I SA/Kr 1124/07
WyrokWSA w Krakowie2008-01-22
Skład orzekający: NSA Józef Gach, WSA Bogusław Wolas, Asesor WSA Agnieszka Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może z urzędu zaliczyć nadpłatę na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę oraz bieżących zobowiązań podatkowych na podstawie samej korekty deklaracji podatkowej dokonanej przez podatnika, bez wydawania odrębnego postanowienia w przedmiocie odsetek?Ratio decidendi
Organ podatkowy może z urzędu zaliczyć nadpłatę na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę oraz bieżących zobowiązań podatkowych na podstawie samej korekty deklaracji podatkowej. Jednakże, w przypadku gdy przepis nie przewiduje wydawania odrębnych decyzji odsetkowych, wysokość odsetek powinna zostać określona w postanowieniu, na które przysługuje zażalenie. Podatnik, aby otrzymać zwrot nadpłaty lub zaliczyć ją na poczet przyszłych zobowiązań, musi złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Dyrektora Izby Celnej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego. Postanowienia te dotyczyły zaliczenia nadpłaty wynikającej z korekty deklaracji podatku akcyzowego na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami oraz bieżących zobowiązań. Strona skarżąca kwestionowała sposób zaliczenia, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, w tym błędnej interpretacji art. 76 § 1 O.p. oraz naruszenia zasady praworządności i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 1124/07 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 stycznia 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Gach (spr), Sędziowie: WSA Bogusław Wolas, Asesor: WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant: Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2008r., sprawy ze skargi R. T. S.A. w T., na postanowienie Dyrektora Izby Celnej, z dnia [...] nr [...], w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku akcyzowym, I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 357 złotych (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych 00/100).
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] znak: [...] - po rozpoznaniu zażalenia - utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] nr [...], którym na podstawie art. 216 i art. 76a § 1 w związku z art. 76 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), dalej określanej skrótem "O.p.", nadpłatę wynikającą ze złożonej korekty deklaracji AKC-3 za miesiąc listopad 2006 r. w kwocie 951.087,00 zł zaliczono na poczet zaległości z tytułu podatku akcyzowego wraz z należnymi odsetkami wynikającymi z decyzji określających nr [...] za okres listopad 2004 r. w kwocie 288,00 zł oraz nr [...] za okres grudzień 2004 r. w kwocie 596 405 zł, a pozostałą ewentualnie nierozliczoną kwotę na poczet bieżących zobowiązań z tytułu podatku akcyzowego.
Postanowienia te zostały wydane w następującym stanie faktycznym:
W złożonej w dniu 25 maja 2007 r. korekcie deklaracji AKC-3 za miesiąc listopad 2006 r. "R. T". S.A. w T., dalej zwana "R.", zawarła informację, iż kwota nadpłaty wynikająca z tej korekty zostanie potrącona z bieżących zaliczek podatku akcyzowego.
W zażaleniu od postanowienia organu I instancji sprecyzowała ona, iż używając w powyższej informacji terminu potrącenie miała na myśli "zaliczenie".
Jednocześnie "R". podniosła, że organ ten powinien postąpić zgodnie z jej wnioskiem, gdyż od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] określających wysokość podatku akcyzowego za miesiące listopad i grudzień 2004 r. złożyła odwołanie i w związku z tym zaległości w tym podatku za te miesiące w kwocie 288 zł i 596 405 zł stały się spornymi.
W zaskarżonym postanowieniu uznając zażalenie za bezzasadne wyjaśniono, że Naczelnik Urzędu Celnego w postanowieniu z dnia [...] odniósł się do zaległości podatnika, które wynoszą 288 zł i 596 405 zł oraz odsetek za zwłokę od tych kwot liczonych odpowiednio od dnia 28 grudnia 2004 r. i od dnia 26 stycznia 2005 r. i dopiero gdy całość zaległości podatkowych wraz z należnymi odsetkami za zwłokę została pokryta z nadpłaty w kwocie 951 087 zł został uwzględniony wniosek strony o zaliczeniu nadpłaty na poczet bieżących zobowiązań w podatku akcyzowym. Po w/w rozliczeniu podatnikowi pozostała do dyspozycji kwota nadpłaty w wysokości 213 677 zł. Oznaczałoby to (uwaga Sądu), że odsetki za zwłokę wyniosły łącznie 140 717 zł.
W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Celnej, "R". wniosła o jego uchylenie z powodu naruszenia:
- art. 76 § 1 O.p. poprzez błędną jego interpretację;
- art. 120 O.p., poprzez naruszenie zasady praworządności i oparcie swego rozstrzygnięcia na dowolnej, niezgodnej z wykładnią literalną, interpretacji przepisów prawa oraz na działaniu z naruszeniem zasad postępowania;
- art. 121 O.p., poprzez naruszenie zasady prowadzenia w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, poprzez niespójne rozstrzygnięcia oraz interpretowanie wszelkich wątpliwości na niekorzyść podatnika (in dubio pro fisco);
- art. 122 O.p. w związku z art. 187 § 1 O.p., poprzez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o nie w pełni rozpatrzony materiał dowodowy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie i wskazując, iż w świetle całościowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału zarówno pod względem faktycznym jak i prawnym zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm - oznaczana dalej w skrócie jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Wychodząc poza te granice należy zauważyć, że zaliczenie nadpłaty, względnie nadpłaty z oprocentowaniem, jest jednym ze sposobów wygaśnięcia zobowiązań podatkowych. Ogólnie o tym mowa jest w art. 59§1 pkt 4 O.p., a szczegółowo min. w art. 76§1 O.p. W myśl tych przepisów odpowiednio:
- "zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek zaliczenia nadpłaty..." oraz
- "nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę określonych w decyzji, o której mowa w art. 53a, oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych ...".
Tryb zaliczania nadpłaty został uregulowany min. w art. 76a§1 O.p. Przepis ten brzmi:
"W sprawach zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie...".
W rozpoznawanej sprawie organ I instancji wydał wprawdzie postanowienie, o którym mowa w tym przepisie, lecz ograniczył się w nim tylko do określenia wysokości zaległości podatkowych. Powinien był zaś zgodnie z art. 76§1 O.p. określić również wysokość odsetek za zwłokę. Zwrócić należy w tym miejscu uwagę na to, że dokonując z mocą od 1.01.2003 r. nowelizacji art. 53§4 O.p. zrezygnowano z wydawania decyzji odsetkowych. Obowiązujący obecnie art. 53 a O.p. przewidujący wydawanie takich decyzji w niektórych sytuacjach stanowi tylko wyjątek potwierdzający regułę. Gdy przepis ten nie ma zastosowania, to o wysokości odsetek rozstrzyga się w drodze takich postanowień jak wydane w rozpoznawanej sprawie przez organ I instancji. Na takie postanowienia przysługują zażalenia i w związku tym podatnik ma możliwość zakwestionowania rozstrzygnięcia organu podatkowego I instancji. W razie zaś wydania przez organ II instancji niekorzystnego rozstrzygnięcia, może złożyć skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zgodnie z art. 3 §2 pkt 2 zd. pierwsze p.p.s.a.
Organ I instancji powinien był też zaliczyć dalszą część nadpłaty na bieżące zobowiązania podatkowe, o ile zobowiązania te istniały. Na tym możliwości tego organu się wyczerpywały. Skarżąca "R". nie złożyła bowiem wniosku o zaliczenie pozostałości nadpłaty na przyszłe zobowiązania podatkowe. Zresztą wniosek ten byłby przedwczesny. Aby było inaczej to musiałoby u niej powstać prawo do zwrotu nadpłaty. Prawo to jednak nie powstało. Zgodnie z art. 77 §1 pkt 4 O.p. nadpłata podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Skarżąca takiego wniosku nie złożyła. Zatem termin, o którym mowa w tym przepisie nie rozpoczął biegu, tym samym organ I instancji nie był obowiązany do zwrotu części nadpłaty.
Reasumując organ podatkowy może z urzędu zaliczyć nadpłatę na zaległości podatkowe wraz z odsetkami za zwłokę oraz bieżące zobowiązania podatkowe w oparciu o samą korektę deklaracji podatkowej dokonaną przez podatnika. Natomiast podatnik zarówno do otrzymania zwrotu nadpłaty, jak i wystąpienia z wnioskiem o zaliczenie na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych, musi jeszcze złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty.
W tym stanie sprawy skarga jest uzasadniona, lecz z innych przyczyn niż w niej wskazanych.
Z tego względu Sąd działając na podstawie art. 135 i art. 145§1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Co należy do nich zaliczyć określa natomiast art. 205 wyżej powołanej ustawy. Na tej podstawie zasądzono zwrot kosztów obejmujący wpis , wynagrodzenie pełnomocnika ustalone zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami Administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu ( Dz. U. Nr 2l2 poz. 2075 ) oraz opłatę od pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło