I SA/Kr 1115/15
WyrokWSA w Krakowie2015-11-18
Skład orzekający: WSA Grażyna Firek, WSA Piotr Głowacki, WSA Agnieszka Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pomniejszenie płatności bezpośrednich dla rolnika o 3% z tytułu niezgłoszenia w terminie przemieszczenia zwierzęcia gospodarskiego (bydła) było zasadne, biorąc pod uwagę, że zgłoszenie nastąpiło z opóźnieniem wynoszącym ponad trzy lata od zdarzenia?Ratio decidendi
Pomniejszenie płatności było zasadne, ponieważ rolnik nie dopełnił obowiązku zgłoszenia faktu przemieszczenia zwierzęcia gospodarskiego w wymaganym terminie 7 dni od dnia zdarzenia. Niezgłoszenie tego faktu stanowi naruszenie wymogów wzajemnej zgodności, co skutkuje zastosowaniem sankcji w postaci zmniejszenia kwoty należnych płatności. Opóźnienie w zgłoszeniu, nawet znaczące, nie wyłącza odpowiedzialności rolnika.Stan faktyczny
Rolnik K.G. złożył wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej i płatności do krów. Decyzją organu I instancji przyznano mu płatności, jednak pomniejszono je o 3% z powodu stwierdzonych podczas kontroli uchybień w zakresie wymogów wzajemnej zgodności, a konkretnie braku terminowego zgłoszenia przemieszczenia bydła. Rolnik odwołał się od decyzji, wskazując, że sprzedaż zwierzęcia nastąpiła w 2005 r., a zgłoszenie złożył w 2008 r., argumentując, że nabywca nie podał danych gospodarstwa i że upłynął czas na przechowywanie dokumentów. Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, szczegółowo uzasadniając zasadność pomniejszenia płatności.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie | w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek, Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz (spr.), Protokolant: Anna Frasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2015 r. sprawy ze skargi K.G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 30 kwietnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2014 r. - skargę oddala -
Decyzją z dnia 30 kwietnia 2015 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania K.G., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 9 lutego 2015 r. o nr [...] w przedmiocie przyznania dla producenta rolnego płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2014 r.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ podniósł, że w dniu 15 maja 2014 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. wpłynął wniosek K.G. o przyznanie na 2014 r. jednolitej płatności obszarowej (JPO) i płatności do samic z gatunku bydło domowe (PK). Wniosek dotyczył przyznania płatności do obszaru działek rolnych znajdujących się w powiecie m, gm. M, obr. ewid. M. nr 0001, B. nr 0002, K. nr 0011 i D. nr 0006. Strona zadeklarowała do Jednolitej Płatności Obszarowej powierzchnię 23,06 ha i 10 krów do Płatności do Krów.
Postępowanie zainicjowane wnioskiem strony zostało zakończone decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. z dnia 9 lutego 2015 r. o nr [...]. Na mocy tej decyzji przyznano K.G.Jednolitą Płatność Obszarową do powierzchni zadeklarowanej w kwocie 20.191,43 zł i Płatność do Krów w wysokości 5.722,52 zł. Płatności zostały jednak pomniejszone (odpowiednio o kwotę 813,23 zł i 230,48 zł) wskutek zastosowania współczynnika korygującego oraz z uwagi na stwierdzone podczas kontroli na miejscu uchybienia odnośnie do wymogów wzajemnej zgodności uregulowanych w art. 23-24 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 oraz art. 70 i 79 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Zgodnie z tymi przepisami, w przypadku niezastosowania się przez rolnika do wymogów wzajemnej zgodności w jakimkolwiek momencie w ciągu danego roku kalendarzowego, całkowitą kwotę płatności, które zostały lub mają zostać przyznane temu rolnikowi za ww. rok odpowiednio się zmniejsza. Ostateczna wielkość pomniejszeń wyniosła w przedmiotowej sprawie 3%.
K.G. odwołał się od powyższej decyzji. W treści odwołania odniósł się do okoliczności sprzedaży w dniu 22 czerwca 2005 r. jednej sztuki bydła, który to fakt zgłosił organowi dopiero w kwietniu 2008 r. Wyjaśnił, że niezgłoszenie wcześniejsze wynikało z braku wskazania przez nabywcę bydła numeru gospodarstwa i siedziby stada. Uznał, że wskutek upływu czasu pomniejszanie z tego tytułu płatności nie jest zasadne.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podniósł, że najważniejsze okoliczności faktyczne ustalono w wyniku kontroli administracyjnej wniosku strony oraz na podstawie inspekcji przeprowadzonej w gospodarstwie strony. Wskazano, że art. 26 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.UE.L 316 z 2 grudnia 2009 r., str. 65 z późn. zm.) wskazuje, iż kontrole tego rodzaju mają na celu skuteczne zweryfikowanie zgodności danych przedstawionych we wniosku, którego będzie dotyczyć, ze stanem faktycznym. Wyjaśniono, że podczas kontroli administracyjnej, dane z wniosku o płatności są porównywane między innymi z możliwie aktualnymi zdjęciami lotniczymi poszczególnych działek ewidencyjnych, na których można prowadzić pomiary powierzchni i odległości (tzw. ortofotomapy cyfrowe), danymi Ewidencji Gruntów i Budynków, dotychczas złożonymi wnioskami strony i innych producentów, wynikami kontroli przeprowadzanych na terenie zadeklarowanym do płatności oraz danymi z rejestrów zwierząt gospodarskich.
Wyjaśniono następnie szczegółowo na czym polegają kontrole na miejscu. Organ zatem wskazał, że zgodnie z art. 42 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, kontrole na miejscu obejmują sprawdzenie, czy wszystkie warunki kwalifikowalności zostały spełnione oraz dotyczą wszystkich zwierząt gospodarskich, odnośnie do których złożono wnioski o przyznanie pomocy w ramach systemów pomocy podlegających kontroli, w tym zwierząt zastąpionych w trakcie okresu przetrzymania zgodnie z art. 64, które są w dalszym ciągu w gospodarstwie. W przypadku kontroli programów pomocy z tytułu bydła oraz gdy państwo członkowskie korzysta z możliwości określonej w art. 16 ust. 3, poddaje się kontroli również potencjalnie kwalifikujące się bydło. Kontrole na miejscu obejmują w szczególności sprawdzenie, czy liczba zwierząt obecnych w gospodarstwie, odnośnie do których złożono wniosek o przyznanie pomocy, oraz, w stosownych przypadkach, liczba sztuk bydła potencjalnie kwalifikującego się, odpowiadają liczbie zwierząt zapisanej w rejestrach, oraz, w przypadku bydła, liczbie sztuk zgłoszonych do skomputeryzowanej bazy danych bydła. W odniesieniu do systemów pomocy z tytułu bydła kontrole na miejscu obejmują również sprawdzenie:
a) poprawności zapisów w rejestrze i zgłoszeń do skomputeryzowanej bazy danych bydła na podstawie próby dokumentów uzupełniających, takich jak rachunki kupna/sprzedaży, świadectwa uboju, świadectwa weterynaryjne, a także w stosownych przypadkach paszporty zwierząt odnośnie do zwierząt objętych wnioskami o przyznanie pomocy złożonymi w ciągu sześciu miesięcy poprzedzających kontrolę na miejscu; w przypadku wykrycia nieprawidłowości w trakcie kontroli okres objęty kontrolą wydłuża się do dwunastu miesięcy poprzedzających kontrolę na miejscu;
b) zgodności danych ze skomputeryzowanej bazy danych bydła z danymi z rejestru, na podstawie próby odnośnie do zwierząt objętych wnioskami o przyznanie pomocy złożonymi w ciągu sześciu miesięcy poprzedzających kontrolę na miejscu; w przypadku wykrycia nieprawidłowości w trakcie kontroli okres objęty kontrolą wydłuża się do dwunastu miesięcy poprzedzających kontrolę na miejscu;
c) czy wszystkie zwierzęta obecne w gospodarstwie zostały oznaczone przy pomocy kolczyków oraz czy, w stosownych przypadkach, posiadają paszporty, a także czy są zarejestrowane w rejestrze i zostały należycie zgłoszone do skomputeryzowanej bazy danych bydła.
Wracając do stanu faktycznego sprawy wskazano, że na podstawie wyników przeprowadzonej w dniu 7 sierpnia 2014 r. kontroli na miejscu, utrwalonych w raporcie z czynności kontrolnych przeprowadzonych przez Inspekcję Weterynaryjną o nr [...] , stwierdzono, że K.G. nie zgłosił faktu przemieszczenia zwierzęcia o nr [...] wraz z datą tego zdarzenia kierownikowi biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w terminie 7 dni od dnia tego zdarzenia. Z uwagi na tę nieprawidłowość zmniejszono kwotę płatności.
Ustosunkowując się do zarzutów odwołania związanych z tą kwestią zwrócono uwagę, że rejestr zwierząt gospodarskich oznakowanych jest prowadzony na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, w oparciu o:
rozporządzenie (WE) nr 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z 17 lipca 2000 r. ustanawiające system identyfikacji i rejestracji bydła i dotyczące etykietowania mięsa wołowego i produktów z mięsa wołowego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 820/97 (Dz.U.UE.L.2000.204.1);
ustawę z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (t.j. Dz.U. z 2008 r., nr 204, poz. 1281 z późn. zm.);
rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych zamieszczanych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych (Dz.U. nr 152, poz. 1605 z późn. zm.).
Organ podniósł, że w rozporządzeniu z 17 lipca 2000 r. nr 1760/2000 w art. 2 zdefiniowano pojęcie "posiadacza" wskazując, że jest to osoba fizyczna lub prawna odpowiedzialna za zwierzęta, na stałe lub tymczasowo, w tym także w czasie transportu oraz na rynku. W art. 3 stanowi się, że system identyfikacji i rejestracji bydła obejmuje następujące elementy: kolczyki pozwalające na indywidualne identyfikowanie zwierząt; komputerowe bazy danych; paszporty zwierząt i indywidualne rejestry, prowadzone dla każdego gospodarstwa. Art. 7 stanowi, że wszyscy posiadacze zwierząt (z wyjątkiem przewoźników) są zobowiązani do prowadzenia aktualnego rejestru, a ponadto (po pełnym uruchomieniu komputerowej bazy danych) do zgłaszania właściwym władzom wszelkich przemieszczeń do i z gospodarstwa oraz wszelkich urodzin i śmierci zwierząt w gospodarstwie, wraz z datami tych zdarzeń, w okresie ustalonym przez państwo członkowskie, a wynoszących od trzech do siedmiu dni od daty zajścia danego zdarzenia.
Ustawa z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt w zakresie definicji pojęcia "posiadacz zwierzęcia" w odniesieniu do bydła odsyła do art. 2 rozporządzenia 1760/2000. Podobnie w przypadku definicji samego systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt następuje odesłanie do art. 3 rozporządzenia 1760/2000). Zwrócono uwagę na art. 8 tej ustawy, w którym uznano, iż w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych gromadzi się dane dotyczące dostawców oraz dane dotyczące (w odniesieniu do bydła i świń) posiadaczy zwierząt gospodarskich, zwierząt gospodarskich i siedzib stad. Szczegółowy zakres danych zamieszczanych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych został przedstawiony w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 czerwca 2004 r. W art. 12 ust. 1 ustawy zostało sprecyzowane, iż posiadacz zwierzęcia gospodarskiego zgłasza kierownikowi biura powiatowego Agencji informacje na temat wszelkich przemieszczeń zwierząt do i z gospodarstwa oraz wszelkich urodzin i śmierci zwierząt w gospodarstwie, wraz z datami tych zdarzeń, w terminie 7 dni (w przypadku bydła). W art. 12 ust. 7 wskazano, iż zgłoszeń dokonuje się w formie pisemnej na formularzu udostępnionym przez Agencję albo elektronicznej (...). W art. 33 ustawy przewidziano natomiast sankcje karne w postaci grzywny w stosunku do osoby, która będąc posiadaczem zwierzęcia gospodarskiego lub podmiotem prowadzącym zakład przetwórczy lub spalarnię, nie zgłasza kierownikowi biura powiatowego Agencji informacji, o których mowa m.in. w art. 12 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy.
