I SA/Kr 1135/09

Dnia 26 października 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 26 października 2010 roku na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 18 maja 2009 roku Nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2008 rok skargę oddala. W dniu 15 maja 2008 r. Z.B .złożył do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa (zwanej dalej ARiMR) wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2008. Jako podmiot uprawniony do otrzymania płatności wymienił Z. B. Wniosek został podpisany przez Z.B. w następujący sposób " s. Z. Z. B". Organ prowadzący postępowanie zgromadził m.in. odpis skróconego aktu zgonu (25 grudnia 2004r.) Z. B.; wniosek o wpis do ewidencji producentów z dnia 16 maja 2007r, w którym Z.B. korygował dotychczasowy wpis jego matki Z. B. (nr [...]) w części dotyczącej numeru rachunku bankowego i imienia producenta; ponowny wniosek (korektę) z dnia 14 czerwca 2007r., w którym Z.B. ponownie złożył wniosek o korektę wpisu do ewidencji producentów. Wniosek ten dodatkowo uzasadnił tym, że ustawowy wpis do ewidencji istnieje. W dniu 25 lutego 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję nr [...] o odmowie przyznania płatności bezpośrednich za 2008r. Przesłanką odmowy przyznania płatności był brak zarejestrowania Z.B. w ewidencji producentów. W odwołaniu wniesionym w dniu 16 marca 2009r. Z.B. wniósł o zasądzenie zapłaty za sporządzenie odwołania oraz zasądzenie zadośćuczynienia w kwocie 60 000zł. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia 18 maja 2009r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji . Zdaniem organu odwoławczego zaskarżona decyzja nie naruszała prawa, a ustalenia poczynione przez organ I instancji nie pozostawiały najmniejszej wątpliwości co do ich prawdziwości. Organ I instancji prawidłowo ustalił, że wniosek o przyznanie płatności obszarowych do powierzchni gruntów rolnych został złożony w rzeczywistości przez Z.B.. Ponadto na podstawie treści pism Z.B. składanych w latach ubiegłych i w niniejszej sprawie wynikać miało, że Z.B. domagał się dopłat dla siebie, na będące w jego posiadaniu grunty rolne. Jednakże swojego uprawnienia nie realizował w sposób samoistny, lecz kontynuował składanie wniosków na zmarłą matkę, a swoje prawo wywodził z prawa spadkowego, na podstawie przepisów kodeksu cywilnego. Zdaniem organu odwoławczego prawidłowo ustalono, że Z.B. był stroną niniejszego postępowania jako posiadacz gospodarstwa rolnego po Z.B. i po spełnieniu ustawowych przesłanek mógł mieć interes prawny w przejęciu płatności bezpośrednich po zmarłej. Jednakże przede wszystkim, jak się okazało w toku postępowania, Z.B. konsekwentnie odmawiał złożenia przez niego wniosku o wpis do Ewidencji Producentów, przez co nie spełniał ustawowych kryteriów formalnych do ubiegania się o przyznanie płatności. Z.B. domagał się bowiem nie nadania nowego numeru (jako nowo rejestrowanemu producentowi), a jedynie "przeniesienia" dotychczasowego numeru identyfikacyjnego swojej matki na siebie. W ocenie organu, Z.B. we wnioskach, złożył wyraźne i jednoznaczne oświadczenie woli, że nie domaga się nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego, a zatem ARiMR nie mógł, wbrew jego woli, nadać mu numeru. Natomiast, co do podstaw ustalania płatności, to organ zaznaczał, że podstawowe kryteria przyznania płatności obszarowych, od 2007 r. określa art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity - Dz. U. z 2008r., nr 170, poz. 1051 ze zm.), zgodnie z którym "Rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli: 1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004; 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności." Jednakże samo posiadanie przedmiotowych gruntów nie jest jedynym wymogiem związanym z uzyskaniem płatności obszarowych. W związku z ww. zapisami należy wskazać, że prawo do płatności przysługuje zarejestrowanemu w ARiMR producentowi rolnemu, który terminowo złoży odpowiedni wniosek i który posiada zadeklarowane grunty w czasie, w którym wnioskuje o płatność. Natomiast Z.B. nie tylko nie składał wniosku o wpis do Ewidencji Producentów, lecz mimo wielokrotnego pouczania w przedmiotowym względzie, kontynuuje składanie wniosków w kolejnych latach na swoją zmarłą matkę, wywodząc prawo do przyznania płatności z ogólnego następstwa prawnego. Natomiast art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r., Nr 10, poz. 76 ze zm.) stanowi, iż przedmiotowy numer jest "niepowtarzalny i nie przechodzi na następcę prawnego". Tym samym nie jest możliwe odziedziczenie numeru producenta przez spadkobiercę, na co ustawicznie powołuje się Strona. Organ odwoławczy podkreślił, że Z.B. był wielokrotnie informowany o powyższej okoliczności przez pracowników Biura Powiatowego, a mimo to domaga się wpisania do ewidencji producentów pod tym samym numerem co zmarła matka. Podniesiono również, że Z.B. nie należy się żaden zwrot kosztów związany ze sporządzeniem przez niego odwołania a to z uwagi na fakt, iż nie istnieją żadne normy prawne, które określałyby prawo strony do uzyskania zwrotu kosztów postępowania odwoławczego, w czasie którego nie prowadzono dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Nadto organ zaznaczył, że kwestia zadośćuczynienia w wysokości 60 000zł nie może być rozpatrywana w toku postępowania administracyjnego. Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący zarzucił naruszenie przepisów art. 6, art.7, art.8, art9, art. 77 §1, art.75 Kpa w zw. z art. 156 §1 pkt 2, 5 i art.107 §1 i §3. Dodatkowo skarżący podtrzymał żądania odwołania. Skarżący wniósł o przeprowadzenie postępowania w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji . Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stwierdzić należy, iż wbrew zarzutom skargi decyzja ta nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Główny przedmiot sporu ogniskuje się wokół możliwości przyznania płatności bezpośrednich w oparciu o przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego rolnikowi nie posiadającemu numeru identyfikacyjnego. Zdaniem skarżącego dopłata przysługuje mu na zasadach następstwa prawnego w oparciu o numer identyfikacyjny zmarłej matki . W ocenie Sądu z poglądem prezentowanym przez skarżącego nie można się zgodzić. Kwestie związane z ewidencjonowaniem producentów, ewidencjonowaniem gospodarstw rolnych oraz wniosków o przyznanie płatności reguluje ustawa z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. Nr 10, poz. 76 z późn. zm.). Określa ona zasady tworzenia i prowadzenia, zakres oraz przeznaczenie krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (art. 1 powołanej ustawy). W myśl art. 11 ust. 1 tej ustawy producent podlega wpisowi do ewidencji producentów na podstawie wniosku złożonego do właściwego kierownika biura powiatowego Agencji, przy czym jednocześnie z wpisem do ewidencji producentów nadaje się numer identyfikacyjny, który jest niepowtarzalny i nie przechodzi na następcę prawnego (art. 12 ust. 1 i ust. 2 ). Jak z powyższego wynika "system" ma charakter przede wszystkim ewidencyjny i informacyjny w zakresie umożliwiającym kontrolę dopłat pod względem podmiotowym i przedmiotowym oraz zasad wykorzystania pomocy. Realizuje zatem zadania wynikające z Rozdziału 4 "Zintegrowany system zarządzania i kontroli" rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 23 września 2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (...). W myśl art. 1 pkt.2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ustawa określa zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej oraz płatności cukrowej, przeprowadzania kontroli, wypłaty rolnikom ww. płatności w zakresie nieokreślonym w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w pkt. 1 lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 7 ust. 1 powołanej ustawy, rolnikowi przysługuje płatność bezpośrednia na będące w jego posiadaniu grunty rolne, wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnościami bezpośrednimi zgodnie z art. 143 b ust. 4 zdanie drugie rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli: a/ posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla RP w załączniku XX do rozporządzenia 1782/2003; b/ utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie z normami; c/ został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Analiza wyżej wymienionych przepisów wskazuje, że wszystkie te przesłanki należy spełnić łącznie a to oznacza , iż brak chociażby jednej z nich powoduje, iż osoba ubiegająca się o dopłatę nie spełnia wymaganych przez prawo kryteriów. Oznacza to , iż nadanie numeru identyfikacyjnego jest warunkiem koniecznym przysługiwania rolnikowi płatności bezpośredniej w danym roku. Jest to czynność materialno-techniczna organu administracji publicznej, która może być dokonana jedynie wówczas, gdy podmiot spełnia warunki przewidziane w przepisach ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów.. W niniejszej sprawie nie było kwestionowane, że skarżący jest rolnikiem posiadającym działki rolne uprawniające go do występowania o dopłaty, nie negowano również powierzchni jak i charakteru prowadzonych przez niego upraw. Organy wykazały natomiast , iż Z.B. nie spełnia wymaganych przez prawo kryteriów albowiem nie został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów . Nie zostały bowiem uwzględnione wnioski skarżącego o zmianę danych w krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności poprzez przyznanie mu numeru identyfikacyjnego jego matki Z.B. Sąd w pełni podziela argumentacje organu w tym zakresie. Zgodnie z przytoczonymi wyżej przepisami numer identyfikacyjny nadany w trybie ustawy jest niepowtarzalny i nie przechodzi na nadstępce prawnego. Oznacza to, iż skarżący nie można przejąć numeru identyfikacyjnego swojej zmarłej matki i wykorzystywać go w dalszym ciągu jako własny . Wymóg nadawania tylko jednego numeru ma charakter obligatoryjny i jest niezależny od stosunków materialnoprawnych pomiędzy następcami prawnymi. Istota analizowanego przepisu sprowadza się do tego, że każdy producent rolny, niezależnie od swojego statusu prawnego może mieć tylko jeden indywidualny numer i numer ten nie przechodzi na następcę prawnego, a co za tym idzie nie może być przejmowany po poprzednim producencie . Odmienna interpretacja dokonana przez skarżącego nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa. Konsekwencją braku możliwości przeniesienia numeru indentyfikacyjnego na inną osobę jest jednolity wzór formularza, który został dostarczony skarżącemu. Organ administracji nie mógł dostarczyć innego wzoru (czego domagał się skarżący ), gdyż zobligowany do działania w granicach prawa, zobowiązany był dostarczyć formularz W-1/04 według wzoru określonego w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wzoru wniosku o wpis do ewidencji producentów oraz wzoru zaświadczenia o nadanym numerze identyfikacyjnym ( Dz.U. z 2004 r. nr 10 poz. 91 z póź. zm. ) . Również o konieczności dokonania wpisu do ewidencji producentów, oraz niemożności przejęcia numeru identyfikacyjnego zmarłej matki skarżący był wielokrotnie informowany , przez pracowników ARiMR - co odzwierciedlono w aktach sprawy stosownymi adnotacjami służbowymi - i to pomimo ograniczonego obowiązku udzielenia informacji . Również zgodzić się należy z organem odwoławczym, że płatności bezpośrednie na mocy art. 7 ust 1 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wypłacane są każdorazowo posiadaczom działek rolnych . Z.B. status taki utraciła z chwilą śmierci, a zatem niemożliwym było zastępowanie osoby zmarłej do uzyskania w jej imieniu płatności do gruntów rolnych. Reasumując trzeba stwierdzić , iż skarżący aby skutecznie domagać się przyznania płatności do gruntów rolnych powinien w pierwszej kolejności złożyć prawidłowo wypełniony wniosek o wpis do ewidencji producentów a po otrzymaniu indywidualnego i niepowtarzalnego numeru identyfikacyjnego złożyć wniosek o przyznanie płatności we własnym imieniu. Na marginesie sprawy należy zauważyć, że identyczne stanowisko w sprawie skarżącego (w przedmiocie odmowy przyznania płatności za 2007 rok) zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 16 stycznia 2009r. I SA/Kr 546/08. W skardze został postawiony także zarzut naruszenia przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji szeregu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego Jednakże skarżący nie wskazał na czym powyższe naruszenia przepisów postępowania miałyby właściwie polegać. Sąd dokonując z urzędu kontroli przebiegu postępowania administracyjnego z wniosku o przyznanie płatności na 2008r. nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na rozstrzygniecie w sprawie, a tylko stwierdzenie takiego naruszenia w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi czyni koniecznym uchylenie zaskarżonej decyzji. Odnosząc się natomiast do żądań zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania odwoławczego oraz zadośćuczynienia to i w tym zakresie Sąd podziela stanowisko organów, że brak jest przepisów nakładających na organy obowiązek zwrotu kosztów postępowania odwoławczego w postępowaniu administracyjnym – tym bardziej, że odwołanie to było bezzasadne i nie zostało wniesione na skutek np. wprowadzenia skarżącego w błąd. Podobnie rację miały organy, że żądanie zasądzenia zadośćuczynienia nie mogło być przedmiotem postępowania przed sądem administracyjnym. Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski należy powiedzieć, że brak jest ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.