I SA/Kr 1127/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 30 października 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "T" sp. z o.o. w C. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia 18 kwietnia 2011r. nr [...],[...],[...],[...],[...],[...], w przedmiocie podatku od gier za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj i czerwiec 2010r. postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. W toku postępowania ze skarg "T" sp. z o.o. w C. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia 18 kwietnia 2011 r. w przedmiocie podatku od gier za miesiące od stycznia do czerwca 2010 r., skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniami z dnia 17 sierpnia 2011r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wnioski Spółki o zwolnienie od kosztów sądowych. W następstwie sprzeciwów, wniesionych od powyższych postanowień, wnioski rozpoznawał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który postanowieniami z dnia 20 października 2011 r. odmówił skarżącej Spółce przyznania prawa pomocy. W wyniku zaskarżenia i tych rozstrzygnięć postanowieniami z dnia 25 stycznia 2012r. NSA oddalił zażalenia Spółki. Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2012r. WSA w Krakowie oddalił skargi Spółki na decyzje Dyrektora Izby Celnej, z dnia 18 kwietnia 2011r. w przedmiocie podatku od gier za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj i czerwiec 2010r. Następnie, w związku ze złożeniem przez Spółkę skargi od tego wyroku i wezwaniem jej do uiszczenia należnego wpisu w kwocie 3933 zł, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął kolejny wniosek "T" Sp. z o.o. w C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skarg na decyzje Dyrektora Izby Celnej, z dnia 18 kwietnia 2011r. o numerach [...],[...],[...],[...],[...],[...], w przedmiocie podatku od gier za styczeń, luty, marzec, kwiecień , maj i czerwiec 2010r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz akt sprawy "T" Sp. z o.o. w C. zajmuje się głównie działalnością związaną z grami losowymi i zakładami wzajemnymi. Kapitał zakładowy spółki wynosi 2.550.000 zł., zapasowy na dzień 31 grudnia 2011r. wynosił 347.988,44 zł a na koniec czerwca 2012r. opiewał na kwotę 282.676,44 zł Wartość środków trwałych strony skarżącej według bilansu na dzień 31 grudnia 2011r. wynosiła 3.045.510,01 zł a na koniec czerwca 2012r. wynosiła 3.413.110,12 zł W roku 2011 spółka osiągnęła zysk w wysokości 578.050,92 zł, przy przychodzie na poziomie 7.078.630,98 zł. a na koniec czerwca 2012r. jej zysk wynosił 349.719,47 zł przy przychodzie na poziomie 3.639.619,63 zł. Na koniec czerwca 2012r. Spółka posiadała w kasie i na rachunkach kwotę 777.651,18 zł. W chwili obecnej ma konto w BRE Banku S.A., na którym zgromadzona jest kwota 9 497,72 zł. oraz konto w Banku BPH S.A., którego saldo opiewa na sumę 3 739,78 zł. Strona skarżąca podnosi, iż kondycja spółki pogarsza się. W 2009r. prowadziła ona bowiem działalność przy użyciu 332 automatów, w grudniu 2010r. posiadała ich 106, a na koniec czerwca 2011r. - 87. Postanowieniem z dnia 10 września 2012r. Referendarz sądowy oddalił wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy. W sprzeciwie od tego postanowienia pełnomocnik Spółki zarzucił Referendarzowi naruszenie prawa materialnego, a to art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity - Dz. U. 2012, poz. 270) poprzez błędne uznanie, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające zwolnienie wnioskodawcy od kosztów sądowych i odmowę udzielenia tego zwolnienia w jakiejkolwiek części. W ocenie pełnomocnika zapatrywanie przyjęte za podstawę dla zaskarżonego postanowienia prowadzi do nieuzasadnionego odebrania skarżącej drogi sądowej w przedmiotowej sprawie. W istocie bowiem posiadany przez "T" sp. z o.o. majątek nie może zostać spieniężony, gdyż stanowią go w przeważającej części automaty do gry o niskich wygranych, które w wyniku wprowadzenia nowych przepisów mogą być eksploatowane jedynie do czasu wygaśnięcia udzielonej licencji. Z uwagi na fakt, iż nowe licencje nie będą wydawane, ewentualni nabywcy przedmiotowych automatów do gry nie mogliby eksploatować zakupionych przez siebie automatów. Tym samym popyt na ten asortyment jest obecnie zerowy. Dodatkowo, ewentualna sprzedaż nieruchomości stanowiącej własność Skarżącej miałaby charakter nieodwracalny. W przypadku gdy w wyniku sądowej weryfikacji skarżonej decyzji na rzecz Spółki zostałyby zasądzone koszty sądowe, spowoduje to odzyskanie poniesionych nakładów finansowych, ale odzyskanie posiadanego majątku trwałego nie będzie już możliwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity - Dz. U. z 2012r., poz. 270, powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym) (art. 246 § 2 p.p.s.a). Regulacja ta stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty, powinny uzasadniać jego żądanie. Oznacza to, iż na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa, przy czym do Sądu należy ocena tych dowodów w świetle spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy. Stwierdzenie przez Sąd sprzeczności w składanych przez stronę wyjaśnieniach oraz przedkładanych dokumentach, a następnie powzięcie uzasadnionych wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji finansowej wnioskodawcy nie pozwalają na przeniesienie na budżet państwa kosztów sądowych obciążających podatnika. Niemniej istotnym dla sprawy jest, że prawomocnym postanowieniami z 25 stycznia 2012r. NSA wypowiadał się już w przedmiocie zwolnienia Spółki od kosztów sądowych w sprawach ze skarg rozpoznawanych w toku niniejszego postępowania. Nie wyklucza to oczywiście możliwości ponownego ubiegania się przez stronę o przyznanie prawa pomocy, ponieważ stosownie do treści 243 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku (na każdym jego etapie). Zgodnie jednak z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Wspomniana moc wiążąca orzeczenia w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2006, s. 365). Przenosząc powyższe na grunt niniejszego postępowania należy stwierdzić, że Sąd rozpoznając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może odstąpić od oceny sytuacji materialnej wnioskodawczyni zawartej we wspomnianym postanowieniu z dnia 30 maja 2011r. Możliwość zmiany bądź uchylenia wspomnianego orzeczenia daje natomiast art. 165 p.p.s.a., jednakże tylko przy spełnieniu wskazanego w nim warunku, a mianowicie zmiany okoliczności sprawy. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy. Rozpoznając ponowny wniosek, Sąd zobowiązany był zatem zbadać, czy nastąpiła zmiana okoliczności sprawy, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie, przede wszystkim zaś ustalić, jaka była sytuacja strony w dacie wydania poprzednich postanowień, a jaka w dacie kolejnego rozpoznania sprawy. Również w tym zakresie aktualne pozostają przytoczone wyżej rozważania dotyczące ciężaru dowodu w postępowaniu w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W pierwszej kolejności to w interesie strony postępowania pozostaje wykazanie, że w warunkach sprawy mieliśmy do czynienia ze zmianą okoliczności sprawy w rozumieniu art. 165 p.p.s.a. Tymczasem nadal aktualna pozostaje dokonana już uprzednio ocena, że wartość majątku trwałego oraz znaczne przychody uzyskiwane przez spółkę wykluczają możliwość odstąpienia od zasady ponoszenia kosztów przez stronę postępowania. Spółka w istocie nie wykazała, że zmaga się z groźbą niewypłacalności, a przedłożone dokumenty świadczą o dalszym prowadzeniu działalności na dużą skalę. O możliwościach płatniczych spółki świadczy choćby fakt, że w dalszym ciągu prowadzi ona działalność gospodarczą. Ponadto, za nieuwzględnieniem wniosku przemawiało porównanie wysokości wpisu, jaki strona zobowiązana jest uiścić w niniejszej sprawie z przychodem netto spółki oraz poniesionymi kosztami działalności operacyjnej. Analiza możliwości płatniczych spółki doprowadziła Sąd do wniosku, że nie istnieją przesłanki przemawiające za obciążeniem Skarbu Państwa kosztami prowadzonego przez spółkę postępowania sądowoadministracyjnego. Dodatkowo, na etapie prowadzonego wcześniej postępowania przed NSA, zwrócono Spółce uwagę na możliwość pozyskania przez nią środków finansowych w szczególny sposób, jakim jest zobowiązanie wspólników do dopłat. Jak bowiem podkreśla się w doktrynie, dopłaty mogą być wnoszone w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych. Z uwagi na fakt, że dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki, może być ona wykorzystana także na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na zasadzie art. art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia