I SA/Kr 1116/13
PostanowienieWSA w Krakowie2013-08-13
Skład orzekający: Michał Śmiałowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, której stan zdrowia uniemożliwia podjęcie pracy zarobkowej, a dochody są niskie, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Strona skarżąca, która jest osobą schorowaną, niezdolną do podjęcia pracy zarobkowej, z niskimi dochodami z renty, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych. Uiszczenie tych kosztów zagroziłoby realizacji podstawowych potrzeb życiowych jej trzyosobowej rodziny, co stanowiłoby naruszenie prawa do sądu.Stan faktyczny
Strona skarżąca, P.L., złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Wnioskodawca jest osobą schorowaną, cierpiącą na choroby kardiologiczne i neurologiczne, co uniemożliwia mu podjęcie pracy zarobkowej. Otrzymuje niską rentę, podobnie jak jego żona. Wnioskodawca jest właścicielem nieruchomości obciążonej hipotekami przymusowymi na rzecz Skarbu Państwa. Koszt sądowy od skargi wynosi 570 zł, co stanowi znaczną część miesięcznego dochodu wnioskodawcy.Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.L. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 08.05.2013r., Nr[...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2005r. postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek P. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 08.05.2013r., Nr[...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2005r.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz akt sprawy o sygn. I SA/Kr 1981/12 P. L. ur. w 1948r. jest osobą schorowaną i cierpi na schorzenia kardiologiczne oraz neurologiczne. Nie pozwalają mu one na podjęcie pracy zarobkowej. Prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną M. L. ur. w 1956r. oraz niepełnoletnim synem A. L. ur. w 1997r.
P. L. otrzymuję rentę w wysokości 592,58 zł. , miesięcznie, netto . Z tego tytułu, w 2012r. uzyskał on 8 677,14 zł. a z działalności wykonywanej osobiście w tym samym roku osiągnął dochód w wysokości 987,03 zł. M. L. otrzymuje natomiast rentę w kwocie 637,92 zł. miesięcznie, brutto i z tego tytułu w 2012r. uzyskała dochód w wysokości 7 254,06 zł.
Wnioskodawca na leczenie wydaje 300 zł., miesięcznie, pozostałe środki przeznaczane są na utrzymanie.
P. L. jest właścicielem nieruchomości położonej w K. o pow. 0,09 ha, objętej księga wieczystą Nr[...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w M. oraz współwłaścicielem wraz z żoną nieruchomości położonej w T. o pow. 0,1044 ha, objętej księga wieczystą Nr[...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w M.
Treść księgi wieczystej nr [...](Informacje z Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych , http://ekw.ms.gov.pl/) wskazuje , iż nieruchomość objęta tą księgą wieczystą obciążona jest na rzecz Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego hipotekami przymusowymi w kwotach: 326 838,60 zł., 23 772 zł., 31 930,50 zł., 13 626 zł., 3 814,50 zł., 46 906,50 zł.,
Treść księgi wieczystej nr [...]wskazuje natomiast, iż nieruchomość objęta tą księgą wieczystą obciążona jest na rzecz Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego hipotekami przymusowymi w kwotach: 414 388,50 zł., 115 846,50 zł., 87 939 zł., 45 103,50 zł., 53 199 zł., 25 906,50 zł., 114 229,50 zł., 25 534 zł.,
Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 ).
Podkreślić też należy, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych (H.Knysiak – Molczyk (w:) T.Woś, H.Knysiak – Molczyk, M.Romańska , Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , Komentarz, Warszawa, LexisNexis 2009, s. 869).
Na obecnym etapie postępowania koszty sądowe sprowadzają się do wpisu od skargi w wysokości 570 zł. Kwota ta stanowi prawie miesięczny dochód wnioskodawcy. Uiszczenie jej jest więc poza możliwościami płatniczymi strony skarżącej, zwłaszcza, że jej stan zdrowia uniemożliwia w chwili obecnej zdobycie dodatkowych środków finansowych a nie posiada ona oszczędności. Renta małżonki P. L. również nie jest wysoka, stąd też, konieczność uiszczenia kosztów sądowych, w niniejszym postępowabniu, zagroziłaby realizacji podstawowych potrzeb życiowych trzyosobowej rodziny.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej.
W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012, poz .270 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło