faktur przed dniem otrzymania ww. zawiadomienia tj. dokumenty umożliwiające dokonanie jednoznacznej identyfikacji kwoty przelewu i regulowanej faktury. Organ egzekucyjny mając na uwadze powyższe, postanowieniem z dnia 18.06.2018 r. nr [...] określił wysokość nieprzekazanych organowi egzekucyjnemu kwot z zajęcia wierzytelności w wysokości [...] zł. Dłużnik zajętej wierzytelności złożył zażalenie na ww. postanowienie w ustawowym terminie. W zażaleniu podniósł , że zgodnie z oświadczeniem złożonym w dniu 12.04.2018 r. w dniu otrzymania omawianego pisma spółka komandytowa nie posiadała żadnych zobowiązań wobec spółki jawnej. Wspomniane należności zostały zapłacone przez spółkę komandytową do dnia 4.01.2018 r. fakt spłaty zgodnie z pkt. 2 umowy z 30.11.2017 r. został potwierdzony przez spółkę jawną poprzez wystawienie faktur [...] /. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z dnia 30 lipca 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie . W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono , że zgodnie z art. 71 a § 9 upea, jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Ustawodawca w ww. artykule określił dwie przesłanki uprawniające organ egzekucyjny do określenia wysokości nieprzekazanej kwoty w drodze postanowienia; po pierwsze -przeprowadzenie kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności oraz po drugie - stwierdzenie w wyniku kontroli, że dłużnik bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności. Jedynie powody faktyczne do niezrealizowania zajęcia np. wygaśnięcie lub nieistnienie wierzytelności umożliwiają mu skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela. Mając na uwadze brak realizacji prawidłowo doręczonego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnych, jak również brak odpowiedzi na dokonane zajęcia (pomimo ponaglenia), organ egzekucyjny był uprawniony do zastosowania procedury określonej w art. 71 a upea, tj. do przeprowadzania u dłużnika zajętej wierzytelności kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego. Organ egzekucyjny w toku przeprowadzonej kontroli w trybie art. 71a § 1 upea ustalił, iż w okresie od 01.01.2018 r. do dnia 12.04.2018 r. (do dnia przeprowadzenia kontroli) pomiędzy zobowiązanym, a dłużnikiem zajętej wierzytelności nastąpiły transakcje udokumentowane w rejestrze zakupów VAT dłużnika na kwotę [...]zł. W toku kontroli jak również po jej zakończeniu nie zostały przedłożone przez dłużnika zajętej wierzytelności żadne dokumenty jednoznacznie potwierdzające uregulowanie przedmiotowych faktur przed dniem otrzymania zawiadomienia o zajęciu. Faktury te dokumentują sprzedaż towarów pomiędzy podmiotami a zastosowane nazewnictwo w fakturach nie identyfikuje, jakich towarów dotyczą. Również w złożonych dokumentach dotyczących rozliczenia zaległych transakcji zobowiązanego z firmą E. S.A. niemożliwe jest dokonanie jednoznacznej identyfikacji w zakresie podmiotu , którego spłata dotyczy i oznaczenia regulowanej faktury. Przeprowadzona kontrola ustaliła, wysokość nieprzekazanej wierzytelności, która ustalona została w oparciu o dokumentację rachunkową dłużnika i zgromadzony materiał dowodowy. Zgodnie z dokumentacją rachunkową (rejestr zakupów VAT oraz ww. faktury) to kwota [...]zł. Do dnia wydania zaskarżonego postanowienia dłużnik zajętej wierzytelności nie dokonał jakiejkolwiek wpłaty tytułem realizacji zajęć, jak również nie przedłożył dokumentów potwierdzających dokonanie zapłaty za ww. faktury (sposób i termin zapłaty) przed dniem otrzymania zawiadomienia o zajęciu. Na powyższe rozstrzygnięcie została złożoną skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zarzucono naruszenie: 1. art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez niepodjęcie przez organy podatkowe wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i przez to nieuczynienie zadość zasadzie prawdy obiektywnej; 2. art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie dowolnej i oderwanej od zasad logiki i doświadczenia życiowego oceny materiału dowodowego i w konsekwencji bezpodstawne uznanie, że nie ma dostatecznych dowodów jednoznacznie potwierdzających wykonanie umowy przekazania sklepu z dnia 30.11.2017 r. pomiędzy spółką Sklepy C. i Wspólnicy sp. j. a Spółką (zwaną dalej: "umową przekazania sklepu") w oparciu o: - nieracjonalną i oderwaną od praktyki gospodarczej ocenę treści przedstawionych przez Spółkę dokumentów w postaci faktur wraz z rejestrem zakupów VAT, umowy przekazania sklepu, potwierdzeń przelewów dokonanych przez Spółkę na rzecz E. S.A, raportu rozliczeń sporządzonych przez "Specjały L. " J. K., prowadzącą do bezpodstawnego stwierdzenia, że dokumenty te nie potwierdzają wykonania umowy przekazania sklepu oraz uregulowania faktur przed dniem otrzymania zawiadomienia o dokonaniu zajęcia wierzytelności pieniężnej Spółki z dnia 10.01.2018 r., pomimo, że dokumenty te wprost wskazują na uregulowanie zobowiązań do dnia 4.01.2018 r.; - nieobiektywną, nacechowaną niezrozumieniem sytuacji gospodarczej Spółki analizę całokształtu materiału dowodowego, pomijającą całkowicie intencje Spółki oraz spółki Sklepy C. i Wspólnicy sp. j. co do przekazania sklepu. W uzasadnieniu skargi przedstawiciel Skarżącej Spółki D. G. podniósł , że w toku przeprowadzonych w dniu 12.04.2018 r. czynności osobiście będąc osobą odpowiedzialną za realizację zajęć egzekucyjnych w Spółce oświadczył, iż Spółka posiada wobec Sklepy C. i Wspólnicy sp. j. jedynie wierzytelność powstałą od dnia 31.03.2018 r. Osobiście przedłożył w siedzibie organu egzekucyjnego do wglądu druki faktur wystawionych przez Sklepy C. i Wspólnicy sp. j. na rzecz Spółki dokumentujące wzajemne transakcje podmiotów oraz Umowę przekazania sklepu, z której wynika, że Spółka jako Przejmujący zapłaci Sklepom C. i Wspólnicy sp. j. jako przekazującemu [...] zł + VAT w ciągu 60 dni, w ten sposób, że zostaną spłacone należności wobec E. S.A. i S. oraz że faktura zostanie wystawiona po spłacie. Skarżący wyjaśnił, że w dniu 30 listopada 2017 roku pomiędzy Spółką a Spółka Jawną zawarta została Umowa przekazania sklepu w zamian spłacenie należności wobec E. S.A. i S. . Po spłacie miała być wystawiona faktura. Następnie Spółka dokonała zapłaty szeregu należności bezpośrednio do wierzycieli Spółki Jawnej, wskazanych w umowie przeniesienia sklepu. Wszystkie transakcje miały miejsce do dnia 4.01.2018 r. a więc mniej niż w ciągu 60 dni od zawarcia umowy. Potwierdzają to załączone potwierdzenia przelewów. Spółka przedstawiła także otrzymane od wierzycieli Spółki Jawnej zestawienia dokonanych spłat potwierdzające fakt wykonania przelewów. Już pobieżna analiza przedstawionych dokumentów pozwoliłaby na ustalenie, iż na dokumencie prezentującym rozliczenia z E. S.A. pierwsza kolumna to numer faktury, data to data faktycznej zapłaty. W zestawieniu z przelewem z danego dnia zyskać można kompletną informację, które faktury zostały zapłacone. W ten prosty sposób można dojść do wniosku, iż Umowa przekazania sklepu została wykonana i nie ma żadnych wątpliwości, iż Spółka nie ma żadnych zaległości w stosunku do Spółki Jawnej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji . Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm. dalej-p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd, podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga rozpoznawana w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 71a § 9 upea, który stanowi, iż jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Z kolei stosownie do art. 71a § 1 upea organy egzekucyjne uprawnione są do przeprowadzania u dłużników zajętej wierzytelności, z wyłączeniem banków, kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego, z zastrzeżeniem § 2 (zastrzeżenie to nie odnosi się do niniejszej sprawy). W tym stanie rzeczy, wydanie postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty możliwe jest po kumulatywnym spełnieniu dwóch przesłanek. Pierwszą z nich jest przeprowadzenie kontroli, która ma na celu określenie, czy wobec dłużnika istnieje wymagalna wierzytelność zajęta w postepowaniu egzekucyjnym. Z kolei drugą przesłanką jest bezpodstawne uchylanie się przez dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu. Zadaniem organu w ramach postępowania zmierzającego do wydania postanowienia w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty jest wobec tego przede wszystkim ustalenie czy dłużnik rzeczywiście jest obowiązany do zapłaty określonej kwoty. Jak wynika z przywołanego wyżej przepisu i jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, nie ma podstaw do żądania od dłużnika w tym trybie długu, który nie istnieje, jak również takiego, którego charakter jest sporny (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. I SA/Gl 535/11, Lex nr 1321139). Przepisy postępowania wielokrotnie dają dłużnikowi możliwość wypowiadania się co do istnienia i ewentualnie spornego charakteru zajętej wierzytelności. Taka możliwość pojawia się po raz pierwszy w momencie doręczenia dłużnikowi zawiadomienia o zajęciu, kiedy to organ, stosownie do art. 89 § 3 upea wzywa dłużnika, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie m.in. czy uznaje zajętą wierzytelność. W realiach przedmiotowej sprawy organ I instancji, oprócz wezwania z art. 89 § 3 upea, wskutek braku odpowiedzi skarżącego, wystosował do niego dodatkowe wezwanie, zmierzające do uzyskania powyższego oświadczenia. Niewyjaśnienie kwestii związanych z istnieniem zajętej wierzytelności uruchamia procedurę przewidzianą w art. 71a § 1 upea, który upoważnia organ egzekucyjny do przeprowadzenia kontroli u dłużnika. Kontrola ta odbywa się w obecności dłużnika zajętej wierzytelności lub osoby odpowiedzialnej za realizację zajęcia (art. 71a § 4 upea) i sporządza się z niej protokół, który doręcza się jednej z tych osób (art. 71a § 6 upea). W tym miejscu art. 71a § 7 upea upoważnia dłużnika do zgłoszenia zastrzeżeń do ustaleń wynikających z protokołu, jeżeli nie zgadza on się z jego ustaleniami. Zastrzeżenia takie mogą być zgłoszone bądź niezwłocznie do protokołu bądź pisemnie w terminie 14 dni od jego doręczenia. W ramach postępowania przed organem I instancji Skarżąca nie odpowiedziała na pierwsze wezwanie organu (dokonane w trybie art. 89 § 3 upea. Skutkowało to wszczęciem kontroli w trybie art. 71a § 1 upea, w trakcie której ustalono wysokość zajętej wierzytelności. Niemniej jednak zauważyć należy, że w trakcie kontroli Skarżąca przyjęła już aktywną postawę i kwestionowała ustalenia dokonane przez organ utrzymując, że firma Sklepy C. i Wspólnicy Spółka Jawna nie posiada w stosunku do Spółki dochodzonej wierzytelność . Zdaniem Skarżącej wierzytelność ta wynosi jedynie [...] zł. Przedstawiciel Skarżącej w trakcie postępowania przedłożył szereg dokumentów które w jego ocenie potwierdzają tę okoliczność. Przypomnieć należy, że Skarżąca Spółka posiadała faktury za towar i usługi informatyczne w wysokości [...] zł wystawione przez Spółkę Jawną. W ocenie Organu należność ta nie została przez Skarżącą Spółkę uregulowana, zatem zasadnie określono wysokość nieprzekazanych organowi egzekucyjnemu środków pieniężnych w tej kwocie. Zauważyć jednak należy, że w niniejszej sprawie zobowiązanym jest firma Sklepy C. i Wspólnicy Spółka Jawna (Spółka Jawna). Natomiast Sklepy C. i Wspólnicy Spółka Jawna Spółka Komandytowa (Spółka) powstała na mocy umowy zawartej przez K. G. i D. G., który reprezentował Sklepy C. i Wspólnicy Spółka Jawna. W dniu 30 listopada 2017 roku pomiędzy Spółką a Spółka Jawną zawarta została umowa przekazania sklepu, zgodnie z którą Spółka ma zapłacić Spółce Jawnej kwotę [...]tys. + VAT w ciągu 60 dni, w ten sposób, że spłaci należności Spółki Jawnej wobec E. S.A. i S. . Faktura dokumentujące te czynności miała zostać wystawiona po ww. spłacie. Skarżąca przedstawiła organowi faktury za towar wystawione przez Sklepy C. i Wspólnicy Spółka Jawna, gdzie w opisie wprost zawarto , iż należność została zapłacona, a sposób zapłaty został określony jako "inny". Natomiast należność wynikająca z faktury VAT nr [...] z 31.03.2018 r. (usługi informatyczne) na kwotę [...]zł nie została zapłacona . Na fakturze istnieje zapis "zapłacono 0,00". Skarżąca stoi na stanowisku, że sporne faktury, poza fakturą za usługi informatyczne, zostały uregulowane poprzez zapłacenie należności wobec E. S.A. i S. zgodnie z umową z dnia 30 listopada 2017 r. Na potwierdzenie tej okoliczności dostarczono wydruki przelewów na rachunki tych firm . Zatem zupełnie niezrozumiałe jest stanowisko organu I instancji, że w toku postępowania nie zostały przedłożone żadne dokumenty potwierdzające uregulowanie przedmiotowych faktur. Stanowisko to zostało powielone przez organ odwoławczy, który jedynie je złagodził, poprzez wyrażenie swojej opinii, iż dłużnik zajętej wierzytelności nie przedłożył żadnych dokumentów jednoznacznie potwierdzających uregulowanie przedmiotowych faktur przed dniem otrzymania zawiadomienia o zajęciu. Jednocześnie organ stwierdza , że w dokumentach dotyczących rozliczenia zaległych transakcji zobowiązanego z firmą E. S.A. niemożliwe jest dokonanie jednoznacznej identyfikacji w zakresie podmiotu, którego spłata dotyczy i oznaczenia regulowanej faktury nie uzasadniając jednak dlaczego. Kwestię tę można było bowiem w prosty sposób wyjaśnić poprzez przesłuchanie przedstawiciela E. S.A. Zauważyć należy, że organy w tym zakresie nie przeprowadziły żadnego postępowania wyjaśniającego, jak również nie dokonały oceny wyjaśnień przedstawiciela Skarżącej Spółki ani nie zakwestionowały ich wiarygodności. Analiza treści art. 71a § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji prowadzi do wniosku, że warunkiem wydania postanowienia o określeniu wysokości nieprzekazanej kwoty przez dłużnika zajętej wierzytelności, jest między innymi przeprowadzenie kontroli mającej na celu ustalenie istnienia wymagalnej wierzytelności, obciążającej dłużnika, wobec którego dokonano zajęcia tejże wierzytelności. Ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na organie, który zobowiązany jest w sposób zgodny z art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zebrać materiał dowodowy sprawy pozwalający na stwierdzenie, że wierzytelność istnieje jest wymagalna i doszło do bezpodstawnego uchylania się dłużnika od wpłaty zajętej wierzytelności. Jeżeli zatem w ocenie organu nie doszło do uregulowania spornych faktur to organ powinien tę okoliczność w sposób nie budzący żadnych wątpliwości wykazać. Tymczasem w aktach sprawy zalegają faktury, w których zaznaczono, że zostały zapłacone, sposób zapłaty został określony jako inny, co z kolei koreluje ze stanowiskiem Spółki, która wyjaśniła, że zapłata nastąpiła poprzez uregulowanie długu Spółki Jawnej, na tę okoliczność przedstawiono stosowne umowy jak i kopie przelewów bankowych. Ponadto zobowiązana Spółka Jawna nie kwestionuje faktu takiego uregulowania spornych faktur - na tę okoliczność organ nie prowadził postępowania dowodowego. Natomiast stanowisko Spółki w tym zakresie jest jasne, logiczne i koreluje z przedstawionym materiałem dowodowym. Spór w niniejszej sprawie dotyczy w istocie rozstrzygnięcia problemu, czy Spółka Jawna dysponowała wobec Skarżącej wymagalną wierzytelnością w wysokości, w konsekwencji czego można by uznać, że zobowiązany "bezpodstawnie uchyla się" od przekazania tej kwoty organowi egzekucyjnemu. Wprawdzie egzekucja z wierzytelności pieniężnych jest tylko jednym ze środków egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, a jej zasadniczym celem jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku o charakterze pieniężnym przez dłużnika, to jednak skuteczność prawną zajęcia wierzytelności, rodzącej obowiązek przekazania wynikającej z niej kwoty pieniężnej przez dłużnika organowi egzekucyjnemu, należy oceniać przez pryzmat jej wymagalności. Zadaniem zatem organu jest ustalenie, z wykorzystaniem instrumentu kontroli, o której mowa w art. 71a § 1 i § 9 ustawy egzekucyjnej, czy rzeczywiście dłużnik obowiązany jest do zapłaty określonej kwoty. W ocenie Sądu organy temu zadaniu nie sprostały nie wykazując w żaden sposób czy rzeczywiście sporne faktury nie zostały zapłacone. Zauważyć bowiem należy, że aby przerzucić ciężar dowodowy na stronę to przede wszystkim organ musi w sposób jednoznaczny wykazać istnieje wierzytelności a dopiero potem wymagać jednoznacznych dowodów obalających tę okoliczność . W ocenie rozpatrującego sprawę składu orzekającego, wydanie postanowienia w sprawie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty, w trybie art. 71a § 9 ustawy egzekucyjnej, jest możliwe dopiero po przeprowadzeniu wszechstronnego postępowania, w ramach którego ustalone zostaną okoliczności faktyczne potwierdzające istnienie wymagalnej, tj. niespornej wierzytelności. Tylko wówczas uzasadniona będzie konstatacja, że Skarżąca bezpodstawnie uchyla się od przekazania organowi egzekucyjnemu zajętej wierzytelności. Ustalenia faktyczne dokonane w toku niniejszego postępowania przez organy obu instancji nie pozwalają na wyprowadzenie takiego wniosku, wobec ich niezupełności. Naruszono tym samym art. 7 K.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, w związku z art. 18 ustawy egzekucyjnej i to w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W toku ponownego postępowania organ winien uzupełnić postępowanie dowodowe poprzez wyjaśnienie jakie relacje łączyły Skarżącą z E. S.A. i S. i czego dotyczyły dokonane wpłaty na rzecz ww. podmiotów. Dopiero bowiem wyeliminowanie związku ww. wpłat ze spornymi fakturami mógłby uprawniać organ do wniosku, iż faktury te nie zostały zapłacone. Organ obowiązany także będzie uwzględnić ocenę prawną dokonaną w niniejszym wyroku. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018, poz. 1302 ze zm.), zgodnie z którym sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O kosztach postępowaniu orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło