I SA/Kr 1123/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr: [...] w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2006 p o s t a n a w i a zwolnić J. P. od kosztów sądowych W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2006 w kwocie 81 zł, J. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia zawartego w formularzu wniosku wynika, iż skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód brutto wynosi 1.118,03 zł (netto 939,41 zł) i stanowi go świadczenie emerytalne. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni 60 m² bez wartości, mieszkanie o powierzchni 8 m² oraz nieruchomość rolna o areale 3,56 ha, z czego 2,81 ha stanowią ugory, zaś 0,75 ha las. Nie posiada on natomiast żadnych oszczędności, jak również cennych ruchomości o wartości powyżej 3000 euro. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy J. P. podniósł, iż ciężka sytuacja materialna uniemożliwia mu opłacenie kosztów sądowych. Skarżący liczy 67 lat i cierpi na szereg schorzeń. Choruje na bezsenność, nadciśnienie, woreczek żółciowy, wątrobę, zanik kości kręgosłupa, stłuczenie i rozedmę płuc, upośledzenie rozkurczowe i arytmię serca. Wizyty w klinice, u bioenergoterapeuty, zioła i lekarstwa z USA kosztują miesięcznie 700 zł, a jedynym źródłem dochodu skarżącego jest emerytura w wysokości 939,41 zł. Dom, w którym mieszka nie posiada dostępu do prądu, nie ma łazienki i centralnego ogrzewania. Gospodarstwo rolne to ugory, które nie przynoszą żadnego przychodu. Las jest zdewastowany przez powódź, huragan, suszę i kradzież 40 m³ drewna. Skarżący oświadczył, że nie korzysta z pomocy rodziny i opieki społecznej. Stwierdził, iż trudna sytuacja bytowa uniemożliwia mu ponoszenie kosztów sądowych bez dotkliwego uszczerbku we własnym utrzymaniu. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 przedmiotowej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części lub określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 3 i 4 w/w ustawy). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. W ocenie orzekającego w przedmiotowej sprawie skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Przemawia za tym fakt, że skarżący, ze względu na wiek i stan swojego zdrowia, ponosi znaczne wydatki na zakup lekarstw oraz konieczne leczenie i stosowne zabiegi medyczne. Skarżący otrzymuje wprawdzie stały dochód miesięczny w postaci emerytury (939,41 zł netto), jednakże konieczne wydatki ponoszone na leczenie są bardzo wysokie w stosunku do wysokości otrzymywanego świadczenia (700 zł). Posiadany majątek w postaci domu oraz nieruchomości rolnej nie przynosi skarżącemu żadnego dochodu. Dom nie posiada dostępu do prądu, nie ma łazienki i centralnego ogrzewania. Okoliczności te wskazują jednoznacznie, że skarżący nie należy do osób majętnych. Mając na uwadze przedstawione okoliczności przychylono się do wniosku skarżącego i orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).