I SA/Kr 1134/03
WyrokWSA w Krakowie2006-03-08
Skład orzekający: Maria Zawadzka, Józef Gach, Stanisław Grzeszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo odmówiły umorzenia zaległości podatkowej w sytuacji, gdy sposób obliczenia podatku VAT przez organ kontroli skarbowej był wadliwy, a podatnik wykazał trudną sytuację finansową?Ratio decidendi
Organy podatkowe nie mogą odmówić umorzenia zaległości podatkowej jedynie na podstawie wysokości osiągniętych przez podatnika przychodów, zwłaszcza gdy sposób obliczenia podatku VAT przez organ kontroli skarbowej był wadliwy. W takiej sytuacji organ podatkowy powinien zawiesić postępowanie w sprawie umorzenia zaległości i wezwać stronę do wszczęcia postępowania mającego na celu wyeliminowanie wadliwych decyzji wymiarowych z obrotu prawnego, zgodnie z zasadą budzenia zaufania do organów podatkowych.Stan faktyczny
Podatniczka R. W. złożyła wniosek o umorzenie zaległości w podatku od towarów i usług za okres od sierpnia do grudnia 1997 r. w kwocie 41.274 zł, wskazując na trudną sytuację finansową i utratę dokumentacji podatkowej w wyniku pożaru. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, uznając, że wysokość przychodów z działalności gospodarczej w latach 1997-1998 nie uzasadnia umorzenia. Podatniczka odwołała się, a następnie wniosła skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję II Urzędu Skarbowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 1134/03 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 marca 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka, Sędziowie: NSA Józef Gach (spr), WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2006r., sprawy ze skargi R. W., na decyzje Izby Skarbowej [...], z dnia 26 maja 2003r. Nr [...], w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej, uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
I S.A./Kr 1134/03
U Z A S A D N I E N I E
W dniu [...]12.2003r. R. W. złożyła wniosek o umorzenie zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia do grudnia 1997r. , który został określony w decyzjach Inspektora kontroli skarbowej w K. i nie został przez nią zapłacony w kwocie 41.274 zł.
W uzasadnieniu wniosku podniosła ona, że budynek, w którym prowadziła działalność gospodarczą spłonął wraz z tym co się w nim znajdowało, w tym dokumentacją prowadzoną dla celów podatku od towarów i usług. Dokumentacji tej nie udało jej się w pełni odtworzyć przed wydaniem w/w decyzji. Na dowód tego przedłożyła ona kserokopie duplikatów faktur z podatkiem naliczonym w kwocie 8.454,42 zł, 5.849 zł, 18,14.303,60 zł, 2860 zł, 924 zł i 924 zł, które otrzymała już po wydaniu w/w decyzji.
Decyzją z dnia [...].02.2003r. Nr [...] II Urząd Skarbowy - po rozpoznaniu postępowania wyjaśniającego odmówił umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 1997r. w wysokości 41.274 zł.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że: "sytuacja finansowa R. W. jest trudna, gdyż pobiera zasiłek wychowawczy w wysokości 300 zł miesięcznie. Mieszka wraz z mężem i dziećmi u teściów w budynku jednorodzinnym. Mąż (...) nie pracuje" oraz "Wykazywane przez podatniczkę przychody z działalności gospodarczej, którą prowadziła w 1997 r. - 358.883,39 zł i w 1998r. - 198.913,75 zł , świadczą o tym , iż brak jest podstaw do umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług"
Od powyższej decyzji R. W. odwołała się i podtrzymała argumentację zawartą we wniosku.
Decyzją z dnia 26.05.2003r. nr [...] Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, iż w pełni podzielił on stanowisko organu I instancji.
W skardze na kolejną decyzję R. W. wniosła o umorzenie zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała dotychczas zajmowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem. Zgodnie z orzecznictwem do art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja Podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) decyzja o umorzeniu zaległości podatkowej na wniosek podatnika jest wydawana w ramach swobodnego umorzenia administracyjnego. Oznacza to nawet, iż organy podatkowe mogą nawet odmówić wydania decyzji pozytywnej, gdy istnieje przesłanka ku temu. Muszą jednak swoje stanowisko w sprawie uzasadnić. To samo dotyczy sytuacji, gdy brak jest jakiejkolwiek przesłanki do umorzenia zaległości podatkowej.
Takiego uzasadnienia jest brak w niniejszej sprawie. Organy podatkowe przyjęły bowiem, że nie zaistniała przesłanka do umorzenia zaległości podatkowej. Nie można jednak takiego wniosku wyprowadzać z samej wysokości osiągniętych przez skarżącą przychodów z działalności gospodarczej i to w sytuacji, gdy inspektor kontroli skarbowej obliczając podatek należny VAT oparł się na znajdujących się w organie podatkowym deklaracjach VAT - 7 a obliczając podatek naliczony VAT na duplikatach faktur stwierdzających nabycia towarów i usług , które skarżąca zdążyła dostarczyć przed zakończeniem kontroli skarbowej. Sytuacja ta świadczy o tym, że obliczenie podatku od towarów i usług które przybrała postać decyzji wymiarowych zostało dokonane przez tego inspektora w sposób oczywiście wadliwy.
Organ podatkowy powinien był więc zawiesić postępowanie w sprawie umorzenia zaległości podatkowej i wezwać stronę o wszczęcie postępowania mającego na celu wyeliminowanie wadliwych decyzji wymiarowych z obrotu prawnego. Zgodnie bowiem z art. 121 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa postępowanie podatkowe, w tym i w sprawie umorzenia zaległości podatkowej, powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do tych organów.
Postępując inaczej organy podatkowe naruszyły nie tylko powołany wyżej przepis, lecz również art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa w stopniu mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ten ostatni stanowi bowiem, że organ podatkowy na podstawie zebranego materiału dowodowego ocenia, czy dana działalność została udowodniona. Ocena ta - również zgodnie z utrwalonym orzecznictwem do tegoż przepisu - musi być swobodna , a nie tak - jak w niniejszej sprawie - dowolna. Z kolei gdyby okazało się , że decyzje wymiarowe są wadliwe i podlegają przez to wyeliminowanie z obrotu prawnego, mogłoby okazać się również, że umorzenie zaległości podatkowych jest bezprzedmiotowe. W tym przypadku należałoby postępowanie w niniejszej sprawie umorzyć.
Z tego względu Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 u.p.p.s.a orzekł jak w sentencji. Natomiast Sąd nie mógł umorzyć przedmiotowej zaległości podatkowej , gdyż nie posiada w tym zakresie nie posiada kompetencji. Jednakże sprawę tego umorzenia organ I instancji rozpatrzy ponownie z uwzględnieniem stanowiska zajętego w tym zakresie w uzasadnieniu wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło