I SA/Kr 114/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba Sędziowie: WSA Inga Gołowska (spr.) WSA Stanisław Grzeszek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 kwietnia 2020r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] lutego 2020r. nr [...] przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego -skargę oddala- I. Postanowieniem z 24 października 2019r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec A. S. prowadzonego na podstawie 24 tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzycieli: Naczelnika Urzędu Skarbowego w C., Pocztę [...] S.A., D. oraz Burmistrza Miasta T.. W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z 1 sierpnia 2019r. A. S. złożyła wniosek o wstrzymanie wszelkich postępowań egzekucyjnych oraz prośbę o rozłożenie na raty zaległości podatkowych. W złożonym wniosku nie przedstawiła podstawy prawnej żądania wszczęcia postępowania. Biorąc pod uwagę treść art. 56§1 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2019r. poz. 1438 ze zm. dalej-u.p.e.a.) organ egzekucyjny stwierdził, że nie zachodzi żadna z przesłanek powodujących zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Art. 56§1 u.p.e.a. wymienia przyczyny obligatoryjnego zawieszenia postępowania; nie pozostawia zatem do uznania organu egzekucyjnego tego, czy w danym przypadku zawiesić postępowanie. Ponadto wniosek o ulgę w spłacie zobowiązań, zawarty w rozpatrywanym piśmie, rozpatrzony zostanie przez właściwą komórkę organizacyjną tut. Urzędu, pod kątem udzielenia ulgi w spłacie należności. W przypadku decyzji wierzyciela o rozłożenie zaległości na raty, postępowanie egzekucyjne, prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych Naczelnika Urzędu Skarbowego w C., zostanie zawieszone na podstawie cytowanego art. 56§1 pkt 1 u.p.e.a. W zażaleniu wniesionym od ww. postanowienia, A. S. wskazała na "trwające nadał przed organami I i II instancji, skutecznie zaskarżone postępowania w przedmiocie zawieszenia oraz rozłożenia na raty zobowiązań podatkowych". Ponadto wskazała na "brak wymagalności tytułu wykonawczego P. S.A z 13 sierpnia 2018r. nr [...]" oraz dodatkowo poinformowała o złożonym do Burmistrza Miasta T. wniosku o rozłożenie na raty zobowiązania. W związku z powyższym wniosła o oddalenie zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z 14 grudnia 2019r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ wskazał w uzasadnieniu postanowienia, że treść art. 56§1 u.p.e.a. pozwala jednoznacznie stwierdzić, iż wylicza on w sposób enumeratywny okoliczności zawieszenia postępowania egzekucyjnego i wyczerpująco reguluje omawianą instytucję prawa. Organ egzekucyjny jest przy tym związany treścią tej normy prawnej, co oznacza, że nie pozostawia ona organowi prawa do swobody wyboru zarówno co do zawieszenia czy odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Zatem wymienione wyżej przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego mają charakter obligatoryjny. Nie pozostawiają zatem uznaniu organu egzekucyjnego, tego czy w danym przypadku zawiesić postępowanie. W niniejszej sprawie na dzień wydania zaskarżonego postanowienia nie wystąpiła żadna z okoliczności wskazana w art. 56§1 pkt 1-5 u.p.e.a. Ponadto zobowiązana we wniosku z 1 sierpnia 2019r. nie wskazała żadnej podstawy prawnej żądania zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Co do zarzutu pełnomocnika zobowiązanej zawartego w zażaleniu tj. "braku wymagalności tytułu wykonawczego P. S.A z 13 sierpnia 2018r. nr [...]" - Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wskazał, że zarzuty te w istocie nie odnoszą się do przedmiotu wydanego postanowienia, tj. zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. stwierdził, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. zasadnie podjął decyzję o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku zobowiązanej. II. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła A. S.. W uzupełnieniu skargi, pełnomocnik wskazał, że skarżąca nie jest dłużnikiem P. . Organ egzekucyjny nigdy nie okazał wniosku P. o wszczęcie egzekucji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. III. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do art. 3§1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2019r. poz. 2325 ze zm. dalej-p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3§2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134§1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd, podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145§1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145§1 pkt. 2 p.p.s.a.). Sąd wydał wyrok na podstawie akt sprawy na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym (art. 133§1 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a). Zgodnie z art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sąd był uprawniony do oceny działań organu w toku postępowania administracyjnego do dnia wniesienia skargi, ale z uwzględnieniem stanu sprawy na dzień orzekania. W przypadku tego rodzaju skarg, skierowanie ich do rozpoznania w powyższym trybie nie jest uzależnione od wniosku strony. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie organu nadzoru, którym utrzymano w mocy postanowienie organu egzekucyjnego, odmawiające zawieszenia prowadzonego wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego. Istotą zawieszenia postępowania egzekucyjnego jest konieczność wstrzymania czynności egzekucyjnych na skutek wystąpienia przeszkód w jego prowadzeniu. Podkreślenia przy tym wymaga, że przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego zostały enumeratywnie wymienione w art. 56§1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Z przytoczonego unormowania wynika, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego jest związane z wystąpieniem pewnych okoliczności, uniemożliwiających zapewnienie prawidłowego toku postępowania. Zawieszenie postępowania może nastąpić z urzędu, na wniosek wierzyciela albo zobowiązanego. Należy przy tym zauważyć, że art. 56§1 u.p.e.a., wymienia przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego, nie pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobody co do orzekania o zawieszeniu, jak również nie zezwala na uwzględnienie innych powodów, aniżeli wyraźnie wskazane w ustawie. Sama natomiast ocena, czy istniały podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, powinna nastąpić według stanu rzeczy z chwili rozpatrywania wniosku przez organ egzekucyjny. Instytucja zawieszenia postępowania polega na wstrzymaniu czynności egzekucyjnych na skutek powstania przeszkód w prowadzeniu egzekucji. Następuje przerwanie na czas określony biegu postępowania w związku z wystąpieniem przeszkód do jego dalszego prowadzenia, a samo zawieszenie postępowania następuje na czas niezbędny do usunięcia tych przeszkód. Chodzi tu o przeszkody, które powstały w toku postępowania egzekucyjnego, gdyż w przeciwnym razie w przypadku powstania przeszkód przed rozpoczęciem postępowania, nie należało w ogóle wszczynać postępowania egzekucyjnego. Z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, że egzekwowany obowiązek jest wymagalny, ponieważ jego wykonanie nie zostało wstrzymane, nie odroczono terminu wykonania tego obowiązku i nie nastąpiło również rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej. Zatem nie wystąpiła żadna z okoliczności, o których mowa w art. 56§1 pkt 1 u.p.e.a. Nie zaistniały również podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych z powodu zaistnienia przesłanek wymienionych w art. 56§1 pkt 2-4 u.p.e.a. Skarżąca posiada zdolność do czynności prawnych, wierzyciel nie wystąpił o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Natomiast w art. 56§1 pkt 5 u.p.e.a. nie wskazano bezpośrednio kolejnej podstawy zawieszenia postępowania, ustawa odwołuje się tu bowiem do "innych przypadków przewidzianych w ustawach". Dotyczy to jednak takich sytuacji, gdy przepis innej ustawy zobowiązuje, bądź upoważnia organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania. Zatem tylko ustawa może określać inne, niż zawarte w art. 56§1 pkt 1-4 u.p.e.a. podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W sprawie dotyczącej skargi na odmowę zawieszenia postępowania nie mogły zatem zostać uwzględnione zarzuty nieistnienia obowiązku, gdyż okoliczności te stanowią przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 u.p.e.a.) i tylko w tym trybie możliwe jest merytoryczne rozpatrzenie tego typu argumentów. Żaden z przepisów u.p.e.a. nie przewiduje możliwości zawieszenia postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny na wniosek dłużnika, a taka właśnie zaistniała sytuacja w niniejszej sprawie.(wyrok NSA z 5 lutego 2020r. sygn. akt: II FSK 1812/19). Wobec braku możliwości zawieszenia postępowania egzekucyjnego w przypadku, gdy nie zaistniały okoliczności z powodu, których organ zobowiązany byłby z urzędu do zawieszenia tego postępowania, prawidłowo, w ocenie Sądu, organ egzekucyjny odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Zważywszy na powyższe Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, które mogłyby lub miały istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. p.p.s.a. w związku z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a. w zw z art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.