W następnej kolejności omówiono konsekwencje stwierdzonych w sprawie uchybień z zakresu wymogów wzajemnej zgodności na gruncie art. 23 – 24 rozporządzenia Rady WE nr 73/2009 i art. 70 – 72 rozporządzenia Komisji WE nr 1122/2009 z 30 listopada 2009 r. Zgodnie z powołanymi przepisami w przypadku niezastosowania się przez rolnika do wymogów wzajemnej zgodności w jakimkolwiek momencie w ciągu danego roku kalendarzowego, całkowitą kwotę płatności, które zostały lub mają zostać przyznane temu rolnikowi za ww. rok odpowiednio się zmniejsza. Ostateczna wielkość pomniejszeń wynika z punktowej oceny dotkliwości, zasięgu i trwałości konkretnego uchybienia (w skali 1, 3 albo 5 pkt) określonej w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz.U. nr 67, poz. 434 z późn. zm.) oraz odpowiedniego przeliczenia tej oceny (uwzględniającego np. celowość lub powtarzalność danego uchybienia) wskazującego procent, o jaki zostanie pomniejszona kwota płatności. W przypadku stwierdzenia powtarzającej się niezgodności, pomniejszenie zostaje pomnożone przez trzy względem pierwszego przypadku niezgodności. W przypadku kolejnych powtórzeń, mnożnik trzy jest każdorazowo stosowany do wysokości obniżki ustalonej dla wcześniejszych powtarzających się niezgodności. Maksymalna wysokość obniżki nie przekracza jednak 15% całkowitej kwoty płatności. Po osiągnięciu maksymalnej wysokości 15%, agencja płatnicza informuje danego rolnika, że w przypadku stwierdzenia tej samej niezgodności po raz kolejny, uzna się ją za popełnioną umyślnie. Po osiągnięciu maksymalnej wysokości 15%, agencja płatnicza informuje danego rolnika, że w przypadku stwierdzenia tej samej niezgodności po raz kolejny, uzna się ją za następstwo celowego działania w rozumieniu art. 72. W przypadku kolejnego stwierdzenia niezgodności, zastosowany procent zmniejszenia ustala się przez pomnożenie wyniku poprzedniego mnożenia przez trzy.
Organ podniósł, że okoliczności niniejszej sprawy uzasadniały pomniejszenie kwoty ww. płatności za 2014 r., gdyż strona nie dokonała terminowego zgłoszenia przemieszczenia zwierzęcia o nr [...] . Wyjaśniono, że w trakcie kontroli na miejscu z dnia 7 sierpnia 2014 r. stwierdzono nieprawidłowość o kodzie BW 4.1 - stwierdzono brak zgłaszania faktu urodzenia, śmierci oraz przewozu bydła do i z siedziby stada wraz z datami tych zdarzeń kierownikowi biura powiatowego ARiMR w wymaganym terminie (7 dni od nastąpienia tego zdarzenia). Dlatego na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego i art. 71 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. określono procentową wielkość zmniejszenia kwoty płatności, wynoszącą 3%.
Odnosząc się do zarzutów odwołania zaznaczono, że w dniu kontroli sporna sztuka nie przebywała w stadzie, a sama strona przyznała, że została sprzedana nieznanemu nabywcy. Dokonane przez stronę zgłoszenie w dniu 11 kwietnia 2008 r. nastąpiło z uchybieniem wymaganego przez przepisy prawne 7 – dniowego terminu od dnia zdarzenia. Ponadto zwrócono uwagę, że zgłoszenie nie miało znaczenia ze względu na niepodanie istotnych danych z punktu widzenia norm dotyczących identyfikacji i rejestracji zwierząt oraz że strona była informowana przez Powiatowego Lekarza Weterynarii o konsekwencjach zgłoszenia sprzedaży zwierzęcia bez podania danych identyfikacyjnych (złożyła w tej mierze oświadczenie).
Podniesiono, że prawidłowość dokonania zgłoszenia jest weryfikowana przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zgodnie z art. 30 ust. 3 powołanej powyżej ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt poprzez kontrole w siedzibie stada. Jednym z elementów kontroli na miejscu jest zweryfikowanie, zgodnie z art. 42 ust. 2 lit. d rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 czy wszystkie zwierzęta są obecne w gospodarstwie, a jeśli tak, to czy mają kolczyki oraz, w stosownych przypadkach, paszporty, oraz czy są zarejestrowane w rejestrze i zostały należycie zgłoszone do skomputeryzowanej bazy danych.
Podkreślono, że strona składając wniosek na formularzu, zobowiązywała się między innymi do niezwłocznego powiadomienia o wszelkich zmianach odnośnie do danych w nim zawartych, mających wpływ na płatności, o które się ubiegała. To na niej spoczywał obowiązek kontroli liczebności posiadanego stada i zgłaszania ewentualnych zmian zachodzących w stadzie. Wyrażono ocenę, że zaniechania strony w przedmiocie wywiązania się z nałożonych obowiązków miały charakter zawiniony. Zaznaczono, że funkcjonowanie tzw. "dwupodpisowych" formularzy nie zwolniło strony z obowiązku dokonania stosownego i terminowego zgłoszenia. Umowa pomiędzy stronami transakcji wskazująca na powstanie po stronie kupującego zobowiązania zgłoszenia zbycia/skupu do Agencji nie może być traktowana jako przesłanka wyłączająca winę strony w przypadku naruszenia terminu wynikającego z art. 12 ust. 1 w zw. z art. 30 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.
Rolnik, ubiegając się o płatności, musi mieć na względzie by wszystkie zwierzęta (deklarowane i niedeklarowane do płatności, ale przebywające w siedzibie stada) były prawidłowo oznakowane, a dane dotyczące tych zwierząt (a także tych zbytych) były aktualne zarówno w rejestrze przez niego prowadzonym, jak i w komputerowej bazie danych prowadzonej przez Agencję.
Przy ocenie uchybień przyjmuje się obiektywny miernik staranności, a w przypadku osoby prowadzącej gospodarstwo istnieje domniemanie, że znane są jej podstawy mechanizmów związanych z płatnościami, z których chce skorzystać.
Organ, następnie omawiając zasady postępowania dowodowego w świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, zauważył, że ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r., nr 170, poz. 1051 z późn. zm.) wprowadza modyfikację w tym znaczeniu, że zgodnie z art. 3 ust. 2 organ udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (pkt 3). Według art. 3 ust.2 pkt 4 ustawy, zapewnienie czynnego udziału w postępowaniu też następuje tylko na żądanie strony, a według art. 3 ust.3 ustawy "ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne". Tym samym, istotna w danej sprawie okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną również, kiedy strona nie wypowiedziała się, co do przeprowadzonych dowodów, ponieważ nie zażądała tego, bądź w ogóle nie przedstawiła organowi swojego stanowiska odnośnie do tej okoliczności przed rozstrzygnięciem jej sprawy. Zwrócono uwagę, że do momentu wydania niniejszej decyzji strona nie przedłożyła żadnych materiałów mogących podważyć ustalenia poczynione przez organ l instancji.
Na powyższą decyzję K.G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę prosząc o pozytywne rozpatrzenie jego sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 z późn. zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ona prawa w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Z akt sprawy wynika, że skarżącemu przyznano płatności w pomniejszonej wysokości z uwagi na stwierdzone w trakcie kontroli na miejscu w zakresie wymogów wzajemnej zgodności - Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt nieprawidłowości, polegające na braku zgłaszania faktu urodzenia, śmierci oraz przemieszczania bydła do i z siedziby stada wraz z datami tych zdarzeń kierownikowi biura powiatowego ARiMR w terminie do 7 dni od dnia nastąpienia tego zdarzenia, zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Wobec powyższego, stosownie do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej lub płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego, stwierdzonemu w raporcie z czynności kontrolnych naruszeniu wymogów została przypisana liczba 9 punktów w ramach oceny wagi wykrytych naruszeń w zakresie zasięgu, dotkliwości i trwałości. W konsekwencji, na podstawie art. 71 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. oraz przepisów rozporządzenia z dnia 1 kwietnia 2010 r., określono skarżącemu wielkość zmniejszenia płatności w wysokości 3%.
Skarżący w uzasadnieniu skargi nie podniósł żadnych konkretnych zarzutów względem zaskarżonej decyzji. W odwołaniu natomiast przyznając okoliczność, iż w dniu 22 czerwca 2005 r. sporna sztuka bydła została sprzedana nieznanemu nabywcy, który nie podał numeru swojego gospodarstwa i siedziby stada, skarżący wskazał, że zgłoszenie tej okoliczności organowi nastąpiło w dniu 11 kwietnia 2008 r. W opinii skarżącego brak reakcji na powyższe stosownego organu uzasadniał przekonanie beneficjenta o tym, że sprawa została pozytywnie dla niego zakończona, ponadto skarżący wskazał, że z uwagi na upływ czasu może nie posiadać dokumentów dotyczących sprzedaży z 2005 r., zwłaszcza w sytuacji, gdy zgodnie z przepisami posiadacz bydła przechowuje dane zawarte w księdze rejestracji bydła przez okres 3 lat od dnia utraty posiadania zwierzęcia.
Wobec takiej argumentacji należy przypomnieć, że stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (t.j. Dz.U. z 2008 r., nr 204, poz. 1281 z późn. zm.), posiadacz zwierzęcia gospodarskiego zgłasza kierownikowi biura (w przypadku bydła – w terminie 7 dni) informacje określone w art. 7 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia (WE) nr 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 lipca 2000 r. ustanawiającego system identyfikacji i rejestracji bydła i dotyczącego etykietowania mięsa wołowego i produktów z mięsa wołowego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 820/97 (Dz.Urz.UE.L.2000.204.1 z późn. zm.). Zgodnie zaś z art. 7 ust. 1 tiret drugie ww. rozporządzenia, informacjami tymi są informacje dotyczące przemieszczania do gospodarstwa i z niego oraz wszelkie urodzenia i śmierci zwierząt w gospodarstwie, wraz z datami tych zdarzeń. Z wyjątkiem przewoźników, wszyscy posiadacze zwierząt zobowiązani są do prowadzenia aktualnego rejestru oraz zgłaszania właściwym władzom wszystkich przemieszczeń do i z gospodarstwa oraz wszystkich przypadków urodzenia i śmierci zwierząt w gospodarstwie wraz z datami tych zdarzeń w maksymalnym terminie określonym przez dane państwo członkowskie; ten maksymalny termin wynosi co najmniej trzy dni i nie przekracza siedmiu dni od dnia jednego z tych zdarzeń; państwa członkowskie mogą zwrócić się do Komisji z wnioskiem o przedłużenie maksymalnego siedmiodniowego terminu.
Z powyższego wynika, że to na posiadaczu zwierzęcia gospodarskiego (bydła) spoczywa obowiązek niezwłocznego (w terminie 7 dni) zgłoszenia kierownikowi biura powiatowego ARiMR powyższych zdarzeń.
Zgodnie natomiast z art. 7 ust. 2b pkt 2 lit. a ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164, z późn. zm.) rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej i złożył wniosek o przyznanie tej płatności, przysługuje wsparcie specjalne w formie płatności do samic gatunku bydło domowe (Bos taurus) i do samic gatunku owca domowa (Ovis aries), zwane "płatnością do krów i owiec", jeżeli w dniu 31 maja danego roku posiada nie więcej niż 10 samic z gatunku bydło domowe mających co najmniej 36 miesięcy życia - co potwierdza wpis do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych prowadzonego na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Przepis § 10 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 marca 2014 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2014 r., poz. 302 z późn. zm.) stanowi, że wsparcie specjalne w formie płatności do samic gatunku bydło domowe (Bos taurus) przysługuje do zwierząt, które zostały wpisane do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, na podstawie zgłoszenia dokonanego do dnia 7 czerwca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności.
Istota tak określonych przesłanek przyznania wsparcia specjalnego wyraża się zatem w tym, aby przy spełnianiu warunków wstępnych – tj. spełnianiu warunków do przyznania jednolitej płatności obszarowej i złożeniu wniosku o przyznanie tej płatności – w zakresie odnoszącym się wsparcia specjalnego, fakt posiadania przez wnioskodawcę na określony dzień określonej liczby zwierząt gospodarskich określonego gatunku, był potwierdzony wpisem do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, prowadzonym na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.
Zapisy ustawy korespondują z unormowaniami rozporządzeń wspólnotowych. Obowiązek spełnienia wymogu identyfikacji i rejestracji zwierząt zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1760/2000 przy kwalifikowaniu do otrzymania płatności przewiduje art. 117 rozporządzenia 73/2009. Także w pkt 54 preambuły do rozporządzenia 1122/2009, wskazano, że właściwa identyfikacja i rejestracja bydła jest warunkiem kwalifikowalności zgodnie z art. 117 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 i należy dopilnować, żeby pomoc Wspólnoty była przyznawana wyłącznie w odniesieniu do bydła prawidłowo zidentyfikowanego i zarejestrowanego. Na obowiązek rejestracji bydła wynikający z art. 7 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia nr 1760/2000 wskazał Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 24 maja 2007 r. w sprawie C-45/05. Trybunał podkreślił, że każdy posiadacz zwierzęcia ma obowiązek zgłaszania właściwym władzom wszelkich przewozów do i z hodowli oraz wszelkich urodzin i śmierci zwierząt z hodowli, wraz z datami tych zdarzeń w okresie ustalonym przez państwo członkowskie, a wynoszącym od trzech do siedmiu dni od daty zajścia danego zdarzenia (...). Przepis ten ma charakter bezwzględnie wiążący, opisując w sposób szczegółowy zakres obowiązku zgłoszenia spoczywającego na posiadaczach zwierząt oraz definiując precyzyjnie termin im wyznaczony na jego spełnienie (pkt 35, 36 wyroku).
Definicję pojęcia rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych zawiera art. 3 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Zgodnie z art. 3 ust. 1a rejestr zwierząt gospodarskich oznakowanych stanowią bazy danych i rejestry, o których mowa w art. 3 lit b rozporządzenia nr 1760/2000 - komputerowe bazy danych w odniesieniu do bydła, w art. 3 ust. 1 lit. d rozporządzenia nr 21/2004 - centralny rejestr lub komputerowa baza danych w odniesieniu do kóz i owiec oraz w art. 3 ust 1 pkt 3 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt – rejestr, znaki identyfikacyjne i księgi rejestracji świń. W rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy, gromadzi się dane dotyczące dostawców oraz w odniesieniu do bydła i świń dane dotyczące: a) posiadaczy zwierząt gospodarskich, b) zwierząt gospodarskich, c) siedzib stad. Stosownie do § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych zamieszczanych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych (Dz.U. nr 152, poz. 1605), które wydane zostało w wykonaniu delegacji zawartej w art. 8 ust. 4 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, rejestr zwierząt gospodarskich oznakowanych z gatunku: bydło, owce i kozy zawiera, między innymi, imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres, numer ewidencyjny Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) albo numer identyfikacyjny w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej (REGON) posiadacza zwierzęcia gospodarskiego (pkt 1) oraz numer identyfikacyjny zwierzęcia gospodarskiego (pkt 2), datę urodzenia zwierzęcia gospodarskiego i numer siedziby stada, w którym zwierzę się urodziło (pkt 3), numery kolejnych siedzib stad, w których zwierzę przebywało lub którym aktualnie przebywa (pkt 4), numer miejsca utylizacji (pkt 5), informacje dotyczące przemieszczania obejmujące(...) (pkt 13) datę padnięcia, zabicia albo informacje dotyczące uboju zwierzęcia w rzeźni obejmujące (...) (pkt 14).
Stosownie do treści art. 12 ust. 7 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt zgłoszeń tych dokonuje się w formie: 1) pisemnej na formularzu udostępnionym przez Agencję albo 2) elektronicznej: a) przez umieszczenie danych na informatycznym nośniku danych w sposób określony przez Agencję albo b) na formularzu umieszczonym na stronie internetowej administrowanej przez Agencję, umożliwiającym wprowadzenie danych do systemu teleinformatycznego Agencji, w którym jest prowadzony rejestr zwierząt gospodarskich oznakowanych. Z powołanego unormowania wynika zatem, jak to wskazano wyżej, że na posiadaczu zwierzęcia gospodarskiego (bydła) spoczywa obowiązek niezwłocznego (w terminie 7 dni) zgłoszenia kierownikowi biura powiatowego ARiMR faktu przemieszczenia zwierzęcia w sposób określony wyżej.
Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy podzielić stanowisko organów, że skarżący nie dopełnił wymogu zgłoszenia stosownemu organowi faktu sprzedaży spornej sztuki bydła w odpowiedniej formie i w odpowiednim czasie. Nie jest bowiem kwestionowana sama okoliczność dokonania takiego zbycia przez skarżącego. Oświadczenie, na które powołuje się skarżący nie zostało zawarte ani na formularzu udostępnianym przez Agencję, ani też w formie elektronicznej z zachowaniem wymogów, o których mowa w art. 12 ust. 7 cyt. ustawy. Dodatkowo nie zawiera istotnych informacji z punktu widzenia norm dotyczących identyfikacji i rejestracji zwierząt, w tym danych dotyczących nabywcy. Samo oświadczenie złożone zostało aż trzy lata po dokonaniu przemieszczenia. Nie są przy tym istotne argumenty strony zawarte w odwołaniu. Obiektywnej okoliczności braku zgłoszenia we właściwej formie i właściwym terminie faktu przemieszczenia sztuki bydła nie wyłącza fakt, iż organ zareagował na nieprawidłowość dopiero obecnie. Nie jest również istotne dla stwierdzenia powyższej okoliczności ustalenie okresu, w jakim strona ma obowiązek przechowywania księgi rejestru bydła. Zresztą skoro sprzedaż spornej sztuki bydła nastąpiła w dniu 22 czerwca 2005 r., to w kwietniu 2008 r., kiedy zostało przedłożone oświadczenie dotyczące zbycia beneficjent musiał być w posiadaniu wszelkich dokumentów, gdyż nie upłynął trzyletni okres, o którym mowa w stosownych przepisach prawa.
W tym stanie rzeczy obowiązkiem organu, wynikającym w szczególności z zacytowanych w zaskarżonej decyzji przepisów art. 71 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. oraz przepisów rozporządzenia z dnia 1 kwietnia 2010 r., pomniejszenie przysługujących płatności.
Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło